Улиралд ганц дуудаж үзэхийг хяналт гэхгүй ээ, СЭМҮТ-ийнхөөн
Өндөр барилгын дээврээс хөтлөлцөөд үсэрсэн өсвөр насныхан, гурван сартай нялх хүүхдээ тэврээд зургаан давхраас унасан эмэгтэй, эхнэрээ олон удаа хутгалж, бүрэлгэсэн нөхөр, балчир үрсийнхээ нүдэн дээр 15 давхраас үсэрч, амиа хорлосон эх, гурван хүүхдээ буудаж хөнөөгөөд амиа егүүтгэсэн эцэг, найз бүсгүйгээ галт зэвсгээр хороогоод өөрийгөө бүрэлгэсэн залуу, төрсөн эхээ зодсоор байгаад “нөгөө ертөнц” рүү илгээсэн хүү, харуулын даргаа буудаж амийг нь “авсан” цэргүүд, төв талбайд өөрийгөө шатаасан иргэн, төрсөн охиноо хүчирхийлсэн аав, сурагчаа бэлгийн дарамтад оруулсан багш, “шөнө уйллаа” хэмээгээд бусдын 10 сартай нялх үрийг хэрцгийгээр хөнөөсөн “араатан”, машин заваарууллаа гэж дагавар хүүгээ газарт булсан эр...
Уржигдар 10 цаг 00 мин
Мэлмийн солонго
Шагналын сан төдийгүй нэр хүнд, ач холбогдол, хамрах цар хүрээгээрээ нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдөж, Монголын “Пулитцер” гэгддэг байсан БАЛДОРЖ шагналын 10 жилийн түүхэн дэх шилдэг бүтээлүүдийг “Өнөөдөр” сонин цувралаар уншигчдадаа хүргэж байгаа билээ. 2011 оны БАЛДОРЖ шагналын шилдэг арвыг, “Өдрийн сонин”-оос сэтгүүлчийн ажлын гараагаа эхэлсэн Б.Золбаярын “Намар ай”, “Мэлмий солонго” эсээ бүтээл манлайлсан юм.
2026-01-14
Агаарын чанарын мэдээллийг албаар нууцлаад буй юм биш биз
Нийслэлийн иргэд өглөөг агаарын чанарын индексийн (AQI) скриншотоор эхлүүлж, түүнийгээ нийгмийн сүлжээнд түгээдэг болоод удаж байна. Учир нь төр засаг бодит нөхцөл байдлыг ил тод хүлээн зөвшөөрч, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх мэдээлэл, зөвлөмжийг иргэддээ цаг тухайд нь хүргэж чадахгүй байгаа юм. Тиймээс нийслэлийнхэн аргаа барахдаа гадаадын вэб сайтуудаас агаарын чанарыг өөрсдөө тандаж, “сайн дурын харуул” хийхээс өөр сонголтгүйд хүрэв.
2026-01-14
ХҮН нам нэр дэвшиж байсан хүмүүсээ цалинжуулахаар төрд “шургуулж” байна
Нам нэрийн дор нам нийлж, сэм хуйвалдсан нөхдийн төлөөлөл төрийн өндөр албан тушаалд очиж, Засгийн газарт сайдын суудалд тухалдаг явдал манайд хэвшил болоод удлаа. Хууль тогтоох дээд байгууллагад эгэл жирийн иргэдийнхээ төлөөлөл болж гишүүнээр сонгогдон, ард түмнийхээ төлөө үйлчлэхээр тангарагладаг улс төрчид ачир дээрээ сонгуульд өөрт нь зүтгэсэн хүмүүсээ илүүтэй тойглож, төрийн байгууллагад албан тушаалд томилж, татвар төлөгчдийн мөнгөөр цалинжуулдаг. Үүнтэй нь ард түмэн ч эвлэрчихсэн. 2024 оны сонгуулийн үр дүнд парламентад нэг бус суудалтай болсон, Л.Оюун-Эрдэнийн тэргүүлж асан стандарт бус Засгийн газарт “МАН-ын халаасны” гэх ХҮН намынхан сайдын суудалд тухалсан.
2026-01-14
“Үндсэн хууль бол алганд багтсан Монгол Улс”
Монгол Улс ардчилсан, шинэ Үндсэн хуулиа баталсны 34 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна. Манай улсад хэрэгжүүлж буй бүх хуулийн суурь, чиглэл болдог зарчмыг Үндсэн хуульд тунхагласан юм. Улмаар парламентын засаглалтай, бүгд найрамдах улсыг бий болгосон. Зургаан бү лэг, 70 зүйлтэй уг баримт бичгийн ачаар бид өнөөдөр эрх чөлөөтэй, үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх орон зайтай, хувийн өмч тэй амьдарч буй билээ. Энэ бол манай улсад баталсан дөрөв дэх Үндсэн хууль байв. Гэхдээ хувь хүний эрх чөлөөг нарийвчлан тунхаглаж, баталгаажуулснаараа өмнөх хуулиудаасаа ялгаатай.
