Ай Дарьганга нутаг минь
Монголын сэтгүүл зүйн “Их хурд” буюу БАЛДОРЖ шагнал жил бүр шилдгүүдээ тодруулдаг байсан 2008-2018 оны хоорон дахь 10 жил бол шинэ үеийн сэтгүүл зүйн хөгжил, шинэчлэл, өөрчлөлт, төлөвшилд томоохон түлхэц өгсөн үсрэнгүй дэвшлийн түүхэн мөчлөг байсныг салбарын мэргэжилтнүүд, судлаачид, багш нар, “гал тогооныхон” маань ил, далд ярьдаг, дурсдаг хэвээр. Монгол Улсад мэргэжлийн сэтгүүл зүйн бүтээлүүдийг дэмжин урамшуулах, сэтгүүл зүйн судлал, шүүмжийг хөгжүүлэх зорилгоор нэрт сэтгүүлч, зохиолч Цэрэндоржийн Балдоржийн дурсгалд зориулсан БАЛДОРЖ шагнал бий болгох санаачилгыг 2008 онд “Балдорж” сангийн удирдах зөвлөлөөс гаргаж, анхны жил зөвхөн сонины сэтгүүлчдийн дунд энэхүү шалгаруулалтыг явуулсан түүхтэй.
2025-11-12
Их, Бага Тэнгэрийн амны дунд барилга барьж буйг зогсоох шийдвэрийг ойшоосонгүй
Дэлхийн хамгийн анхны дархан цаазат Богд хан уулын хамгаалалтын бүс буюу Их, Бага тэнгэрийн амны дунд, Бөөгийн модтой энгэрийн ар хормойд М Ти Эс ХХК-ийнхан ямар ч зөвшөөрөлгүйгээр барилгын ажил явуулж, 4-5 давхар хоёр объект барьж эхэлснээс хойш багагүй хугацаа өнгөрлөө. Дархан цаазтай уулаас гадна төрийн тусгай хамгаалалттай бүсэд хамаарагдаж болохуйц энэ газарт дээрх компанийнхан дураараа барилга барьж байгаа юм.
2025-11-12
“Ширэнгийн хууль” үйлчилсэн өндөр барилгууд
“Орчин үеийн, шинэ, өндөр барилгууд өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, хот хөгжиж байгаа нь сайшаалтай ч үндэсний онцлогийг шингээсэн барилгууд цөөрч, монгол архитектурын шийдэл дутагдаж буй нь анзаарагдсан. Энэ нь нийслэл хотын бусад улс орноос ялгарах үнэт чанарыг бага багаар бүдгэрүүлж байгаа юм шиг. Орчин үеийн барилгуудыг эсэргүүцэж байгаа юм биш, бага ч гэсэн Монгол үндэсний элемент, жижигхэн хээ хуар ч болов шигтгэвэл зүйтэй гэж боддог. Хийц, хэв маягаас гадна удаан хугацаанд оршин тогтнохуйц бат бөх, чанартай барилгууд барих нь маш чухал. Хүний бие эд, эсээс бүрддэг бол хот түүнтэй яг адил.
2025-11-11
Эмч нарт ч, эрх баригчдад ч хүний амь хүртээлгүй
Эрүүл мэндийн салбарын 70 мянга орчим эмч, сувилагч, асрагч, ажилчин, албан хаагч Монголын 3.5 сая хүн амд эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээ үзүүлж байна. Гэвч тэд энэ сарын 13-наас буюу нөгөөдрөөс улс орон даяар ажил хаяж, үндсэн цалингаа 3.5 сая төгрөгт хүргэхийг шаардана. Эмч, сувилагч нар эрхийнхээ төлөө, цалин хангамжаа сайжруулахаар өнгөрсөн хугацаанд цөөнгүй жагсаал, цуглаан зохион байгуулж, тэмцэж ирсэн ч энэ удаагийнх шиг шийдэмгий, нийтээрээ ажлаас гарах өргөдөл өгөхөд бэлэн гэдгээ иргэд, олон нийт, төр засагт хүртэл дуулгаж байсангүй. Гэвч ажил хаях тухай мэдэгдсэнээс нь хойш эрх баригчид тэднийг үл тоомсорлон, ажлаа хийхгүй хаа холддог юм гэсэн байр сууринаас хандаж байгааг эсэргүүцэн Монголын эрүүл мэндийн ажилтны үйлдвэрчний эвлэлийн холбоо (МЭМАҮЭХ)-ныхон өчигдөр ээлжит бусаар хуралдаж, төр засагт хатуухан хэдэн үг дайв.
