Эмнэлгүүдийн ачаалал нэмэгдэж, хүний нөөцийн хомсдолд оржээ
Улсын хэмжээнд өдгөө амбулаторийн нийт үзлэгийн 7.1 хувийг томуу, томуу төст өвчин эзэлж буй аж. Энэ нь долоо хоногийн өмнөхөөс 1.5 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлт юм байна. Өөрөөр хэлбэл, томуу, томуу төст өвчний тархалт эрчимтэй нэмэгдэж байгааг Эрүүл мэндийн яамнаас өчигдөр анхаарууллаа. Уг өвчний улмаас эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж буй хүмүүсийн дийлэнх буюу 91.5 хувь нь 15 хүртэлх насны хүүхэд гэнэ. Тэр дундаа 0-4 настай хүүхдүүд түлхүү өвчилж, биеийн байдал нь хүндрэх болжээ.
2023-12-20
Ховд голд халиа үүсэж, малын хашаа усанд автав
Ховд голд халиа үүсэж, нэг айлын малын хашаа усанд автжээ. Уг үйл явдал Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумд энэ сарын 17-нд болсон байна. Орон нутгийн холбогдох албаныхан газар дээр нь ажиллаж, шуудуу татсанаар хашаанд орсон усыг зайлуулжээ. Мөн голын ус дахин хальж, хашаа руу орохоос сэргийлэн, элс шуудайлж, далан босгосон гэнэ. Цэвдэгтэй бүсэд газрын гадарга хэсэг хөлдөх явцад хөрсөн дэх ус шахагдан гарснаар халиа үүсдэг аж.
2023-12-19
“Дэлхийн ур чадвар-2024”-т өрсөлдөх оролцогчдыг шалгарууллаа
Манай улс дотооддоо 2013 оноос хойш “Монгол ур чадвар” тэмцээнийг жил бүр тогтмол зохион байгуулж буй аж. Энэ удаагийн тэмцээний эхний шат өнгөрсөн тавдугаар сард болсон бөгөөд 138 суралцагч ур чадвараа сорьжээ. Хоёр дахь шат нь өнгөрсөн аравдугаар сард болж, мэргэжлийн болон техникийн боловсрол, сургалтын17 байгууллагын 41 суралцагч өрсөлдсөн гэнэ. Сүүлийн буюу гуравдугаар шат нь өнгөрсөн долоо хоногт болж өндөрлөсөн юм.
2023-12-19
ЖДҮХС-гийн захирал асан Б.Баттүвшинд 5.8 саяар торгох ял шийтгэв
Харин үлдсэн мөнгөнөөсөө Ш.Эрдэнэболдод 123, Х.Түмэнд 40 сая гэх зэргээр шилжүүлснийг нь мөнгө угаасан үйлдэл гэж үзсэн. Тиймээс НПГ-аас Б.Баттүвшин, Ш.Эрдэнэболд, Х.Түмэн нарт мөнгө угаасан, албан тушаалаа урвуулан ашигласан хэмээн яллах дүгнэлт үйлдэн шүүхэд шилжүүлсэн юм. Гэвч Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх Б.Баттүвшин, Х.Түмэн, Ш.Эрдэнэболд нарыг цагаатгасан. Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх эвээр нь баталсан талаар бид цаг тухайд нь мэдээлж байв. Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн цагаатгах тогтоол, магадлалыг эс зөвшөөрсөн прокурорууд Улсын дээд шүүхэд эсэргүүцэл бичсэнээр өнгөрсөн гуравдугаар сард хянаад, анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр болсон юм.
2023-12-19
Археологич Д.Эрдэнэбаатар нарт холбогдох хэргийг анхан шатны шүүхээр шийдвэрлүүлнэ
Археологич Д.Эрдэнэбаатар, “Эмоци” продакшны менежер М.Адъяаням нарыг нийтийн тооллын өмнөх VII-III зуун, Эртний Ромын үе буюу нийтийн тооллын IV зууны үеийн археологийн олдворуудыг худалдахыг завдсан хэмээн буруутгаж буй. Уг нь 2021 оны гуравдугаар сард “Адам” хочтой М.Адъяаням нь Б.Хаш-Эрдэнэ, А.Дэлгэрням, Б.Баярцэнгэл гэх залуусын хамт Чингэлтэй дүүргийн нутагт өмнөд хөршийн иргэнд 650 гаруй сая төгрөгөөр түүх, соёлын эд зүйл худалдахаар тохиролцон борлуулах гэж байхад нь манай хууль сахиулагчид саатуулсан юм. Тэдний худалдах гэж байсан Хүннү гүрний үеийн олдворууд болох цэнхэр, ногоон өнгийн хоёр шилэн гүц, чулуун сүх, хаш тээгийг түүх, соёлын нэн хосгүй өв гэж шинжээчид дүгнэсэн байдаг.