2026-01-13
Сургалтын зорилгоос “хальсан” судалгаагаар хувийн нууцад халдах боллоо
Сургууль, цэцэрлэгүүд хүүхдүүд элсүүлэх болгондоо жил бүр л эцэг, эхчүүдэд ижил асуулт тавьж, адилхан маягт бөглүүлэн, өнөөх л гэрээндээ гарын үсэг зуруулдаг. Энэ бүхэн хэзээнээс ч юм бүү мэд, хэвшмэл дадал болж, хэн ч үүнийг “яагаад” хэмээн лавлан асууж байсангүй. Учир нь судалгаа бөглөх нь сургуульд элсэх, үргэлжлүүлэн суралцахын салшгүй хэсэг л гэж ойлгодог байлаа. Нийтийн ухамсарт ч тэгж суусан. Харин элсэлтийн судалгаанд ямар мэдээлэл багтаж, юунд ашиглагддаг, хэнд очиж, хэзээ устдагийг ч бид мэддэггүй. Боловсролын байгууллагууд ч үүнийхээ учрыг тайлбарладаггүй.
2026-01-13
Кофены хэрэглээ 10 жилд гурав дахин өсжээ
Шинэ өглөө эхэлмэгц айлууд цайгаа чанадаг байсан бол өдгөө усаа буцалгадаг, улмаар кофе чанадаг болсон гэхэд хилсдэхгүй. Монголчуудын хувьд цайны өндөр соёлтой гэгдэж байсан бол дараагаар нь шар айрагных (соёл гэдгийг хэрэглээ гэж ойлгож болно) нэвтэрч, өдгөө кофены соёл тэдгээрээс дутахгүй түгсэн хэмээн “Маркетингийн холбоо”-ноос 2024 онд гаргасан судалгаанд дурджээ. Үнэхээр л Улаанбаатарт хаа сайгүй кофе шоп үүдээ нээн, түүгээр үйлчлүүлэгчдийн тоо өссөн нь анзаарагддаг. Мөн тэдгээр кофе шоп нь интернэт орчин бүрдүүлж, заримд нь ном, сэтгүүл унших боломж олгосноороо залуучууд, хүүхдүүдийн цагаа өнгөрүүлэх нэгээхэн талбар болжээ. Үүнээс улбаалан кофены хэрэглээ, арилжаа, үнэ, зах зээлийн төлөв ямар байгааг сонирхлоо.
2026-01-12
Супер ажилтны шаардлагаар “өвчилсөн” байгууллагууд
“Шулам”-гүй газар “хөөрхөн”, сэргэлэн залуучууд ажилд авна. Ачаалал бага, хийцгүй талдаа. Та манай ажилд орохын тулд амьсгалдаг байхад болно, амьсгалахгүй байсан ч хамаагүй дээ” хэмээх ажлын зар хэдэн жилийн өмнө цахим сүлжээнд түгсэн билээ. Түүнчлэн “Өдөр бүр 11-16 цагийн хооронд ажиллах ажилд хүн яаралтай авна. Өдөр унтаж болно. Фэйсбүүк, инстаграм “ухах” цагтай. Цалинг бэлэн олгох тул орой бүр “шоудах” боломжтой. Та яараарай” гэсэн нь ч бий. Ер нь хөдөлмөрийн зах зээл, тэр дундаа байгууллагууд ямар хүн ажилд авахаар зэхэж буй талаар нарийн судалбал сонирхолтой зүйл цөөнгүй харагдах шинжтэй дэг.
2026-01-12
Х.Нямбаатарт худалдагдсан нийслэлийн парламент
Нийслэлийн ИТХ 45 төлөөлөгчтэй. Тэдний 40 нь МАН-ын, тав нь АН-ын гишүүн юм. Сая гаруй хүн амтай хотын иргэдийн амьдрал ямар байх нь тэдний ажлаас шууд хамааралтай. Гэвч өнөөдөр манай хотод ганцхан Х.Нямбаатар гэдэг хүн л бүгдийг мэддэг болоод байна. Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэ нийслэлд нүүрлэсэн авлига, хулгайг “цэвэрлүү лэх”-ээр түүнийг хот руу илгээсэн юм. УИХ-ын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын өндөр албан тушаалаас татгалзан байж Х.Нямбаатар нийслэлийн Засаг дарга болсноос хойш хоёр жил гаруйн хугацаа өнгөрчээ.
