Өчигдрөөс илүү маргаашийг
бүтээхийн төлөө

Өнөөдөр сонин

Гэр бүлийн хуулиа даруй батлахгүй бол Япон, Солонгосын алдааг давтахад ойрхон байна

Гэр бүлийн тухай хуулийн төсөлд дэвшилттэй заалтууд орсон, цаашдаа өөрчлөлт гарах болов уу хэмээн урлаг соёл, спортынхон, багш, эмч гээд салбар бүрийнхэн хүлээж байна. Нөгөөтээгүүр, гэр бүл, хүүхдийн чиглэлээр ажилладаг, хохирогчдод дэмжлэг туслалцаа үзүүлдэг, тулж ажилладаг “галын шугам”-ынхан сайн хууль баталлаа ч салбар дундын уялдаагүй бол үр дүн гарахгүй гэдгийг онцоллоо. Түүнчлэн шаардлагатай төсвийг нь шийдэхгүй, мэргэжлийн боловсон хүчнээ томилохгүй бол хууль баталсан ч хэрэгжүүлэх хүнгүйн улмаас цаасан дээрээ л үлдэхийг сануулж байгаа. Тэдэнд дуулгах, мөн уншигчидтайгаа хуваалцах таатай мэдээ байна.
2023-12-22

Б.ТЭРГЭЛ: 3D хэвлэгч ашиглан хаягдал хуванцраар бүх төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломжтой

3D принтер ашиглан хаягдал хуванцраар цувих утас үйлдвэрлэх төсөл БШУЯ-наас өнгөрсөн сард зохион байгуулсан “Мон-Х” хөтөлбөрийн шилдгээр шалгарсан юм. Уг төслийн санаачлагч ИНМО компанийн үүсгэн байгуулагч Б.Тэргэлтэй ярилцлаа. Тус компанийнхан хуванцар хаягдлыг инновац, шинжлэх ухаан, дэвшилтэт технологи ашиглан дахин боловсруулж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах чиглэлээр ажилладаг аж. Бусад улс оронд ч төдийлөн дэлгэрээгүй цувих утсыг тэд Монголдоо боловсруулсан байна. ИНМО компанийнхан үйл ажиллагаагаа эхлүүлснээс хойш Японы олон улсын хамтын ажиллагааны ЖАЙКА байгууллагын хөрөнгө оруулалттай MICS тэмцээнд оролцож, шилдэг хоёр багийн нэгээр шалгарчээ. Мөн нийслэлийн “Startup-2023” тэмцээнд тэргүүлсэн аж. 
2023-12-22

Баярын ширээ засахад хэрэглэх зарим бүтээгдэхүүний үнэ 50.1 хувиар өсжээ 

Баярын ширээ засахад өргөн хэрэглэдэг зарим бараа, бүтээгдэхүүний дундаж үнэ өнгөрсөн сарын байдлаар 2020 оны мөн үеийнхээс 50.1 хувиар өссөн талаар Үндэсний статистикийн хорооноос мэдээллээ. Тодруулбал, хүснэгтэд харуулсан 15 бүтээгдэхүүнийг 2020 оны арваннэгдүгээр сард 99,555 төгрөгөөр худалдан авч байсан бол өмнөх сарын байдлаар 49,905-аар нэмэгдсэн нь энэ. 
2023-12-22

“Богд хаан ба Олноо өргөгдсөн Монгол” үзэсгэлэн нээлээ 

Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсан түүхэн өдрийг тохиолдуулан “Богд хаан ба Олноо өргөгдсөн Монгол” үзэсгэлэнг өчигдөр Үндэсний номын санд нээлээ. Тус үзэсгэлэнг монголч судлаачдын “Эрдмийн хэлхээ” нийгэмлэг, Гандантэгчэнлин хийдийн Эрдэм соёлын хүрээлэнтэй хамтран зохион байгуулж байна. Манж Чин улсын 200 гаруй жилийн дарлалыг зогсоож, Монголынхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтнолыг сэргээн мандуулахад түүхэн үүрэг гүйцэтгэсэн эрхмүүдийн зургийг үзэсгэлэнд дэлгэн, олон нийтэд үзүүлж байгаа аж. Түүнчлэн Богд хаан болон шашин, төрийн зүтгэлтнүүдийн түүхэн гэрэл зургийг сонирхууллаа. Тухайлбал, Дилов хутаг Б.Жамсранжавын хөргийг ч олон нийтэд танилцуулав. Тэрбээр Хатанбаатар Магсаржав, Догсомын Бодоо нартай Орос улсаас тусламж гуйхаар яваад, албан бичиггүй хэмээх шалтгаанаар Хиагтын хилээс буцаж байсан ажээ. 
2023-12-22

