Өчигдрөөс илүү маргаашийг
бүтээхийн төлөө

Өв соёл

Түрэгийн үеийн хүн чулуун хөшөөг сэргээн засварлаж байна

Соёлын өвийн үндэсний төв, Монгол Бүгд Найрамдах Турк Улсын Гадаад хамтын ажиллагааны агентлаг (ТИКА)-тай хамтран Архангай аймгийн нутаг дэвсгэрт орших Хүн чулуун хөшөөг сэргээн засварлаж байна.
2024-06-20

Л.Отгонбаяр, О.Чинзүрх нар гурав дахь удаагаа тэргүүн байрт шалгарлаа

Үндэсний их баяр наадмын үндэсний сур харваанд чансаа өндөр 540 харваач алтан шар зурхайд цэц сорьдог уламжлалтай. Шилдэг харваачдын тоонд багтахын тулд тамирчид чансааны оноо цуглуулах тэмцээнд оролцдог. Монголд биеийн тамир, спортын салбар үүсэж хөгжсөний 100, Дорнод аймгийн Баян-Уул сумын 100, Хөдөлмөрийн баатар, Гавьяат тамирчин, Монгол Улсын дархан мэргэн, тус сумын уугуул А.Цэвээн агсны мэндэлсний 100 жилийн ойн нэрэмжит үндэсний их сурын цуваа харвааны УАШТ болж өндөрлөлөө
2024-06-20

Чехийн Прага хотноо “Чингис хаан” олон улсын үзэсгэлэнг дэлгэнэ

Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Чех Улс хооронд дипломат харилцаа тогтоосны түүхт 75 жилийн ой 2025 онд тохионо. Хоёр улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор “Чингис хаан” сэдэвт олон улсын үзэсгэлэнг ирэх оны нэгдүгээр улиралд БНЧУ-ын нийслэл Прага хотын Үндэсний музейд дэлгэхээр гэрээнд Монгол Улсын Улсын Чингис хаан Үндэсний музейн захирал, академич С.Чулуун, БНЧУ-ын Үндэсний музейн ерөнхий захирал Михал Лукеш (2024.06.19) нар гарын үсэг зурлаа.
2024-06-19

Монгол хэлний олимпиадад 2669 бүлэг оролцлоо

“Зөв сайхан бичигтэн анги хамт олон” монгол хэлний олимпиадыг нийслэлийн Боловсролын газраас зохион байгууллаа. Нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулийн 3-5 дугаар ангийн 2669 бүлгийн сурагчид үүнд оролцсон байна. Тэдгээрээс гуравдугаар шатанд 144 бүлэг “Зөв сайхан бичигтэн хамт олон”-оор шалгарчээ. Гуравдугаар ангийн ангилалд 30 дугаар сургуулийн Ц.Цэрэнбат багшаар удирдуулсан 3А-гийнхан тэргүүлсэн байна. Дөрөвдүгээр ангийнхад нь 45 дугаар сургуулийн Д.Отгонжаргал багштай 4А бүлгийнхэн шилдгээр шалгарчээ. “Шинэ үе” сургуулийн 5В ангийн сурагчид нийслэлийн тавдугаар ангийн сурагчдаас монгол хэлний мэдлэгээрээ илүүрхлээ. 
2024-06-12

Чойжин ламын сүм музейг сэргээн засварлах ажил 50 хувьд хүрэв

Чойжин ламын сүм музейг сэргээн засварлах ажил 50 хувьтай үргэлжилж байгааг Соёлын яамнаас мэдээлэв. Уг ажлын хүрээнд тус музейн Хаалган, Махранз сүм зэрэг гол байгууламжийг эх төрхөөр нь сэргээн засварлаж буй аж. Ингэхдээ соёлын өвийн хадгалалт, хамгаалалтын шинжлэх ухаан, сэргээн засварлалтын технологийн суурь судалгаанд үндэслэж байгаа гэнэ. Мөн музейн барилгын ур хийц, дүр дүрслэлийн анхны хэлбэр төрхийг алдагдуулахгүйгээр засахаар төлөвлөжээ. Засварын ажлыг ирэх наймдугаар сард багтаан дуусгах гэнэ. Ташрамд дурдахад, Чойжин ламын сүм музейг 300 гаруй уран дархан1904-1908 онд барьж байжээ.
2024-06-11

Өмнөговь аймагт сарлагийн баяр зохион байгуулна

“Сайханы сарлаг-2024” баярыг Өмнөговь аймагт орших Говь гурван сайхан уулын Ёлын аманд маргааш зохион байгуулна. Сарлагийн баярын үеэр сарлаг бүрд мөнгөн урамшуулал олгох аж. Гэхдээ тугалд нь олгохгүй гэнэ. Энэ үеэр сарлагийн шилмэл бух, үнээг шалгаруулах нь. Мөн хамгийн сайхан тоноглож, гаршуулсныг нь ч тодруулна. Сарлагийн уралдаан, булгиулах зэрэг тэмцээн зохион байгуулах бөгөөд цагаан идээ, гар урлалын бүтээгдэхүүний үзэсгэлэнг ч баярын хөтөлбөрт багтаажээ. Баярыг зорин ирсэн зочдод зориулан тус аймгийн Хөгжимт жүжгийн театрын уран бүтээлчид тоглолтоо толилуулах нь. Тус аймгийнхан уг баяраа 2014 оноос жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулж буй юм.
2024-06-07

