- Эхлэл
-
“Өнөөдөр”-ийн сэдэв
Үндэсний хууль, эрх зүй үхрийн бөөр шиг байдаггүй
Монгол Улс 2025 онд авлигын үзүүлэлтээр 182 орноос 124 дүгээрт жагсаж, өнгөрсөн жилийн мөн үеийнхээсээ 10 байраар ухарсан. Мөн Хүний эрхийн индексээр 2024 онд дөрвөн байраар хойшилж, 142 орноос 69-д бичигдэж байв. Энэ нь манай улсын хууль тогтоомжид гажуудал үүссэний илрэл хэмээн хуульчид үздэг.
2026-05-13
Хотгүй улсын нийслэл “галзуурсан” түүх
“Энэхүү Хавсралт хууль Монгол Улсын Үндсэн хуулийнхаа нэгэн адил хүчинтэй” гэж хүчин төгөлдөр байдлыг нь “эцэг хууль”-д дархалсан Монгол Улсын Үндсэн хуулийн хавсралт хуулийг 1992 оны нэгдүгээр сарын 16-нд баталсан түүхтэй. Дөрөвдүгээр зүйл буюу “Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай Монгол Улсын Үндсэн хуулийн заалтыг хэрэгжүүлэх” гэсэн хэсгийн 3-т “Хот, тосгоны эрх зүйн үндсийг хуулиар тогтоож, түүний дагуу тэдгээрийн өөрийн удирдлагыг зохион байгуулах хүртэл Дархан, Чойр, Эрдэнэт хот одоогийн нутаг дэвсгэртээ аймагтай адилсах засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн зохион байгуулалттай байна” хэмээсэн буй.
2026-05-11
“Махаа экспортолсноос иргэддээ зарчих”
Монголчууд бид шатахууны ханш болон махны үнийн өсөлтийг тун мэдрэг хүлээн авдаг. Магадгүй бензинээс илүүтэйгээр махны үнэ, нийлүүлтэд ач холбогдол өгдөг. Инфляцын өсөлтийн 20-30 хувийг махны үнэ дангаараа бүрдүүлж ирсэн нь ч үүнтэй холбоотой. Өөрөөр хэлбэл, мах бол манай стратегийн хүнс мөн. Нөгөөтээгүүр, жил бүрийн хавар улсын хэмжээнд махны ханш нэмэгдэн, долоодугаар сараас буурч эхэлдэг.
2026-05-07
Төр циркээ “устгасан” шигээ сургуулийг нь ч хөсөр хаяжээ
Монгол Улсад орчин цагийн циркийн урлаг үүсэж хөгжсөний 85 жилийн ой энэ онд тохиож буй. Гэвч Монголын циркийн урлагийнхан алтан манежнаасаа “хөөгдөж”, актлагдсан барилгын мухар сахин, арай ядан амь зууж байна. Өөрөөр хэлбэл, энэ урлаг эцэг, эхгүй өнчин хүүхдүүд мэт хөсөр хаягдаж, төрийн бодлогын гадна үлдсэн гэсэн үг.
2026-05-06
Шүүх шийдвэр гаргаад л “хаячихдаг” биш, хэрэгжүүлэхэд анхаарах цаг болжээ
Би шүүхийн шийдвэрийн дагуу төлбөр авахаар хариуцсан шийдвэр гүйцэтгэгчтэй уулзахад “Шийдвэр гүйцэтгэлийн баталгаажуулах арга хэмжээ хийгдсэн” гэж хэлсэн. Хохирлыг маань барагдуулна гэж хүлээсээр гурван жил өнгөрлөө. Шийдвэр гүйцэтгэгчээс учир байдлыг асуухаар “үйл ажиллагаа явагдаж байна” гэх юм. Баталгаажуулах арга хэмжээ гэдгийг ойлгохгүй байна хэмээн төлбөр авах ёстой хохирогч Д.О ярьжээ.
2026-05-05
Англи хэл заалгахаар гадаадаас багш залах нь гал унтраах төдий л юм
Манай улс 2023 оны Боловсролын ерөнхий хуульдаа сургалтын үндсэн гадаад хэл нь англи байхаар зааж өгсөн юм. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсад боловсрол эзэмшүүлэх сургалтыг төрийн албан ёсны хэлээр явуулах бөгөөд хичээл, сургалтын үндсэн хэл нь англи байхаар зохицуулсан.