2023-12-18
БНХАУ-аас импортолсон АИ-92 шатахууныг литрийг нь 2940 төгрөгөөр борлуулж байгаа гэв
Өдгөө АИ-92 шатахууныг литрийг нь 2390, АИ-95-ыг 3910, дизелийн түлшийг 3890 төгрөгөөр борлуулж буй. Тэгвэл “Евро-5” стандартын дизелийн түлш, АИ-92-ыг дээрхээс илүү үнээр зарж байгаа нь энэ. Мөн бензин хомсодсоноос шалтгаалж энэ сарын 9-нөөс эхлэн ШТС-уудын гадаа урт дараалал үүссэн нь өдгөө ч хэвээр байна. Энэ талаар нэгэн жолооч “Авто замын түгжрэл маш их байна. Түгжирсээр ШТС-д очиход ер бензин зарахгүй юм. Зарж байгаа хэд нь дараалал ихтэй, АИ-92 алга, АИ-95 л бий гэж байна. АИ-95 нь чанар муутай юм шиг санагдсан. Сая 13.30 цагт (өчигдөр) Гурвалжингийн гүүрний урд байрлах “Шунхлай” ШТС-д очиход “92, 95 дууссан” гэсэн бичиг хадчихсан байсан” гэв.
2023-12-18
Түгжрэл, шатахууны хомсдолыг шийдэж чадахгүй эрх баригчдад хүүхдүүдийг хохироохоос өөр арга алга уу
Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан ийнхүү хүүхдүүдийн боловсролоор “тоглох” шийдвэр гаргасны дараа нийслэлийн Засаг дарга Х.Нямбаатар бүр ч гайхам мэдээлэл өглөө. Өнөөдрөөс эхлэн автомашинуудыг улсын дугаарын сүүлийн орны тэгш, сондгойгоор нь хязгаарлан замын хөдөлгөөнд оролцуулах болсныг тэрбээр мэдэгдсэн. Эл зохицуулалтыг ирэх оны хоёрдугаар сарын 1 хүртэл буюу түүхэнд байгаагүй удаан хугацаагаар мөрдөх гэнэ. Хүүхдүүдийг цахимаар хичээллүүлбэл түгжрэл буурна. Гэтэл үүн дээр нэмж дугаарын хязгаарлалт яагаад хийхээр болсны учрыг л иргэд ойлгохгүй, гайхаж ядан байна. Улмаар түгжрэл, шатахууны хомсдолыг шийдэж чадаагүй эрх баригчид автомашинуудын тал хувийг нь автоматаар зогсоох шийдвэр гаргалаа хэмээн хардахад хүрлээ.
2023-12-18
Монгол орны нутгаас олдсон эмээлийн судалгааг олон улсын сэтгүүлд хэвлэжээ
Монгол орны нутгаас илрүүлж, судалсан эртний эмээлийн талаарх өгүүллийг олон улсын “Antiquity journal” сэтгүүлд хэвлэжээ. Ховд аймгийн Мянгад сумын нутаг Урд улаан үнээт уулын агуйн оршуулгаас Монголын үндэсний музейн судлаачид 2014 онд Жужан улсын үед холбогдох модон эмээл илрүүлсэн юм байна. Энэ нь Монгол төдийгүй бүс нутгийн хэмжээнд олдоод буй хамгийн эртний зүймэл модон эмээл аж. Тухайн үед агуйн шарил тоногдсон талаар цагдаагийн байгууллагаас Монголын үндэсний музейн археологичдод мэдэгджээ. Хоёр талдаа арьсан оосортой, хар, улаан өнгөөр будсан хус эмээл, төмөр хошуу, модон харвааны хэрэгсэл, муммижуулсан морины үлдэгдэл зэрэг хэд хэдэн эд өлгийн зүйлийг цагдаа нар хураан авсан байсан аж.