Богд хааны ордон музейг сэргээн засах ажлын явц 70 хувьтай байна

Үүнд 2.6 тэрбум төгрөг зарцуулж байгаа гэнэ. Богд хааны ордон музейг үүнээс өмнө 1961-1962 онд сэргээн засварлаж байжээ. Өөрөөр хэлбэл, тус музейд сүүлийн 60 гаруй жилийн турш бүрэн хэмжээний засвар хийгээгүй байж. Сэргээн засварлалтыг Энэтхэг, Өмнөд Солонгос улсын соёлын өв, уран барилга сэргээн засварлалтын мэргэжилтнүүдтэй хамтран зохион байгуулж буй. Уг нь өнгөрсөн онд багтаан дуусгана хэмээж байсан. Богд хааны ордон музейн засварын ажлыг гүйцэтгэж буй “Энэржин” компаниас “Өнгөрсөн онд бороо ихтэйгээс засварын ажлыг удаашруулсан. Энэхүү музей нь энгийн барилга биш тул чимхлүүр ажлууд ихээхэн ордог. Тиймээс хугацаа шаарддаг” гэсэн юм.
2024-06-05

Соёлын өвийн хууль бус хулгайтай тэмцэхэд олон улстай хамтарна

2017-2021 онд түүх, соёлын 52 дурсгалт зүйл алга болсноос 22-ыг л нь эрэн сурвалжилж олжээ. Соёлын биет өвийн эсрэг гэмт хэргийн тоо буураагүй, 2021 онд гурав, 2022 онд ес, 2023 онд 19 бүртгэгдсэн гэнэ. Тиймээс соёлын өвийн хулгайтай тэмцэх, хамгаалах, эрэн сурвалжлах нэгжийг цагдаагийн хэсэгт байгуулжээ. Энэхүү конвенцод манай улс нэгдсэнээр хууль бусаар экспортолсон соёлын өвүүдээ буцаан авах эрх зүйн орчин бүрдэнэ гэдгийг тус төслийн талаар танилцуулахдаа Соёлын сайд Ч.Номин хэлнэ лээ. Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх хуулийн төслийг хэлэлцэн батлахыг дэмжлээ.
2024-06-05

“Азийн дуу хоолой” пянзыг “Чингис хаан” музейд заллаа

Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, шог зураач С.Цогтбаяр “Юнител” компанитай хамтран “Азийн дуу хоолой” хэмээх пянзыг өчигдөр “Чингис хаан” үндэсний музейд хүлээлгэн өглөө. Тэрбээр “Монголын соёлын биет болон биет бус өвийн мөрийг судалж, олон нийтэд мэдээлдэг, заримыг нь эргүүлэн авчирдаг аялалаараа амжилт бүтээл багагүй билээ.
2024-05-31

Наадмын нээлтээр 21 аймгийн онцлогийг харуулна

Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооныхон хуралдаж, нээлт, хаалтын ёслолын талаар хэлэлцсэн байна. Их Монгол Улс байгуулагдсаны 818, Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 113, Ардын хувьсгалын 103 жилийн ойн баяр наадмын нээлт, хаалтын ёслолыг “Эх дэлхий, энх оршихуйн цадиг” сэдвээр найруулах гэнэ
2024-05-31

“Намнаа” клубийнхнийг гүйцэх харваач байсангүй

Монголын үндэсний морьт харвааны нэгдсэн холбооны хаврын сорилго тэмцээнд 10 клубийн өсвөр үе, насанд хүрэгчдийн ангилалд 50 тамирчин дөрвөн төрөлд өрсөлдлөө. Өсвөр үеийнхнээс гран при төрөлд “Намнаа” клубийнхнээс Э.Мэргэн, насанд хүрэгчийнхэд Б.Аягаа тэргүүн байр эзэлжээ. Солонгос гурван байны төрөлд “Хан Монгол”-ын харваач Ц.Түвшинбаатар, унгар төрөлд Б.Аягаа (“Намнаа”), саран байн төрөлд Г.Гүнбилэг (“Намнаа”), хятад босоо байныхад Б.Аягаа (“Намнаа”) нар шилдгээр тодров. Дээрх тэмцээний ерөнхий шүүгчээр Б.Оюунбилигт, онооны шүүгчээр М.Амгалан ажиллажээ.
2024-05-30