2025-11-11
Нисэхийн аюулгүй ажиллагаа ба “Монголоос болгоомжил”
Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ынхан ирэх оны дөрөвдүгээр сард Монголын иргэний нисэхийн салбарт аудитын шал¬галт хийхээр ирнэ. Энэ бол тухайн улс агаарын тээврийн салбараа хэрхэн дэмждэг, иргэний нисэхийн байгууллага нь хэр хурдтай тэлж хөгжиж байна, түүнийг дагасан навигацын үйлчилгээний хүчин чадал, техник хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж, хүний нөөцийн чадавх нь ямар байгаа, нисэхийн удирдлагын аюулгүй ажиллагааг хангахад төрийн бодлогын түвшинд яаж анхаардаг зэргийг шалгаж, үнэлэлт дүгнэлт өгдөг маш чухал шалгалт. Үүнд бүдэрвэл нисэхийн салбарын хөгжил дэвшил 10, 20 жилээр ухардаг тул манай ИНЕГ-ынхан “амь наана, там цаана” тэвдэж яваа бололтой.
2025-11-11
Хортой нөлөөлөгчдөд “хориг тавьцгаая”
Дэлхий даяар сошиал медиа хэрэглэгчийн тоо өдөр, сараар өсөж, хүн төрөлхтний амьдралын салшгүй нэг хэсэг нь болоод буй. Гэвч энэ “ёроолгүй” орон зайд хурдацтай өсөн нэмэгдэх хэрэглээг дагаад хүний эрх, ёс зүй, хариуцлагын тухай ойлголт үгүй болж, нийгмийн сэтгэл зүй тэр хэрээр “эмтэрч”, доройтон мөхөж байна.
2025-11-10
Гишүүний бүрэн эрхээр төсвийн төслийг барьцаалсан нь
МАН-ынхны эвлэрэл өнгөц төдий, гал унтраах шинжтэй л байжээ. 1980-аад оныхны бүлэглэл Үндсэн хууль зөрчиж, Засгийн газрыг огцруулах оролдлого хийснээ хүлээн зөвшөөрөхгүй, байж болох хуулийн гарц, “цоорхой” бүрийг нэгжиж явна. Уг нь тэд Үндсэн хууль зөрчсөн Х.Булгантуяаг дэд даргаас нь огцруулаад, гишүүний бүрэн эрхийг нь хадгалж үлдэх тохироог эвлэрэх үедээ хийсэн байж.
2025-11-10
Түмний хүүхдүүдэд ном унших төмөр чингэлэг л олдож байна
Сурагчид дугуйланд хамрагдах нь байтугай номын сандаа ч сууж чадахгүй байгаа талаар “Өнөөдөр” сонин одоогоос яг хоёр жилийн өмнө сурвалжилж байв. Хүүхэд, залууст зориулсан амралт, чөлөөт цагаа өнгөрүүлэх сургалт, хөгжлийн төв, тав тухтай номын сан гэр хороолол болон хотын төвийн сургуулийн сурагчдын аль алинд нь ялгаагүй тулгамдсан асуудал болсныг хөндсөн билээ. Гэтэл үүнээс хойш хоёр жил өнгөрсөн ч энэ байдал дээрдсэнгүй. Тухайлбал, Баянзүрх дүүргийн 32 дугаар хорооны нутагт байрлах ерөнхий боловсролын 137 дугаар сургуулийн анги танхим хүрэлцээгүйн улмаас урлаг заал, номын сандаа хүүхдүүд хичээллүүлж байна.