Ирэх онд малын тэжээл экспортлохгүй 

Монгол Улсын Шадар сайд, Улсын онцгой комиссын дарга С.Амарсайхан өвөлжилтийн нөхцөл байдал, Улсын онцгой комиссоос авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ болон Архангай, Завхан аймагт ажилласан талаараа Засгийн газрын хуралдаанд мэдээлэл хийсэн байна. Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын мэдээгээр Монгол орны нийт нутгийн 81 хувьд цасан бүрхүүл тогтсон бөгөөд цаашид хүйтний эрч чангарах, их хэмжээний цас орох, хүчтэй цасан шуурга шуурах, цасны өнгөн хэсэг хайлмагтаж мөсөн бүрхүүл тогтох зэргээр өвөлжилт, хаваржилтын байдал улам хүндрэх төлөвтэй байгаа аж. Энэ сарын 10-ны байдлаар 11 аймгийн 40 сум цагаан зудтай, 12 аймгийн 48 сум зудархуу нөхцөлд байна. 
2023-12-21

Өвөрхангай аймагт 28 иргэн угаартлаа

Тус орон сууцын дөрөвдүгээр давхарт оршин суудаг иргэн Э.Б нь гэртээ халуун тогоонд мах чанаж үлдээсний улмаас уг осол гарсан гэнэ. Тогоонд байсан мах түлэгдэж шатсанаас утаажилт үүссэн байна. Байрны 3-5 дугаар давхарт утаажилт үүссэн тул онцгой байдлын алба хаагчид 12 айлаас насанд хүрсэн 18 хүн, 10 хүүхдийг гаргасан аж. Өвөрхангай аймгийн Онцгой байдлын газраас үүний талаар тодруулахад “Гэмтэж бэртсэн хүн байхгүй. Угаарын хэмжээ бага зэрэг байсан. Таван давхар барилгад утаажилт үүссэн. Тэнд байсан иргэдийг гаргаж, угаартах үеийн заавар, зөвлөгөө өгсөн” гэсэн юм. 
2023-12-21

Энэ онд 3000 гаруй иргэн угаарын хийд хорджээ 

Аль ч түвшинд байсан угаарын хий мэдрэгчийн чимээнд сэрдэг. Энэ он гарснаас хойш угаарын хийд хордсон иргэдийн 30-40 хувь нь хий мэдрэгчээ унтраасан байсан. Угаарын хийд хордсон тохиолдолд үүсгэгчээс холдож, цэвэр агаарт гарах нь чухал. Мөн халуун, бүлээн ус сайн ууж, цусны эргэлтээ сайжруулан, хордлогыг гадагшлуулах хэрэгтэй” гэв. Хүнд хэлбэрийн хордлогын үед тухайн иргэнд яаралтай хиймэл амьсгаа болон зүрхний гадна иллэг хийх хэрэгтэй аж. Түүнчлэн яаралтай түргэн тусламж дуудах нь чухал юм. 
2023-12-21