2026-05-01
“Жирийн иргэдэд хүртээлгүй жижиг, дундын зээл”
Чингэлтэй дүүргийн иргэн Ц.Байгальмаа “Би хүнсний химич, технологич мэргэжилтэй. Мэргэжлээрээ 16 жил ажилласан, өдгөө хувиараа бизнес эрхэлдэг. Миний зорилго бол дотооддоо коллаген үйлдвэрлэх. Коллеганыг гадаад оронд тахиа, гахай болон далайн амьтны түүхий эдээс, ургамлаас гаргаж авдаг. Малын түүхий эдээс гаргаж авахад зардал ихтэй, бас үнэ нь өндөр. Харин манайх мал ихтэй, малын түүхий эд элбэг учраас бүх төрлийн шимт бодис, амин дэм, коллаген гаргах бүрэн боломжтой.
2026-04-28
Хяналт, шалгалт уяанаас алдуурч, халдвар тархах эрсдэл үүсээд байна
Жишээ 1. Би Баянзүрх дүүрэгт амьдардаг. Гэр хорооллын айл өрхөд хамгийн тулгамдсан асуудал нь ус, дулаан шүү дээ. Хэдийгээр амины орон сууцтай ч дулааны шугам сүлжээнд холбогдоогүй тул гэртээ халуун усанд орох боломжгүй. Ус халаагч ашиглан, шүршүүр байрлуулах гэсэн боловч зардал их гарахын зэрэгцээ хашаандаа худаггүй тул асуудалтай юм билээ.
2026-04-27
Дансыг нь хаах биш, дарамтыг нь бууруулж болох уу
Гар хөдөлбөл ам тосдоно”, “Залхуугийн гадаа түлшгүй, залгидгийн гэрт хоолгүй” гэх мэтээр ажиллаж, хөдөлмөрлөхийн сайхныг, үр шимийг нь бахадсан зүйр үг олон бий. Гэтэл ажиллаад, хөдөлмөрлөөд, хичээгээд байхад л амаа тосдож чаддаггүй, амьжиргаа нь дээшилдэггүй нөхцөл манай улсад үүсээ юү дээ. Тодруулбал, татварын болон нийгмийн даатгалын байгууллагад өртэй маш олон компани бий болсон.
2026-04-24
Аврах гарц бол агуулах биш, амьд үлдэх баталгаа
“Хан-Уул дүүрэгт сургууль, цэцэрлэгтэй ойр хоёр өрөө байр зарна. Шалны халаалттай, цэлгэр том цонхтой. Тагт нь битүүмж сайтай, аваарын шат байхгүй тул цэвэрхэн, тухтай”. Үл хөдлөх хөрөнгийн зарын группүүдэд өдөр бүр шахам “тааралдах” энэ хоёрхон өгүүлбэрээс монголчуудын гамшгийн эрсдэлийн талаарх ойлголт, хандлагыг харах боломжтой.
2026-04-21
Монголчууд нэгнээ дэмжих хуулийн орчин, хувийн сонирхол ч алга
Улсын хэмжээний төслийг дурдахаа больё гэхэд нийслэл хотод одоогоор 10 гаруй мега төсөл хэрэгжүүлж эхлүүлээд байна. Эдгээрийг барагцаалбал 1.5 тэрбум ам.доллар буюу одоогийн ханшаар 5.1-5.2 их наяд төгрөгөөр санхүүжүүлэх тооцоо бий. Таван их наяд төгрөг гэдэг бол манай улсын нэг жилийн төсвийн бараг 20 хувьд дөхөх дүн юм.
2026-04-17
ЭМДС-г өрнөөс нь салгаад удаагүй байхад эмнэлгүүдэд дахиад л “барьцаалагджээ”
Манай улс эрүүл мэндийн салбарын үйлчилгээгээ 2022 оноос гүйцэтгэлийн санхүү жилтийн тогтолцоонд шилжүүлсэн. Гэвч салбарын санхүүжилтэд ийм систем нэвтрүүлсэн 2022-2025 онд даатгалын сангийн орлого, зарлага тэнцэхээ больж, өчнөөн өр төлбөрт унасаар ирсэн билээ. Үүнээс болж Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар (ЭМДЕГ)-ынхан эмнэлгүүдээс “ху далдан авсан” тусламж, үйлчилгээнийхээ төлбөрийг дийлэхээ байж, сангийн өр бугшсаар өнгөрсөн онд 316.8 тэрбум төгрөгт хүрсэн байдаг.