2025-11-07
Гишүүдийн “хэтэвчтэй ярих” сануулга үр дүнд хүрэх үү
УИХ дахь АН-ын бүлгийнхэн нийт гишүүний цалинг улсын, сайд нарынхыг салбарынх нь дундажтай нийцүүлэн бууруулах санал гаргасан. Монгол Улсын хэмжээнд дундаж цалин 2.7 сая төгрөг байдаг аж. Тэгвэл УИХ-ын гишүүдийн цалин долоон сая төгрөгөөс эхэлж буй. Ажилласан жил, эрдмийн зэргээсээ хамаараад нэмэгдэл орно. Тэгэхээр энгийн иргэдийн дундаж цалингаас гурав, түүнээс дээш ну¬гарсан цалин авдаг байх нь. Нэмээд үндсэн ажлаа хийснийхээ төлөө хууль санаачилсны урамшуулал хүртэнэ.
2025-11-07
Хөшөөтийг хөшигний ард нуух сонирхол-1 буюу “Чөтгөр”-ийн хувьцаа
Монголын баруун хязгаарын Хөшөөтийн нүүрсний ордыг эзэмшиж буй “Mongolian energy corporation”-ын хувьцаа олон улсын захад цахиур хагалж байна. Сүүлийн буюу энэ сарын 2-ны өдрийн ханшаар манай Хөшөөтийн нүүрсний ордыг эзэмшиж буй тус компанийн хувьцааны ханш 2.75 хонконг долларт хүрэв. Хонконгийн биржид 276 тоот кодоор бүртгэгдсэн тус компанийн нэг жилийн хувьцааны дээд ханш 18.06 хонконг долларт хүрч байсан нь дэлхийд байтугай Монголд ч үнэлэгдэж амжаагүй энэ ордын хувьд том рекорд гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.
2025-11-05
Технологийн золиос ба мэдлэггүйн төлөөс
23 настай, эрэгтэй Б гэх иргэн цахим орчинд өмнө нь хандив, тусламж хүссэн иргэдийн эмзэг мэдээллийг ашиглан “Батка Батка” гэх фэйсбүүк хаягаар 282 хүнийг залилжээ. Бусдын хандив, тусламж хүссэн мэдээллийг цахим орчноос авч өөрийн болон хамаарал бүхий этгээдийн дансыг байршуулан зориудаар иргэдийг залилах үйлдлээ өнгөрсөн дөрөвдүгээр сараас хэрэгжүүлсэн гэнэ. Энэ он гарснаас хойш цахимд орчинд иргэдийн хандив, тусламж хүссэн мэдээллийг ашиглан залилах гэмт хэрэг үйлдсэн 921 тохиолдол бүртгэгджээ.
2025-11-05
Мэдээллийн итгэлцэл сониноос эхэлнэ
Эх орныхоо өдөр болгоны түүхийг бичдэг үндэсний хэмжээний өдөр тутмын сонингүй улс дэлхийд байхгүй л болов уу. Их хот “амь орж”, хөл хөдөлгөөн эхлэхтэй зэрэгцэн аяга кофе уунгаа сонин гарчиглаж, сэтгүүлч, редакцын хөлс хүч, хөдөлмөр шингэсэн даацтай мэдээ, нийтлэлүүдийг уншин өглөөг угтах нь орчин үеийн хүний амьдралын хэв маяг, хэвлэл мэдээллийн боловсролын илрэл билээ.
2025-11-05
Хар тамхи нийлүүлэгчид, түүнийг хэрэглэгчдийг хазаарлах төрийн бодлого хүчгүйдсээр байна
Хяналтаа алдсан нь нэгэнд тодорхой болсон хар тамхи гээч цагаан тахлын эсрэг төр дорвитой бодлого хэрэгжүүлэхгүй л болнэгэнт хүчрэгдэхээсээ өнгөрөх нь. Нийслэл дэх шүүхүүдийн долоо хоногийн хурлын товыг харахад Эрүүгийн хуулийн 20.7 дахь хэсэг буюу “Мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар ашиглах” гэсэн зүйл заалтад заасан гэмт хэргийн анхан шатны шүүх хурал багадаа л 3-4, зарим тохиолдолд 10-аас дээш тооныхыг хэлэлцэхээр зарласан байдаг.