2026-01-12
Парист баталсан конвенц үлэг гүрвэлийн олдворуудыг буцаан авахад ач холбогдолтой баримт бичиг байлаа
Монгол Улсын хил, гаалиар хуурамч бүрдүүлэлт, бичиг баримтаар гарган Өмнөд Солонгосоор дамжуулан Францад 10 гаруй жилийн өмнө хүргэсэн үлэг гүрвэлийн чулуужсан олдворуудыг 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 8-нд эх оронд нь эгүүлэн өгч, дээжийг нь батламжийн хамт Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын сайд Ч.Ундрамд гардуулсан билээ. Францын нийслэл Парис хотноо тус улсын Төрийн сан, үйл ажиллагааны сайд Амели де Мончалин Монголоос гаралтайг хууль, шүүхийн байгууллага нь баталсан тарбозавр батаарын бүтэн шахам чулуужсан яс, бусад 200 гаруй төрлийн олдворыг хүлээлгэн өгсөн талаар бид өмнө нь хоёр ч цуврал нийтлэлээрээ уншигчдад хүргэсэн. Харьд хууль бусаар гаргасан үлэг гүрвэлийн олдворууд, түүх, соёлын бусад дурсгалыг буцаан авахад Монгол Улсын нэгдэн орсон конвенц чухал үүрэгтэй баримт бичиг байсныг энэ удаа онцолъё.
2026-01-09
Бетонон хананы цаадах балагтай амьдрал
Монголчууд бид хэдхэн арваны дотор нүүдэлчин ахуйгаас суурин иргэншилд шилжсэн ард түмэн. Гэвч энэхүү шилжилт зөвхөн орон сууцын гэрчилгээ, байрны түлхүүрээр хязгаарлагдаж буй нь харамсалтай. Өөрөөр хэлбэл, бидний сэтгэлгээний соёл барилгажилтын хурдаа гүйцэхгүй хоцорч, хотын иргэн болох үйл явц удааширсаар байна. Улаанбаатар хотын хүн амын дийлэнх нь өнөөдөр нийтийн зориулалттай орон сууцад амьдарч байгаа. Гэвч нэг хананы цаана амьдарч буй хөршөө дайсан мэт үзэх, эсвэл огт байхгүй мэтээр үл тоомсорлох нь түгээмэл болжээ.
2026-01-09
Төрийн цахим системүүд хүний хувийн мэдээллийг хяналтгүй дамжуулж байна
Цахим технологийн хөгжил нь харилцаа холбооны салбарт “хувьсгал” хийж, олон салбарын эдийн засгийн өсөлтийг хурдасган, үүнийг дагаад хүмүүсийн амьдралын чанар ч сайжирч буй. Гэвч мэдээлэл, өгөгдлийг их хэмжээгээр цуглуулан хадгалж, боловсруулан ашиглах үндсэн зорилготой ажилладаг цахим технологиуд хүний эрх, эрх чөлөөний ноцтой эрсдэл дагуулсаар байдгийг иргэд тэр бүр мэддэггүй. Ялангуяа өнөөгийн нийгэмд хүний хувийн мэдээлэл бүртгэгдэхгүй орон зай гэж бараг үгүй болсон. Ийм эрсдэлтэй нөхцөлд иргэнийхээ бүх л мэдээллийг хамгаалах үүрэгтэй төр нь цахим шилжилт нэрийн дор хүний эрхийн зөрчил үүсгээд зогсохгүй хувийн нууцад нь бүдүүлгээр халддаг байвал яах вэ. Тэгвэл яг энэ асуудлыг Хү ний эрхийн үндэсний комисс (ХЭҮК)-ынхон сүү лийн хоёр жил судалж, эдүгээ урьдчилсан байдлаар үр дүнгээ хэлэлцүүлээд буй юм.
2026-01-08
Цагаан сарын үеэр л юм даг
Монголын сэтгүүл зүйн “Их хурд” буюу БАЛДОРЖ шагнал жил бүр шилдгүүдээ тодруулдаг байсан 2008-2018 оны хоорон дахь 10 жил бол шинэ үеийн сэтгүүл зүйн хөгжил, шинэчлэл, өөрчлөлт, төлөвшилд томоохон түлхэц өгсөн үсрэнгүй дэвшлийн түүхэн мөчлөг байсныг салбарын мэргэжилтнүүд, судлаачид, багш нар, “гал тогооныхон” маань ил, далд ярьдаг, дурсдаг хэвээр.