Орос, Хятадын ШТС-уудыг оруулж ирье

Монголд шатахууны эзэнгүй хомсдол нүүрлээд байна. Ер нь байнга ингэдэг. Гэхдээ дүн өвлийн тэр дундаа энэ жилийн онцгой хүйтэнд олон хоног, сараар үргэлжилсэн шатахууны хомсдол монголчуудад хатуу тусаж байна. Монгол Улсын стратегийн ач холбогдол бүхий шатахууны ханган нийлүүлэлтэд гурван талын оролцоо бий. Шулуухан хэлэхэд, нийлүүлэгч нь Орос, Хятад улс. Зуучлагч нь Монгол Улсын Засгийн газар, ченж нь шатахуун импортлогч компаниуд байдаг. Учир нь манайх бензин, дизель түлшээ гаднаас 100 хувь худалдаж авдаг. Үүний 94-97 орчим хувь Оросоос, үлдсэн хувь нь Хятад болон бусад улсаас орж ирдэг. Яг өнөөдрийн нөхцөлд Оросын тал “Нийлүүлэлтийг хэвийн байхад анхаарч, хичээж байна” гэж байна. Манай улсын Засгийн газар “Шатахууны нийлүүлэлт хэвийн, хомсдол үүсээгүй байна. Иргэд өөрсдөө л дугаарлаад байгаа шатахууныг нь дуусгачихаад байгаа юм” гэж буй. Харин шатахуун импортлогчдын зүгээс ямар нэг тайлбар хэлээгүй л байна.
2023-12-20

Ургамал хамгааллын асуудал хариуцсан агентлаг байгуулна 

Түүнчлэн төсөлд олон улсын конвенцоор хүлээсэн үүргийн дагуу ургамал хамгааллын асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллага бий болгохоор тусгажээ. Нэгдсэн мэдээллийн сан үүсгэх, таримал болон бэлчээрийн ургамлын хөнөөлт организмын тархалт, энэ чиглэлийн хорио цээрийн асуудал, экспортлох ургамал, ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн, бусад эд, материалд хорио цээрийн гэрчилгээ олгох ажлыг уг байгууллага хариуцах гэнэ. Шинээр агентлаг байгуулах санхүүжилтийг 2025 оны улсын төсөвт суулгах нь. Уг төслийг хэлэлцэхийг гишүүдийн 69 хувийн саналаар дэмжлээ. 
2023-12-20

Нийтийн тээврийн авто бааз барьж байна 

Хан-Уул дүүргийн 10 дугаар хороо, Морингийн даваа орчмын 9.8 га газарт улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар нийтийн тээврийн авто бааз барьж буй гэнэ. Уг бааз нь автобусны дулаан зогсоол, авто угаалга, засварын төв, агуулах, уурын зуух, төрийн үйлчилгээний болон удирдлагын нэгдсэн төвтэй байхаар төлөвлөжээ. Гүйцэтгэгчээр “Улз буянт пропертиз” компанийнхан ажиллаж буй бөгөөд өнгөрсөн дөрөвдүгээр сарын 27-ноос бүтээн байгуулалтыг эхлүүлжээ. Төлөвлөсөн ажлуудаас нь 110 автобусны дулаан гараашийг энэ онд багтаан ашиглалтад оруулах гэнэ. 
2023-12-20

 Эмнэлгүүдийн ачаалал нэмэгдэж, хүний нөөцийн хомсдолд оржээ 

Улсын хэмжээнд өдгөө амбулаторийн нийт үзлэгийн 7.1 хувийг томуу, томуу төст өвчин эзэлж буй аж. Энэ нь долоо хоногийн өмнөхөөс 1.5 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлт юм байна. Өөрөөр хэлбэл, томуу, томуу төст өвчний тархалт эрчимтэй нэмэгдэж байгааг Эрүүл мэндийн яамнаас өчигдөр анхаарууллаа. Уг өвчний улмаас эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж буй хүмүүсийн дийлэнх буюу 91.5 хувь нь 15 хүртэлх насны хүүхэд гэнэ. Тэр дундаа 0-4 настай хүүхдүүд түлхүү өвчилж, биеийн байдал нь хүндрэх болжээ. 
2023-12-20

ЭМДС-гийн үйл ажиллагаа тэлж, санхүүжилт өсөх нь

УИХ энэ сарын 8-нд 19 хуулийг “бөөндөн” баталжээ. Тэдгээрийн дотор Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн өөрчлөлтийг “шургуулсан” байна.
2023-12-19

Ховд голд халиа үүсэж, малын хашаа усанд автав

Ховд голд халиа үүсэж, нэг айлын малын хашаа усанд автжээ. Уг үйл явдал Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумд энэ сарын 17-нд болсон байна. Орон нутгийн холбогдох албаныхан газар дээр нь ажиллаж, шуудуу татсанаар хашаанд орсон усыг зайлуулжээ. Мөн голын ус дахин хальж, хашаа руу орохоос сэргийлэн, элс шуудайлж, далан босгосон гэнэ. Цэвдэгтэй бүсэд газрын гадарга хэсэг хөлдөх явцад хөрсөн дэх ус шахагдан гарснаар халиа үүсдэг аж. 
2023-12-19