2025-11-04
Түүхий тосны нөөц үйлдвэрлэлийнхээ төлөвлөгөөнд хүрэх үү
Монголчууд эрт дээр үеэс саалиа бэлдэхээр саваа бэлд хэмээн хэлэлцэж ирсэн. Харин саваа бэлдсэн ч сааль тасрах магадлалтай талаар энд хөндөхийн өмнө багахан түүх өгүүлье. Одоогоос 10 жилийн өмнө БНЭУ-ын Ерөнхий сайд манай оронд төрийн айлчлал хийхдээ нэг тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл олгохоор болсон.
2025-11-04
Амьгүй донороос эрхтэн шилжүүлэх эмчилгээ бүрмөсөн зогслоо
Манай улсад өнөөдрийн байдлаар ирээдүй нь хаашаа ч “эргэж” мэдэхээр, донор эрхтэн хүлээж буй 1200 гаруй өвчтөн байна. Өөрөөр хэлбэл, Эрүүл мэндийн хөгжлийн төв(ЭМХТ)-ийн Эрхтэн шилжүүлэн суулгах үйл ажиллагааг зохицуулах албанд бүртгэлтэй, донор хүлээх жагсаалтад “орсон” эдгээр хүн гэр бүлээсээ, ойр дотнынхноосоо донор эрхтэн хайгаад ч олж чадаагүй тул амь наснь ийнхүү дээсэн дөрөөнд дэнжигнэж байгаа хэрэг. Тэдний аврагдах цор ганц итгэл найдвар нь кадавр буюу амьгүй донор гарч ирэхийг хүлээх явдал юм. Гэвч өнгөрсөн оны долоодугаар сараас хойш донор хүлээгсдийн найдвар тасарч, үхэхээс өөр замгүй болчхоод буйг эмч нар халаглан ярьж сууна. Учир нь амьгүй донороос эрхтэн шилжүүлэн суулгах эмчилгээ эл хугацаанд бүр мөсөн зогсжээ. Шалтгаан нь кадавр донор олдохоо байсан аж.
2025-11-03
Иргэдийг хэдий болтол туршилтын харх шиг байлгах вэ
Унтаад сэрэхгүй байх вий гэх айдастай амьдарч буй иргэд арга ядахдаа түүхий нүүрсээ түлье гэх саналыг холбогдох газруудад ихээр ирүүлсэн гэнэ. Харамсалтай нь, хариу нь түүхий нүүрс биш, мидлинг. Үүнийгээ арваннэгдүгээр сарын 15 хүртэл борлуулах гэнэ лээ. Тэгээд цаашид сонголтгүйгээр хагас коксыг “шахах” аж. Тийм юм бол, иргэдэд сонголт өгсөн мэтээр тохуурхах сонирхол хэнд байна вэ.
2025-11-03
МАН-ынхны талцал дуусаж, хуйвалдаан нь эхлэв үү
МАН-ын Удирдах зөвлөлөөс байгуулсан эвлэрүүлэх ажлын хэсэг үүргээ зарим талаар гүйцэтгэжээ. 30:38-аараа талцчихаад байсан УИХ дахь бүлэг нь ямартай ч хуралдаж, нэг талдаа гарсан аж. Гэхдээ яг л олон нийтийн хардаж байсанчлан зарим гэм буруугаа “гар барьсныхаа” ард нуухаар тохирсон байх юм. УИХ-ын гишүүн Х.Булгантуяа Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг огцруулах, эсэхийг шийдэх хуралдааныг даргалахдаа Үндсэн хууль зөрчсөнийг Цэцээс тогтоочихсон.
2025-11-03
