Төсөөллийн индекс дотор төөрөлдөхийн учир
Авлигын төсөөллийн индексийг “Транспэрэнси интернэшнл” төрийн бус байгууллагаас 31 дэх жилдээ гаргаж, өчигдөр зарлалаа. Манай улс 31 оноотойгоор 182 улсаас 124 дүгээрт эрэмбэлэгджээ. Өөрөөр хэлбэл, өмнөх оноос хоёр оноогоор буурч, 10 байраар ухарсан үзүүлэлттэй байгааг тус төрийн бус байгууллагынхан танилцуулав. Жил бүрийн өдийд бид энэ талаар байнга ярьдаг ч энэ үедээ нэг үгийг орхигдуулдаг юм. Тэр нь “төсөөллийн” хэмээх үг. Авлигын төсөөллийн индекс буюу авлигын талаар шинжээч, бизнес эрхлэгчдийн төсөөлөлд үндэслэн гаргадаг судалгааны дүн юм шүү дээ. Төсөөлөл гэхээр тас худлаа гэж үгүйсгэх аргагүй ч туйлын үнэн хэмээн үзэх бас боломжгүй.
2026-02-12
Горилогчдыг тойрсон хар пиар
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх онд болно. Гэвч бэлтгэл марафон хэдийн эхэлжээ. Парламентад суудалтай улс төрийн намуудаас Ерөнхийлөгчид нэр дэвших магадлалтай хүмүүсээ эчнээ тодруулж, бүлэглэлүүд нь хоорондоо “алалцах” болсон байна. Манай улсын түүхэнд 2005 онд Төрийн тэргүүний төлөө дөрвөн хүн өрсөлдсөн нь хамгийн олон байв.
2026-02-12
Г.Занданшатар ацан шалаанд оров
Хаврын чуулган ирэх сарын 15-нд эхэлнэ. Үүнээс өмнө Засгийн газарт халаа сэлгээ хийх сураг гарах болов. Идэр есийн хүйтнээр нийслэлчүүдийн дулаан, цахилгааны хэрэглээг хязгаарлаж, үүнээс үүдсэн олон ч хохирол гарсны хариуцлагыг салбарын сайд Б.Чойжилсүрэн, эрчим хүчний реформ хийх тухай яривч үнэ нэмэхээс хэтрээгүй Шадар сайд Т.Доржханд нараас иргэд нэхэж буй.
2026-02-11
Зэс боловсруулахаа яриад байлгүй яаравчлан зүтгэх сэн
“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ерөнхий захирал Г.Ёндон “Зэсийн баяжмал боловсруулах үйлдвэрийг “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг түшиглэн барья хэмээн 1987 онд нарийвчилсан судалгааг тухайн үеийн ЗХУ-ын Өнгөт төмөрлөгийн зураг төслийн хүрээлэнгээр хийлгэсэн. Тэр үеэс өдийг хүртэл 38 жил Эрдэнэтийнхэн, Монголын уурхайчид зэс хайлуулах үйлдвэртэй болох сон гэсэн мөрөөдөл тээж явна” хэмээн 2025 онд өгсөн нэгэн ярилцлагадаа дурджээ. Зэсийн арвин нөөцтэй, түүнийгээ олборлоод хагас зуун жил өнгөрсөн манай улсад баяжмалаа боловсруулах, хайлуулах үйлдвэр байгуулах нь бүр мөрөөдөл болж, түүнийгээ хүсэмжилсээр бараг 40 жил өнгөрнө гэдэг нь инээдтэй гэх үү, эмгэнэлтэй гэх үү.
2026-02-10
Төрийн албыг хөлдөө чирч, төсөв хөрөнгийг салхинд хийсгэсэн ХХААХҮЯ-ны нүүдэл
Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам бол Монгол Улсын эдийн засгийн гол тулгуур баганын нэгт зүй ёсоор тооцогдох, үндэсний аюулгүй байдал хийгээд хүн амын амьжиргаа, хүнсний хангамж, мал аж ахуй, газар тариалан, экспортын бодлогын цөмийг хариуцсан төрийн захиргааны төв байгууллага билээ. Гэтэл өдгөө энэ яамныхан улс үндэсний хэмжээнд төдийгүй гадаад хамтын ажиллагаа, олон улсын зах зээлийн хөгжлийн чиг хандлагатай нийцсэн бодлого боловсруулахад биш, Улаанбаатар-Дархан-Уулын хооронд нүүдэл суудал хийнэ, хийхгүй тухайд л гол анхаарлаа хандуулан мэтгэлцсээр байна. Салбарын яамаа хэн дуртай сайд нь өөрийн албан тушаалтайгаа хамт чирч явдаг ачаа тээш шигээ санан, ийш тийш зөөдөг жишиг тогтвол төрийн ажил ч, төсвийн хөрөнгө ч, албан хаагчдын амьдрал ахуй ч түр зуурын буюу “түрээсийнх” болж хувирна.