“Тэнгэрийн хаалга” хамтарсан бүтээлийг онцлов

“Бичиг соёл” төв, Монголын үндэсний номын сан, Монголын урчуудын эвлэлтэй хамтран монгол уран бичлэгийг хойч үедээ өвлүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх, уран бүтээлчдийн шинэлэг санаа, авьяас чадварыг дэмжих зорилгоор “Бичиг соёл” үзэсгэлэнг өчигдөр нээв. 15 жилийн түүхтэй уг үзэсгэлэнд30 гаруй хүний бүтээлийг дэлгэжээ. Уран бүтээлч, багш, оюутан, сурагчдын хамтарсан бүтээлүүдийг анх удаа олон нийтэд танилцуулснаараа энэ удаагийн үзэсгэлэн онцлогтой аж. Танхимын нэг хэсэгт хамтарсан, нөгөө талд нь бие даасан бүтээлийг байршуулжээ. 
2024-05-29

Тавантолгойн дурсгалт газраас олдсон эд өлгийн зүйлсийг “Чингис хаан” музейд хүлээлгэн өглөө

Тавантолгойн дурсгалт газар дахь хатны булшнаас олдсон эд өлгийн зүйлийг “Чингис хаан” музейд өчигдөр заллаа. Уг дурсгалт газар нь Сүхбаатар аймгийн Онгон сумын нутагт оршдог. МУИС-ийн Археологийн судалгааны төвийн захирал, доктор, дэд профессор Ц.Төрбатаар ахлуулсан багийнхан 2022-2023 онд дээрх булшийг илрүүлжээ. Уг булшнаас илрүүлсэн 26 олдворыг Соёлын өвийн үндэсний төвийнхөн сэргээн засварлаж, тус музейн зургаадугаар давхарт байрлах Монголын их эзэнт улсын танхимд байршуулав.
2024-05-29

"Land of the Sky" үндэсний урлагийн тоглолт болно

ЮНЕСКО-ийн Хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн төлөөллийн жагсаалтад бүртгүүлсэн төрлүүд
2024-05-27

Гадаадад үйл ажиллагаа явуулдаг боловсролын сургалтын төвийг төрөөс дэмжинэ

Гадаад улсад үйл ажиллагаа явуулж буй боловсролын сургалтын байгууллага болон насан туршийн боловсролын байгууллагад төрөөс дэмжлэг үзүүлэх журмыг баталжээ. Үүнд шаардагдах хөрөнгийг 2024 оны төсвийн багцын хүрээнд санхүүжүүлж, цаашид жил бүрийн улсын төсвийн төсөлд тусгах арга хэмжээ авахыг Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгаланд даалгалаа.
2024-05-22

Уламжлалт арга барилаар хөгжимдөх анхдугаар уралдаан зохион байгууллаа

Үндэсний хөгжмийн сургалтын дэг сургуулийг бататган сайжруулах, уран бүтээлчдийн ур чадварыг нэмэгдүүлэх зорилготой, уламжлалт арга барилаар хөгжимдөх улсын анхдугаар уралдааныг СУИС-иас зохион байгууллаа. Уралдаанд таван аймаг, мэргэжлийн урлагийн 10 гаруй байгууллагаас 12-74 насны 103 уран бүтээлч оролцсон байна. Тэднээс 71 оролцогч хоёрдугаар шатанд шалгаран өрсөлдсөнөөс гурван төрөлд шилдгүүдийг тодруулжээ. 
2024-05-22

“Бурхан багшийн лагшин эрдэнэс” үзэсгэлэн нээхээр болжээ

Богд хааны ордон музейгээс “Бурхан багшийн лагшин эрдэнэс” үзэсгэлэнг өнөөдрөөс олон нийтэд толилуулна. Уг үзэсгэлэн ирэх сарын 2 хүртэл үргэлжлэх нь. Олон улсын музейн өдөр, Бурхан багшийн их дүйчин өдрийг тохиолдуулан энэхүү үзэсгэлэнг зохион байгуулж буй. Үүний хүрээнд дээрх музейд бурхан багшийн цахиур эрдэнийг олон нийтэд үзүүлнэ. Мөн БНСУ дахь Олон улсын Буддагийн музейгээс бурхан багшийн хуруу эрдэнэ, үс эрдэнэ, таван өнгийн ринсрэл зэрэг дэлхийд нэн ховор шүтээнийг энэ сарын 20-24-нд үзэсгэлэнгийн танхимд дэлгэх нь. Өөрөөр хэлбэл, олон улсын музейд хадгалдаг шүтээнүүдийг дэлгэхээрээ уг үзэсгэлэн онцлогтой юм байна. 
2024-05-17

Музейнүүд зуны цагийн хуваарьтаа шилжлээ

Ташрамд дурдахад, Олон улсын музейн өдөр энэ сарын 18-нд тохионо. Эл өдрийг тохиолдуулан Улаанбаатар хот дахь музейнүүд хамтран “Музей боловсрол, судалгааны төлөө” уриатай арга хэмжээг маргааш Чойжин ламын сүм музейд зохион байгуулахаар болжээ. Энэ үеэр музейнүүдийн нь соёлын солилцоог өрнүүлэх, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх, эрдэм шинжилгээ, судалгаа боловсролын хөтөлбөрийг танилцуулах үйл ажиллагаа зохион байгуулах аж.
2024-05-16