2026-04-15
Хуваарилахаасаа өмнө хуримтлуулах, хадгалахад анхааръя
Манай улсад 8000 орчим төрлийн ашигт малтмал, эрдэс бодисын илэрц бий гэдэг. Үүний эдийн засгийн өгөөжийг 3.1 их наяд ам.доллар хэмээн үнэлж, нэг хүнд нэг сая “ногоон” ногдох боломжтой хэмээн Үндэсний баялгийн сангийн зөвлөлдөх санал асуулгыг эхлүүлэх үеэр (өнгөрсөн гуравдугаар сарын сүүлчээр) УИХын дарга С.Бямбацогт өгүүлсэн. Өөрөөр хэлбэл, газрын хэвлийн баялгийг хөрөнгө болгож, олсон орлогоо зохистой хуваарилж чадвал 3.5 сая гаруй хүн бүрд нэг сая ам.доллар ногдоно хэмээн спикер шууд мэдэгдсэн нь гайхалтай.
2026-04-07
Төв талбайг тайван байлгаад өг, Х.Нямбаатар аа
Дэлхийн томоохон хотуудын төв талбай тухайн үндэстний өв соёлын дархлаа, түүхэн ой санамж, оршин тогтнохуйн утга учрыг илэрхийлдэг онцгой орон зай байдаг. Тухайлбал, Лондоны Трафальгар, Францын Эв нэгдлийн буюу Конкорд талбайн хажуугаар жуулчид чөлөөтэй алхаж, уран баримал, архитектурын өвийг шимтэн үзэж, түүх, соёлоор нь аялан тухалдаг билээ.
2026-04-03
“Гандангийн суурьшлын бүсийг устгах биш, бүр хөгжүүлэх ёстой”
Гандантэгчэнлин хийдийн бүсэд цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулна хэмээн Улаанбаатар хотын захиргаанаас мэдэгдэж, зарим айлын газрыг чөлөөлөөд байгаа билээ. Цаашлаад 5-10 жилийн хугацаанд Гандангийн нийт 55 га газрыг чөлөөлж, цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулна хэмээн хотын дарга Х.Нямбаатар мэдэгдсэн.
2026-04-01
Түүхээ бодитоор нэгтгэн дүгнэх үү, Ерөнхийлөгчийн пиарыг хийх үү
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн зарлигаар “Монгол Улсын түүх” (I-XXX боть) зохиох ажлыг 2027 оны гуравдугаар сард багтаан дуусгахаар Шинжлэх ухааны академийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийнхэн тэргүүтэй 150иад түүхч толгой өөд татах завгүй шамдаж байна. 20 гаруй жилийн дараа улсынхаа бүрэн түүхийг нарийвчлан тодруулж гаргах хүндтэй даалгавар авсан эрдэмтэн, судлаачид маш шахуу хугацаанд 30 боть зохиох гэж буй нь энэ юм.
2026-03-30
"Эзэн”-дээ хүрдэггүй хүүхэд хамгааллын төсөв
Боловсролын ерөнхий хуулийг баталснаар улсын сургууль, цэ цэрлэг анх удаа хүүхдийн эрх, хамгааллын үйл ажиллагаанд зориулсан тусгай төсөвтэй болсон юм. Тус хуулийг 2023 онд шинэчлэн найруулж, 2024 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс мөрдөж эхэлсэн билээ. Боловсролын ерөнхий хуулийн 38.1.2-т “Хүүхдийн тоо, бүлэг, дүүргэлт, хүчин чадлын ашиглалт, сургалтын хөтөлбөр, төлөвлөгөө, багшийн мэргэжлийн хөгжил, сургалтын цахим хэрэглээ, сургуулийн орчин дахь хүүхдийн эрх, хамгаалал, боловсролын стандарт, багш, ажилтны дундаж цалин хөлснөөс хамаарсан сургалтын үйл ажиллагааны хувьсах зард лыг улсын болон орон нутгийн төсвөөс гаргана” гэж заажээ.
2026-03-26
Сургуульд “данс”-тай ч сурах эрхээ эдэлж чаддаггүй хүүхдүүд
Боловсролын систем нь гажуудсан манай улсад хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийг тэгш хамруулан сургана гэдэг шилний цаанаас чихэр долоолгохтой л ижил байна. Манай улсад хөгжлийн бэрхшээлтэй, 0-18 насны 14 609 хүүхэд байгаагийн 2395 нь аутизмын хүрээний эмгэгтэй гэх статистик бий. Тэдний 900 гаруй нь л сургуульд хамрагддаг гэсэн албан бус тоо гарчээ.
2026-03-20
