Өчигдрөөс илүү маргаашийг
бүтээхийн төлөө

Ярилцлага

 Ж.БАЯРСАЙХАН: Хүннүгээс 1000 жилийн өмнө Монголд төр улс байсны хөдөлшгүй нотолгоо нь буган хөшөө

Шинжлэх ухааны академийн Археологийн хүрээлэнгийн Хүрэл, төмрийн үеийн судалгааны салбарын эрхлэгч, доктор Ж.Баярсайхантай ярилцлаа. Тэрбээр 2004 оноос эхлэн буган хөшөөг дагнан судалж, шинжлэх ухааны цөөнгүй нээлтийг гэрчилсэн судлаач юм. Олон жилийн судалгааныхаа үндсэн дээр “Жаргалантын амны буган хөшөөд”, “Монголын умард нутгийн буган хөшөөд”, “Хориг уулын эрдэнэс” зэрэг түүх, археологийн өндөр ач холбогдолтой бүтээлээ хэвлүүлсэн байна. Өдгөө түүний “Хориг уулын эрдэнэс” ном ховор бүтээлийн тоонд багтах болжээ.
Өчигдөр 14 цаг 30 мин

Б.ЗОРИГТБААТАР: Ойрын 10 гаруй жил давтагдаагүй амжилт гаргалаа

Жил бүрийн наадмаар сурын харвааг сонирхож үзэхээр жуулчид олноор ирдэг. Буриад сурын тэмцээн халх харвааны өмнө болдог тул харваачдад сэтгэл зүйн бэлтгэл болдог талтай. Монголд буриад харваагаар Дорнод аймгийнхан хамгийн олон амжилт гаргасан. Тэдний нэг бол Цагаан-Овоо сумын уугуул, АПУ хувьцаат компани, “Хасбуу” сурын холбооны харваач, спортын мастер Б.Зоригтбаатар. Тэрбээр 64 сумнаас 63 онож, буриад сурын улсын мэргэн цол хүртсэн юм.
Уржигдар 16 цаг 00 мин

Т.ГАЛХҮҮ: Түрүүлэхэд нутгийнхан минь их баярласан

Өвөг харваа буюу урианхай сур нь эзэн богд Чингис хааны үеэс улбаатай хамгийн эртний харваа юм. Дайн байлдаанд анх ашигладаг байх үеэс тоглоом наадмын хэлбэрт оруулахыг урианхайчууд эхэлжээ. Урианхай овгийн онцлог болох дайнч, тулаанч шинжийг илтгэсэн эртний ёс дэглэм бүхий эл харвааг өнөөг хүртэл хадгалан цэц сорьж ирсэн нь өдгөө Үндэсний их баяр наадмын харвааны төрөлд багтах болсон юм
Уржигдар 15 цаг 30 мин

Д.ЭРДЭНЭХҮҮ: Нум эвшээлгэхэд бодол цэгцэрч, төвлөрдөг

Халх сурын байг “ханан” болон “хасаа” харваа гэж хоёр ангилдаг. Ханан харваанд гурван метр өргөн, 40 сантиметр өндөр хэц татаж, дотор талд нь сум орвол оносонд тооцно. Хасаа харваанд зөвхөн эрчүүд 20 сум тавьдаг. Эрэгтэйчүүд 75 метр газраас 40 сум, эмэгтэйчүүд 60 метрт 20 сум харвана
Уржигдар 15 цаг 00 мин

А.ТҮВШИНБАЯР: Монголоороо бахархдаг болохоор ардын бүжгээр дагнан суралцсан

Үндэсний урлагийн их театрын гоцлол бүжигчин А.Түвшинбаяртай ярилцлаа. Энэ сарын 4-17-нд зохион байгуулсан, 21 дэх удаагийн Сөүлийн гоцлол бүжигчдийн олон улсын уралдааны үндэсний бүжгийн төрөлд тэрбээр тэргүүн байр эзэлсэн юм.
Уржигдар 12 цаг 00 мин

Д.ТҮВШИНТӨР: Монгол мастерын чадварыг дэлхийд таниулах зорилготой

Хөгжмийн зэмсэг урлаач Д.Түвшинтөртэй ярилцлаа. Тэрбээр амьдралынхаа 35 жилийг хөгжмийн зэмсэг урлахад зориулсан, Монголын хамгийн анхны дипломтой, албан ёсны хөгжмийн мастер юм. Түүний урласан бүтээлүүд өдгөө мэргэжлийн урлагийн бүх байгууллагад бий. Мөн тэрбээр “Сеттимо” хөгжим урлалын компанийн захирлаар ажилладаг билээ.
2024-07-22