“Дэлхийн ур чадвар-2024”-т өрсөлдөх оролцогчдыг шалгарууллаа 

Манай улс дотооддоо 2013 оноос хойш “Монгол ур чадвар” тэмцээнийг жил бүр тогтмол зохион байгуулж буй аж. Энэ удаагийн тэмцээний эхний шат өнгөрсөн тавдугаар  сард болсон бөгөөд 138 суралцагч ур чадвараа сорьжээ. Хоёр дахь шат нь өнгөрсөн аравдугаар сард болж, мэргэжлийн болон техникийн боловсрол, сургалтын17 байгууллагын 41 суралцагч өрсөлдсөн гэнэ. Сүүлийн буюу гуравдугаар шат нь өнгөрсөн долоо хоногт болж өндөрлөсөн юм. 
2023-12-19

ЖДҮХС-гийн захирал асан Б.Баттүвшинд 5.8 саяар торгох ял шийтгэв 

Харин үлдсэн мөнгөнөөсөө Ш.Эрдэнэболдод 123, Х.Түмэнд 40 сая гэх зэргээр шилжүүлснийг нь мөнгө угаасан үйлдэл гэж үзсэн. Тиймээс НПГ-аас Б.Баттүвшин, Ш.Эрдэнэболд, Х.Түмэн нарт мөнгө угаасан, албан тушаалаа урвуулан ашигласан хэмээн яллах дүгнэлт үйлдэн шүүхэд шилжүүлсэн юм. Гэвч Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх Б.Баттүвшин, Х.Түмэн, Ш.Эрдэнэболд нарыг цагаатгасан. Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх эвээр нь баталсан талаар бид цаг тухайд нь мэдээлж байв. Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн цагаатгах тогтоол, магадлалыг эс зөвшөөрсөн прокурорууд Улсын дээд шүүхэд эсэргүүцэл бичсэнээр өнгөрсөн гуравдугаар сард хянаад, анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр болсон юм.
2023-12-19

Археологич Д.Эрдэнэбаатар нарт холбогдох хэргийг анхан шатны шүүхээр шийдвэрлүүлнэ 

Археологич Д.Эрдэнэбаатар, “Эмоци” продакшны менежер М.Адъяаням нарыг нийтийн тооллын өмнөх VII-III зуун, Эртний Ромын үе буюу нийтийн тооллын IV зууны үеийн археологийн олдворуудыг худалдахыг завдсан хэмээн буруутгаж буй. Уг нь 2021 оны гуравдугаар сард “Адам” хочтой М.Адъяаням нь Б.Хаш-Эрдэнэ, А.Дэлгэрням, Б.Баярцэнгэл гэх залуусын хамт Чингэлтэй дүүргийн нутагт өмнөд хөршийн иргэнд 650 гаруй сая төгрөгөөр түүх, соёлын эд зүйл худалдахаар тохиролцон борлуулах гэж байхад нь манай хууль сахиулагчид саатуулсан юм. Тэдний худалдах гэж байсан Хүннү гүрний үеийн олдворууд болох цэнхэр, ногоон өнгийн хоёр шилэн гүц, чулуун сүх, хаш тээгийг түүх, соёлын нэн хосгүй өв гэж шинжээчид дүгнэсэн байдаг. 
2023-12-18

 БНХАУ-аас импортолсон АИ-92 шатахууныг литрийг нь 2940 төгрөгөөр борлуулж байгаа гэв 

Өдгөө АИ-92 шатахууныг литрийг нь 2390, АИ-95-ыг 3910, дизелийн түлшийг 3890 төгрөгөөр борлуулж буй. Тэгвэл “Евро-5” стандартын дизелийн түлш, АИ-92-ыг дээрхээс илүү үнээр зарж байгаа нь энэ. Мөн бензин хомсодсоноос шалтгаалж энэ сарын 9-нөөс эхлэн ШТС-уудын гадаа урт дараалал үүссэн нь өдгөө ч хэвээр байна. Энэ талаар нэгэн жолооч “Авто замын түгжрэл маш их байна. Түгжирсээр ШТС-д очиход ер бензин зарахгүй юм. Зарж байгаа хэд нь дараалал ихтэй, АИ-92 алга, АИ-95 л бий гэж байна. АИ-95 нь чанар муутай юм шиг санагдсан. Сая 13.30 цагт (өчигдөр) Гурвалжингийн гүүрний урд байрлах “Шунхлай” ШТС-д очиход “92, 95 дууссан” гэсэн бичиг хадчихсан байсан” гэв.
2023-12-18