2023-12-15
“Хүслийн хайрцаг” аяныг орон даяар өрнүүлж байна
Боловсролын ерөнхий газраас “Хүслийн хайрцаг” аяныг орон даяар өрнүүлж байна. Үүний хүрээнд ерөнхий боловсролын сургуулиудад хүүхдүүдийн санал, хүсэлтийг авах хайрцаг байрлуулжээ. Энэ нь хүүхдийн сэтгэл зүйн өнөөгийн байдлыг илрүүлэх, тэдэнд тулгарч буй асуудлуудын суурь шалтгааныг тодруулах зорилготой аж. Хүүхдүүд нийгэм болон томчуудаас юу хүсэж буйгаа бичиж, уг хайрцагт хийх гэнэ. “Аав, ээж минь битгий маргалдаасай гэж хүсэж байна”, “Томчууд бидний юу хүсэж буйг асуудаг байгаасай”, “Найзынхаа хүүхдүүдтэй намайг битгий харьцуулаасай” гэх мэтээр голчлон ээж, аавдаа хандсан сэтгэгдлийг хүүхдүүд бичжээ.
2023-12-15
“Snow melody” тоглолт энэ сарын 23-нд болно
Улсын филармониос шинэ жилийн баярт зориулан тусгайлан толилуулдаг уламжлалт “Snow melody” тоглолтоо энэ сарын 23-нд хийхээр товложээ. Тус тоглолтод Төрийн шагналт “Баянмонгол” чуулга, “Бүдүүн муур” жааз клубийн залуу уран бүтээлчид оролцоно. Н.Наранбаатар, Э.Энх-Эрдэнэ, Г.Тэнүүн нар зочин уран бүтээлчээр оролцох бол удирдаачаар С.Саруул-Од ажиллана. 200 орчим уран бүтээлч оролцох хамгийн өргөн бүрэлдэхүүнтэй тоглолт онцлог болох юм байна.
2023-12-15
"Алтан өд”-д өрсөлдүүлэх бүтээлүүдийг хүлээн авч эхэллээ
Утга зохиолын оны шилдэг бүтээлийг тодруулах “Алтан өд” наадмын энэ жилийн шалгаруулалтыг Монголын зохиолчдын эвлэлээс зарлалаа. Шалгаруулалтад 2023 онд уншигчдын хүртээл болсон утга зохиолын бүтээлүүдийг нийт есөн төрөлд өрсөлдүүлэх нь. Тухайлбал, яруу найраг, хүүрнэл зохиолын том хэмжээний бүтээл буюу романы төрөлтэй. Мөн хүүрнэл зохиолын богино хэмжээний бүтээл буюу өгүүллэг, туурь, тууж, баримтат, хүүхдийн, шог хошин, зөгнөлт, жүжиг, киноны зохиолын төрөлд бүтээлээ ирүүлж болох нь. Түүнчлэн утга зохиолын орчуулга болон шүүмж, судлалын шилдэг бүтээлийг шалгаруулах аж. Эдгээрээс гадна хүний эрхийг дээдэлсэн, жендерийн хэвшмэл ойлголт, хандлагыг эсэргүүцэх, халахад чиглэсэн, хүний язгуур эрхийг олон нийтэд сурталчилсан нэг бүтээлд НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрөөс хэрэгжүүлж буй “Шийдвэр гаргах түвшинд жендерийн тэгш байдал, эмэгтэйчүүдийн оролцоог дэмжих нь” төслөөс тусгай шагнал гардуулахаар болжээ.