П.БАТСҮХ: Хөхийг бүхэлд нь биш, зөвхөн хавдартай хэсгийг авахыг хичээдэг

2050 онд дэлхийн хэмжээнд хорт хавдрын 35 сая тохиолдол бүртгэгдэх тооцооллыг ДЭМБ-ын Хавдар судлалын олон улсын агентлагаас гаргасан билээ. Өөрөөр хэлбэл, 2022 онд дэлхийд хорт хавдрын 20 сая гаруй шинэ тохиолдол оношлогдож байсан бол 26 жилийн дараа гэхэд энэ үзүүлэлт 77 хувиар өсөх нь. Үүнд архи, тамхины хэрэглээ, таргалалт, агаарын бохирдол голлон нөлөөлнө гэж судлаачид үзэж буй. Дэлхий дахинд уушги, хөх, бүдүүн, шулуун гэдэсний хорт хавдар тэргүүлдэг
2024-07-22

Н.АЛТАНСҮХ: Ээжийнхээ бэлэглэсэн нумаар харваж түрүүллээ

Жил бүрийн наадмаар хүчит бөх, хурдан хүлэг, эрхий мэргэн харваачдыг нутгийнх нь уулс даган ирж нааддаг гэх яриа бий. Аавын хүү болгон цэц сорьдог ч түрүү харваачаар тэр бүр тодордоггүй. Алтан шар зурхайд нутгийнхаа хийморийг сэргээн, ур чадвар, мэдрэмжээрээ олноос од шиг гялалзсан нэгэн харваач бол Монгол Улсын мэргэн цол хүртсэн Н.Алтансүх байв. Тэрбээр сурын талбайд азтай агшин, торгон мөч, баярын нулимсаа наадамчин олонтой хуваалцсан
2024-07-19

Б.ПУНСАЛДУЛАМ: Сэтгэл догдлолоо барьж, тайван байхыг хичээсэн

Тэрбээр сурын талбайд цэц сорьж түрүүлчихээд алтан шар зурхайдаа талархсан. Шавиа Монгол Улсын даяар дуурсах мэргэн цол хүртэхэд багш нь хамгийн түрүүнд гүйж ирээд урам хайрлаж байлаа. Түүнийг энэ спортод хөл тавихад зааж зөвлөн, амжилтад хөтөлсөн ачтаны нэг бол үндэсний сур харвааны хүндэт мэргэн Б.Жалбаа. Бэлтгэл хийхээр ирсэн шавилхан охиныг дүүгийнх нь хамт угтан авч, мэддэг, чаддаг бүхнээсээ харамгүй заасан гэдэг
2024-07-19

Ц.БАЗАРРАГЧАА: Олон өвчний эх үүсвэр, шалтгаан нь амны хөндийд байдаг

Иргэдийн дунд буйлны үрэвсэлт өвчин элбэг болсныг эмч, мэргэжилтнүүд хэлж байна. Буйлны үрэвсэл нь шүдний тулгуур эдийг гэмтээж, цаашид 240 гаруй өвчин, 11 төрлийн хавдар үүсгэх аюултай гэнэ. Тиймээс хүндрэхээс нь өмнө эмчилж, эрсдэлээс сэргийлэх нь чухал юм байна. Энэ төрлийн өвчнөөс хэрхэн сэргийлэх болон хэдийн үрэвссэн бол ямар арга хэмжээ авбал зохих талаар анагаах ухааны доктор Ц.Базаррагчаатай ярилцлаа. Тэрбээр шүдний эмч, амны хөндийн нян судлаач, эрүүл ахуйч, хүүхдийн гажиг заслын мэргэжлийн эмч юм.
2024-07-18

Б.БУТВААН: Сурын талбайд нэрийг минь зарлахад өөрийгөө түрүүлснийг мэдэж билээ

-“Номин” клубийнхээ залуу харваачидтай Төв аймгийн Эрдэнэ сумын ойролцоох “Цонжинболдог”-т наадмын бэлтгэлээ базаалаа. Би тус клубт дасгалжуулагчаар ажилладаг юм. Миний хувьд одоо ахмад харваачдын нэг болсон тул шавь нарынхаа бэлтгэлд анхаарал хандуулж байгаа. Энэ жил наадмын үндэсний сур харвааны алтан шар зурхайд үе үеийн мэргэчүүд, мөн шавь нартайгаа хамт цэц сорино. Багшийн хувьд тэдэндээ үндэсний спортоос сур харваа юугаараа өвөрмөц, онцлогтой болохыг ойлгуулж, мөн хэрхэн хичээллэдгийг анхнаас нь зааж, сургасан болохоор улсын цолд хүргэх сэн гэж боддог. Шавь нар минь жилээс жилд туршлагажин, ур чадвараа ахиулснаар зарим нь спортын мастер, спортын дэд мастер цол хүртсэн. 
2024-07-09