Түгжрэл, шатахууны хомсдолыг шийдэж чадахгүй эрх баригчдад хүүхдүүдийг хохироохоос өөр арга алга уу 

Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан ийнхүү хүүхдүүдийн боловсролоор “тоглох” шийдвэр гаргасны дараа нийслэлийн Засаг дарга Х.Нямбаатар бүр ч гайхам мэдээлэл өглөө. Өнөөдрөөс эхлэн автомашинуудыг улсын дугаарын сүүлийн орны тэгш, сондгойгоор нь хязгаарлан замын хөдөлгөөнд оролцуулах болсныг тэрбээр мэдэгдсэн. Эл зохицуулалтыг ирэх оны хоёрдугаар сарын 1 хүртэл буюу түүхэнд байгаагүй удаан хугацаагаар мөрдөх гэнэ. Хүүхдүүдийг цахимаар хичээллүүлбэл түгжрэл буурна. Гэтэл үүн дээр нэмж дугаарын хязгаарлалт яагаад хийхээр болсны учрыг л иргэд ойлгохгүй, гайхаж ядан байна. Улмаар түгжрэл, шатахууны хомсдолыг шийдэж чадаагүй эрх баригчид автомашинуудын тал хувийг нь автоматаар зогсоох шийдвэр гаргалаа хэмээн хардахад хүрлээ. 
2023-12-18

Монгол орны нутгаас олдсон эмээлийн судалгааг олон улсын сэтгүүлд хэвлэжээ 

Монгол орны нутгаас илрүүлж, судалсан эртний эмээлийн талаарх өгүүллийг олон улсын “Antiquity journal” сэтгүүлд хэвлэжээ. Ховд аймгийн Мянгад сумын нутаг Урд улаан үнээт уулын агуйн оршуулгаас Монголын үндэсний музейн судлаачид 2014 онд Жужан улсын үед холбогдох модон эмээл илрүүлсэн юм байна. Энэ нь Монгол төдийгүй бүс нутгийн хэмжээнд олдоод буй хамгийн эртний зүймэл модон эмээл аж. Тухайн үед агуйн шарил тоногдсон талаар цагдаагийн байгууллагаас Монголын үндэсний музейн археологичдод мэдэгджээ. Хоёр талдаа арьсан оосортой, хар, улаан өнгөөр будсан хус эмээл, төмөр хошуу, модон харвааны хэрэгсэл, муммижуулсан морины үлдэгдэл зэрэг хэд хэдэн эд өлгийн зүйлийг цагдаа нар хураан авсан байсан аж.
2023-12-15

“Хүслийн хайрцаг” аяныг орон даяар өрнүүлж байна 

Боловсролын ерөнхий газраас “Хүслийн хайрцаг” аяныг орон даяар өрнүүлж байна. Үүний хүрээнд ерөнхий боловсролын сургуулиудад хүүхдүүдийн санал, хүсэлтийг авах хайрцаг байрлуулжээ. Энэ нь хүүхдийн сэтгэл зүйн өнөөгийн байдлыг илрүүлэх, тэдэнд тулгарч буй асуудлуудын суурь шалтгааныг тодруулах зорилготой аж. Хүүхдүүд нийгэм болон томчуудаас юу хүсэж буйгаа бичиж, уг хайрцагт хийх гэнэ. “Аав, ээж минь битгий маргалдаасай гэж хүсэж байна”, “Томчууд бидний юу хүсэж буйг асуудаг байгаасай”, “Найзынхаа хүүхдүүдтэй намайг битгий харьцуулаасай” гэх мэтээр голчлон ээж, аавдаа хандсан сэтгэгдлийг хүүхдүүд бичжээ. 
2023-12-15