2023-12-15
Эрхэм анд нөхрийгөө эргэн санахуйд
Жил бүрийн энэ өдөр хамт олон нь Бал эрхлэгчийгээ санан дурсаж, хийсэн, бүтээснээр нь бахархан, хүндэтгэл үзүүлдэг уламжлалтай. Энэ удаа түүний“Шөнө амталсан нулимс” жүжгийн тухай нийтлэлийг та бүхэнд хүргэж байна. Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, сэтгүүлч, зохиолч Ц.Балдоржийн “Шөнө амталсан нулимс” жүжгийг 2005 онд анх Улсын драмын эрдмийн театрын тайзнаа найруулан тавьж байсан бол энэ онд “Мөрөөдлийн театр”-ынхан Э.Ёндоншаравын шинэчилсэн найруулгаар дахин олон нийтэд хүргэсэн юм. Бараг 20 орчим жил өнгөрсөн ч тайзны энэ бүтээл агуулга, ач холбогдлоо алдаагүй, өнөөгийн нийгэм, улс төрд засаж залруулах ёстой гажуудлыг бидэнд сануулсаар байгаа билээ.
2023-12-15
Дундаж цалин хоёр сая төгрөгт хүрлээ
Аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад ажиллагсдын цалингийн статистикийг энэ оны гуравдугаар улирлын байдлаар гаргаснаа ҮСХ-ноос мэдээллээ. НДЕГ-ын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн тайланд дээрх улирлын байдлаар 50.4 мянган аж ахуйн нэгж, байгууллагын 768 мянган ажиллагч хамрагджээ. Ийм шимтгэл төлж буй байгууллагын тоо 2022 оны мөн үеийнхээс 1.8 мянга, өмнөх улирлынхаасаа 373, ажиллагчдын тоо 12.6, хоёрдугаар улирлынхаас 10.9 мянгаар өссөн аж. Эл хугацаанд нэг ажилтанд ногдох сарын дундаж цалин хоёр сая болсон нь 2022 оны мөн үеийнхээс 436.1, өмнөх улирлынхаасаа 119.3 мянгаар илүү гэнэ. Дундаж цалинг хүйсээр авч үзвэл эрэгтэйчүүдийнх 2.3, эмэгтэйчүүдийнх 1.7 сая төгрөг байжээ. Олон улсын байгууллага, суурин төлөөлөгчийн үйл ажиллагааны салбарт ажиллагчдын цалин хамгийн өндөр буюу 5.1 сая байсан аж.
2023-12-15
ГССҮТ-д хандагчдын тоо 30-50 хувиар нэмэгджээ
Үүнээс 20 орчим хувь нь архи, согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ бэртэж гэмтсэн байдаг. Энэ сард манайхаас тусламж авч буй хүмүүсийн тоо нэмэгдэж байна. Баяр ёслолын үеэр яаралтай тусламжийн эмч нарын ачаалал нэмэгдэхээс гадна амь насны заалтаар мэс засал хийлгэх өвчтөн олширдог. Баяраа дурсамжтайгаар өнгөрөөх ёстой байтал эсрэгээрээ амиа алдах, гэмтэх тохиолдол ихсээд байна. Тиймээс архи, согтууруулах ундааг зохистой хэрэглэхийг уриалъя” гэлээ.
2023-12-15
Бага тэнгэр, Залаатын амны 51.3 га талбайд ойн цэвэрлэгээ хийнэ
Дээрх байгууллагууд эхний ээлжид Бага тэнгэрийн амны 38.3, Залаатын 13, нийт 51.3 талбайд ойн цэвэрлэгээ хийж, хортон шавжид нэрвэгдсэн, ургах чадваргүй болсон моддыг тайрахаар Төв аймгийн Батсүмбэр сум дахь ойн ангийн ажилтнуудаар талбайн тусгаарлалт хийлгээд байгаа аж. Цэвэрлэгээ хийж буй аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагаанд Ойн газар, Экологийн цагдаагийн албаны болон орон нутгийн холбогдох газрын мэргэжилтнүүд тогтмол хяналт тавьж байгааг Богдхан уулын дархан цаазат газрын хамгаалалтын захиргааныхан хэллээ.
2023-12-14
“Монгол Ураниум Ресурс” ба Франц дахь Элчин сайд
Ер нь бол “Монгол Ураниум Ресурс” ХХК-ийн ураны хайгуулын лицензээ хүрэн нүүрсний ашиглалтын лиценз болгуулж чадсан нь цаашид асуудал дагуулж мэдэхээр боллоо. Учир нь манай улс гадаадтай хамтарч уран ашиглах талаар ид ярьж хэлэлцэж байна. Гэтэл дээр хэлсэнчлэн ураны хайгуулын лицензээс хүрэн нүүрсний ашиглалтын лиценз рүү “хөрвөсөн” нь уран, нүүрс хоёрыг ижил түвшинд авч үзэж байгаа хэрэг юм. Гэхдээ энэ нь гадаад талд гэхээсээ дотоодод хамгийн ойлгомжгүй шийдвэр болж мэдэхээр байна.