2026-01-07
Соёлын төв өргөөгөөр “сор залчих” вий дээ
Хотын дарга Х.Нямбаатар Монгол Улсын түүх, соёлын томоохон цогцолбор болсон Соёлын төв өргөө (СТӨ)-г нурааж, оронд нь тэнгэр баганадсан өндөр барилга сүндэрлүүлэхээр “атгаг” санаа өвөрлөн яваа бололтой. Бүр хоёр блок бүхий 50 давхар барилга барих зураг, төсөл боловсруулахыг орлогч Т.Даваадалайдаа оны өмнөхөн буюу арванхоёрдугаар сарын 30-нд даалгасан баримт ил болов. Нийслэлийн удирдах ажилтнуудын шуурхай зөвлөгөөн эл өдөр болсон бөгөөд Засаг даргын эдийн засгийн хөгжил, дэд бүтцийн асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогч Т.Даваадалай эл үүргийг хүлээж, Засаг даргын зөвлөлийн хуралд саналыг танилцуулахаар тогтсон юм байна.
2026-01-07
Зүүний үзүүр дээр суусан Ерөнхий сайд
Г.Занданшатарын Засгийн газар байгуулагдаад хагас жил болж байна. Өмнөх Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ бодит үнэнийг нууж, цаасан дээрх сайхан тоог дөвийлгөхөөс өөр ажил хийлгүй явсаар эдийн засгийг хүндрүүлж орхисон нь нууц биш. Түүний үлдээсэн “балаг”-ийг цэвэрлэж, уруудаж эхэлсэн хүндхэн эдийн засгийг сэргээх үүргийг Г.Занданшатар хүлээсэн юм.
2026-01-07
Ёс зүйг үлгэрлэх ёстой шүүгч нар ёсгүй авирласаар л байх уу
Шүүгчийн ажил бол хүний эрх, эрх чөлөө, хуулийг дээдлэн чанд сахиж, ёс зүйг эрхэмлэн ажиллахаар тангараг өргөсөн, хуульчдын дундаас шилдэг нь байхыг шаарддаг мэргэжил. Гэтэл Монгол Улсын нийт шүүхийн 500 гаруй шүүгчээс ажил, мэргэжлийнхээ нэр хүндийг хөсөр хаяж, шороотой хутгах явдал удаа дараа гарсаар байна. Хэдэн жилийн өмнө “Салхитын мөнгөний ордын” гэх дуулиант хэрэгт олон хуульч буюу шүүгч, өмгөөлөгч зэрэг ажил эрхэлж байсан хүмүүс холбогдож, цөөнгүйг нь шүүх гэм буруутай гэж дүгнэн ял шийтгэснийг уншигчид санаж буй нь лавтай. Түүнээс хойш хээл хахууль авсан хэрэгт нэг бус шүүгч холбогдон ял шийтгүүлж ч байсан. Цар тахлын хөл хорионы үед нэр бүхий шүүгч нар “шоудсан” нь орцны хяналтын камерын бичлэгт үлдэн дуулиан тарьж, заримд нь сахилгын шийтгэл оноосныг ч иргэд мартаагүй.
2026-01-06
Энэ онд ЭМДС-г үр ашигтай ажиллуулж чадах уу
Иргэд улсын эмнэлэгтээ үзүүлж чадахгүйд хүртлээ эрүүл мэндийн салбар шалдаа буучихсан байгаа. Яг ийм нөхцөл байдалтай сүүлийн 2-3 жилийг үджээ. Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар (ЭМДЕГ)ынхан сан дампуурсныг эхэндээ олон нийтээс нууцалсан ч эцэстээ үнэнд гүйцэгдэж, 2024 оны аравдугаар сараас хувийн эмнэлгүүдтэй байгуулсан гэрээгээ цуцалж, улсынх нь нэг удаагийн бээлий, хэрэглэлээ ч авч чадахаа больсон. Үйл ажиллагаа нь ингэж доголдсоор оны эцэс гэхэд үндсэндээ “үүдээ барьцгаасан”.
2026-01-05
Монголын органик хүнсний ирээдүй Сэлэнгэ, Дарханд “бойжиж” байна
Сүүлийн арван жилд дэлхий нийтээр “органик” гэх ойлголт хэрэглээний шинэ чиг хандлагаас давж, хүнсний аюулгүй байдал, эрүүл мэнд, байгаль орчны тогтвортой байдлын үндсэн бодлого болон хувираад байна. Химийн гаралтай бордоо, пестицидэд суурилсан эрчимжсэн, уламжлалт үйлдвэрлэл ургацын хэмжээг богино хугацаанд нэмэгдүүлдэг ч хөрс доройтох, ундны ус бохирдох, хүнсний бүтээгдэхүүнд үлдэгдэл бодис хуримтлагдах эрсдэлийг дагуулсаар ирсэн. Ийм нөхцөлд органик хөдөө аж ахуй нь “альтернатив” бус, ирээдүйн хөгжил рүү дөтлөх чухал зам болохыг олон улсын туршлага ч харуулж буй.
2025-12-30