Б.БАТМЭНД: Тайзан дээр дуулчихаад жижүүрийн зурагт руу барилдаан харахаар гүйдэг

Гавьяат жүжигчин Б.Батмэнд багадаа бөхийн спортоор хичээллэж, урлагт хөл тавьсан. Тэрбээр жил бүрийн улсын баяр наадмын нээлтийн ёслолын ажиллагааг Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчидтэйгээ “Түмэн эх”, “Эртний сайхан”, “Эрхэм төр” уртын дуугаар эхлүүлдэг. Найр, наадмын хойморт хүндлэгдэн залагддаг ааваасаа сайхан дуулдаг авьяасыг нь өвлөн, ахаасаа үндэсний бөх засаж, цол дуудахыг нь сурсан түүнийг зочноор урьж ярилцлаа. 
2024-07-08

Ц.БАТЗАЯА: Тарбозаврын толгойн яс худалдахыг завдсан хүмүүст шүүх эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэсэн

Түүх, соёлын дурсгал, дахин давтагдашгүй эд өлгийн зүйлсээ харийнханд худалдаж, ашиг хонжоо хайгчид олон байдаг. Дуулиант “Тарбозавр батаар”-аас өмнө археологи, палеонтологийн олдвор, бурхны шашны эд өлгийн зүйлсийг хил давуулан худалдах гэмт хэрэгтэй хууль сахиулагчид тэмцэн илрүүлсээр ирсэн ч иргэд төдийлөн ойшоож үздэггүй байлаа.
2024-07-05

Г.БОЛОРТУЛГА: Миний зориод ч хүрээгүй амжилтыг шавь нар минь гаргаж байна

МУБИС-ийн Биеийн тамирын сургуулийн аэробик гимнастикийн багш, “Гэйнер” клубийн дасгалжуулагч, ОУХМ Г.Болортулгыг спортын хүрээллийнхэн сайн мэднэ. Түүний бэлтгэсэн тамирчид гадаад, дотоодын тэмцээнд амжилт гаргасаар буй. Тэрбээр УАШТ-д нэг бус удаа түрүүлж, цөөнгүй медаль хүртсэн шавь нартаа итгэл хүлээлгэн олон улсын болон тив, дэлхийн тэмцээнд сойх болжээ. Сүүлийн гурван жилд хилийн дээс хэдэнтээ алхаж, Азийн АШТ зохион байгуулсан орнуудаас ганзага дүүрэн шагналтай ирсэн нь мэргэжил нэгт дасгалжуулагч нарт төдийгүй сонирхон хичээллэдэг хүүхэд, залууст урам зориг төрүүлсэн юм.
2024-07-03

Ц.ТЭЛМҮҮН-ОЧИР: Сонгодог хөгжмийг нуруундаа үүрч яваа гол багана нь удирдаач

Дуурь бүжгийн эрдмийн театр (ДБЭТ)-ын залуу удирдаач Ц.Тэлмүүн-Очиртой ярилцлаа. Тэрбээр долоон настайдаа хийл хөгжмөөр хичээллэж эхлэн, 20 гаруй жил сонгодог хөгжмөөр “хүмүүжиж” буй нэгэн юм.
2024-07-02

Х.МӨНХБАЯР: Монголчуудыг ижилсүүлж, нэгтгэгч нь үндэсний баяр наадам

 ШУТИС-ийн багш, түүхийн ухааны доктор Х.Мөнхбаяртай ярилцлаа. Тэрбээр баяр наадмын хөгжил, төлөвшлийг шинжилсэн анхны судлаач юм. 
2024-07-02

Б.МӨНХЧУЛУУН: Мухар олгой олон байрлалд байдаг учир оношлоход төвөгтэй

Гэдсээр гэнэт өвдөөд мухар олгойгоо авхуулчихлаа гэж ярих хүн цөөнгүй. Тэгвэл мухар олгой гэж чухам ямар үүрэгтэй эрхтэн болох, мэс заслаар авах нь зөв, эсэх талаар Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн Ерөнхий мэс заслын тасгийн мэс засалч эмч Б.Мөнхчулуунтай ярилцлаа.
2024-07-01

Д.ЭНХЗУЛ: Нарны шил тогтмол зүүх нь болор цайрахаас урьдчилан сэргийлэх хамгийн энгийн алхам

Нүд нь хүний хамгийн чухал, бас эмзэг эрхтэн. Нүдний эрүүл ахуйн ойлголтгүйн улмаас гэмтээсэн тохиолдолд мэргэжлийн эмчид хандалгүй дур мэдэн эмчлэх гэж оролддог хүн цөөнгүй. Гэтэл энэ нь цаашлаад торлог бүрхэвч гэмтэх, болор цайрах, нүдний даралт ихсэх зэрэг сөрөг үр дагавартай юм байна. Тиймээс дээрх нүдний өвчлөлд нөлөөлж буй хүчин зүйлс болон түүнээс сэргийлэх арга замын талаар Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн Нүд судлал, мэс заслын тасгийн их эмч Д.Энхзултай ярилцлаа. Тэрбээр Ази, Номхон далайн Нүдний эмч нарын академиас нүд судлалын олон улсын шагнал хүртэж байсан юм.
2024-06-27