2023-12-14
Улсын нөөцийн тэжээлийг 50 хувь хямдруулж малчдад олгоно
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан өчигдөр болж, малчдад улсын нөөцөөс тэжээлийг 50 хувь хямдруулан олгохоор шийдвэрлэв. Иймд тэжээлийг оновчтой хуваарилах, зориулалтын бусаар зарцуулах, худалдаалахаас урьдчилан сэргийлэхэд хяналт тавьж ажиллахыг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт үүрэг болголоо. Мөн мах, ноолуур бэлтгэх аж ахуйн нэгжид зээл олгоход шаардагдах 280 тэрбум төгрөгийг арилжааны банкны эх үүсвэрээс санхүүжүүлэх нь. Зээлийн хугацаа 24 сар, хүү нь жилийн зургаан хувь байх аж. Хөнгөлөлтөд нь улсын төсвөөс олгох татаасыг Монголбанкны бодлогын хүүтэй уялдуулан жилийн 13 хувиас хэтрэхгүй байхаар тооцож, батлагдсан төсөвт багтаан олгох, хэрэгжилтэд нь хяналт тавьж ажиллахыг холбогдох хүмүүст даалгажээ.
2023-12-14
“Le ciel clinic” гоо сайхны эмнэлэгт дусал хийлгэсэн эр амиа алджээ
Тэгвэл уржигдар Хан-Уул дүүргийн нутаг дахь “Хан хиллс” хотхонд байрладаг, гоо засал, уламжлалт оношилгоо эмчилгээ, бариа засал, “Ковид”-ын дараах сэргээн засах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “Le ciel clinic” эмнэлэгт дусал хийлгэсэн хүн амиа алджээ. Өдгөө энэ хэргийг Хан-Уул дүүргийн Цагдаагийн I хэлтэст шалгаж эхэлсэн байна. Хууль сахиулах байгууллагын эх сурвалжуудын мэдээлснээр хохирогч нь Өмнөговь аймгаас ирж тус эмнэлэгт эмчилгээ хийлгэж байсан Ц.Д гэх хүн аж. Түүнд дусал хийж байтал бие нь гэнэт муудаж, Улсын нэгдүгээр төв эмнэлэг (УНТЭ)-т хүргүүлсэн ч эмчилгээ авалгүй нас барсан гэнэ. Энэ талаар УНТЭ-ийнхнээс лавлахад “Энэ сарын 12-ны 21.00 цаг өнгөрч байхад нэгэн хувийн эмнэлгээс хүргүүлэн ирсэн эрэгтэй хүн нас барсан нь үнэн. Цагдаагийн байгууллага энэ асуудлыг шалгаж байгаа болохоор бид ямар нэг мэдээлэл өгөх боломжгүй” гэсэн юм.
2023-12-14
Төр анхаарахгүй бол төрөлт нэмэгдэхгүй
Манай улсад өнгөрсөн онд 65 586 хүүхэд мэндэлжээ. Энэ бол сүүлийн 15 жилийн доод түвшинд хүрсэн үзүүлэлт аж. 2023 оны эхний есөн сарын байдлаар манай улс 49 033 иргэнээ хүлээн авсан байна. Үүн дээр үлдсэн гурван сарын үзүүлэлтийг нэмлээ ч төдийлөн “амжилт” олохгүй бололтой. Учир нь Үндэсний статистикийн хорооноос мэдээлснээр сард ойролцоогоор 5400 хүүхэд төрдөг гэнэ. Эл жишгээр тооцож үзвэл 2023 онд мэндэлсэн хүүхдийн тоо дөнгөж л 65000-д хүрч, төрөлтийн “шугам” дахиад л уруудах бололтой. Эдгээр тоон үзүүлэлт юу “өгүүлэв”, ямар шалтгаанаар төрөлт буурав, үүнд ямар хүчин зүйл нөлөөлөөд байгаа юм бол.
2023-12-14