2026-02-09
Улсын нисэхийн тухай хуулийн цоорхойг ашиглан захиалагчаа залилсан гэв үү
Монгол Улсад бүртгэлтэй агаарын хөлгүүдийн бүртгэлийн дугааруудыг хооронд нь холион бантан хутгаж, улмаар аялалд явна хэмээн гэрээ байгуулан залилан мэхэлсэн тохиолдол гарлаа. Аялал жуулчлал, барилгын материалын худалдаа, ор чуулгын үйлчилгээ үзүүлэх чиглэлээр улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн, Ч.Номин-Эрдэнэ гэх хүний үүсгэн байгуулсан “Хаан мөнх трэйвэл” ХХК-ийнхан “Чин баян трейдинг” компанитай тусгай үүргийн нислэг үйлдэх гэрээ хийжээ.
2026-02-06
Хязгаар давсан эрх мэдэл
Тогтсон жишгийг эвдсэнээс үүдэлтэй будилаан төрд ажиглагдах болов. Хууль тогтоох, гүйцэтгэх засаглалын болон Төрийн тэргүүний эрх, үүрэг холилдож, хэн нь юу хийхээ ч “мэдэхээ” больж эхэлжээ. Намрын чуулганы завсарлагаанаар УИХ-ын дарга зүүн болон хангайн бүсэд ажиллалаа. Үргэлжлүүлээд нийслэлийн дүүргүүдээр ч явж байна.
2026-02-05
Ц.НЯМДОРЖ: “Аав ээж хоёр”-ыгоо ганц сайхан дуулчхаад Н.Энхбаярын шүүхээр буудуулна даа
Монголын сэтгүүл зүйн “Их хурд” буюу БАЛДОРЖ шагнал жил бүр шилдгүүдээ тодруулдаг байсан 2008-2018 оны хоорон дахь 10 жил бол шинэ үеийн сэтгүүл зүйн хөгжил, шинэчлэл, өөрчлөлт, төлөвшилд томоохон түлхэц өгсөн үсрэнгүй дэвшлийн түүхэн мөчлөг байсныг салбарын мэргэжилтнүүд, судлаачид, багш нар, “гал тогооныхон” маань ил, далд ярьдаг, дурсдаг хэвээр.
2026-02-04
Гэмт хэрэгтнүүдийн хот
“Халаасны хулгайн гэмт хэрэг нь зах, худалдааны төв, үйлчилгээний газар болон хүн ихээр цугларсан үед ихээр үйлдэгддэг. Иймд иргэн та гудамж, талбай, олон нийтийн газар зорчихдоо сонор сэрэмжтэй байж, гар утас, өөрийн биед байгаа эд, зүйлээ тогтмол шалгаж, хулгайд алдахаас урьдчилан сэргийлэхийг цагдаагийн байгууллагаас онцгойлон анхааруулж байна. Халаасны хулгайн гэмт хэргээс урдьчилан сэргийлье” хэмээн цагаан хоолойгоор гэнэт чанга орилоход цочсондоо золтой л цагдаа дуудчихсангүй. Эргэн тойрны хүмүүсээ сэжиглэн гүй харж, халаасаа тэмтэрч үзээд санаа амрав.
2026-02-04
Хуулийн шинэчлэл мансуурагчдыг хазаарлах уу, хяналтгүй хаях уу
Хар тамхины аюул Монгол оронд түгшүүр төрүүлж, хүүхэд, залуус донтох нь жилээс жилд нэмэгдэж байна. Үүнийг статистик тоо баримт ч батална. Тухайлбал, 2014 онд хар тамхи, мансууруулах бодистой холбоотой 62 хэргийг цагдаагийн байгууллага шалгаж, шийдвэрлэж байж. Тэгвэл түүнээс хойш жил бүр өссөөр 2023 онд 238, 2024 оны байдлаар 254 болж нэмэгдсэн аж. Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу 2024 онд 265 зөрчлийг шалгаж шийдвэрлэсэн нь өмнөх оныхоос 34.5 хувиар өссөн үзүүлэлт гэнэ.
2026-02-03
Сошиалыг дагасан “сохор номингууд”
“Мега төсөл” гэх хоосон хийсвэр, уран зөгнөлт ертөнцийг эрх мэдэлтнүүд өөрсдөдөө зориулан бүтээж, ямар ч хамаагүй аргаар олон нийтийг түүндээ итгүүлэн үнэмшүүлэх гэж улайрсан төр засагтайгаа хамт монголчууд “Мета” компанийн бүрэн эрхшээлд орчихлоо. Ямар ард түмэн байна, тийм төр за саг бүрэлдэнэ гэдэгчлэн хэвлэл мэдээлэл, олон нийтийн сүлжээг ашиглан улс төрчид, эрх мэ дэлтнүүд тархи угаах пропаганда хийдэг Зохио мол хүлээн зөвшөөрөгдөлтийн онол өнөөгийн манай улсад жинхэнэ утгаараа биеллээ олж байх шиг. “Datareportal”-аас гаргасан мэдээллээс үзэхэд 2025 оны аравдугаар сарын байдлаар Монгол Улс дахь сошиал медиа идэвхтэй хэрэглэгч (олонх нь фэйсбүүк)-ийн тоо 2.7 сая давж, гурван жилийн өмнөхөөс даруй 400 мянгаар нэмэгджээ.
2026-02-02
Санал худалдан авдаг улс төрчдийг “авлана”
УИХ-ын гишүүдийг сонгогдсон “эх үүсвэр”ийнх нь хувьд “мөнгөний” ба өөрийн чадвар, туршлагаар хүлээн зөвшөөрөгдсөн гэж хоёр ангилж болно. Өөрөөр хэлбэл, гишүүн болохын тулд сонгогчдын саналыг худалдаж авдаг, үүндээ гаршсан, гаршуулж яваа нэг хэсэг бий. Санал ху далдан авах үйлдлийг ч дотор нь хувийн болон төс вийн мөнгөөр гэж ангилж болж байна.
2026-02-02
Хүүхдийн сэргээн засах хөгжлийн төв цэцэрлэг биш
Жишээ 1 Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн сэргээн засах хөгжлийн төвөөр анх байгуулсан цагаас нь хойш үйлчлүүллээ. Жил ирэх тусам сайжирдаг байтал улам л дордоод байх юм. “Дээрээс сур” гэсэн гээд сэргээн засахын мэргэжилтнүүд нь ажлын цагаар яваад өгнө.
2026-01-30
Зарлигаар дэмжсэн Морин хуур найрал хөгжмийг Засгийн газрын шийдвэрээр цомхотгож байна
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх 2024 оны хоёрдугаар сарын 1-нд 09 дугаартай Морин хуурыг эрхэмлэн дээдэлж, түгээн дэлгэрүүлэх тухай зарлиг гаргасан. Эл зарлигийн 1.4 дэх заалтад “Төрийн дээд, тэргүүн зэргийн “Чин гис хаан” одонт, Монгол Улсын Соёлын элч Мо рин хуурын чуулгыг найрал хөгжим болгон өргө жүүлж, холбогдох төсөв, санхүү, материаллаг баазыг бэхжүүлэн шийдвэрлэх, мэргэжлийн морин хуурч бэлтгэх тогтолцоог дэмжих” хэмээн тусгасан бай даг.
2026-01-30
“Сонгоогүй гишүүд”-ээс авсан ухаарал
Л.Оюун-Эрдэнийн алдааг Н.Учрал засна гэв. Сонгуулийн холимог тогтолцоонд шилжүүлснээр парламент дахь нийгмийн бүлгүүдийн болон намуудын төлөөллийг нэмж чадна хэмээн хуулийг өөрчлөхдөө эрх баригчид сурталчилж байлаа. Үнэхээр ч УИХ-д анх удаа хөгжлийн бэрхшээлтэй хоёр гишүүн ажиллаж буй.
2026-01-29
Орон нутаг дахь багшийн сургуулиуд тэтгэлгээр “амь зогоож” байна
Дээд боловсролын сургалтын байгууллагын дипломын болон бакалавр, магистр, докторын сургалтыг өнгөрсөн хичээлийн жилд 23 768 хүн төгссөн нь өмнөх оныхоос 13.7 хувиар буурсан дүн болохыг Боловсролын яамны статистикт мэдээлжээ. Тэр дундаа багш мэргэжлээр суралцагч цөөрч, багшлах боловсон хүчний дутагдалд улсаараа орчхоод байгаа юм. Багшлах боловсон хүчин хомсдолтой байгаа нь боловсролын салбар төдийгүй улс орны “толгойны өвчин” болсон.
2026-01-28
