Сэлэнгэ мөрний мөсний бүтцэд үзүүлэх Эгийн голын УЦС-ын нөлөөллийг судалжээ 

Монгол, Оросын Шинжлэх ухааны академийн хам­тар­сан шинжээчид “Эгийн голын УЦС” төслийн Сэлэнгэ мө­рөн, Байгал нуурын экосистемд үзүүлэх нөлөөллийг үнэ­лэх цогц судалгаа хийж буй. Түүнчлэн ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны аргачлал, олон улсын стандартыг баримтлан үнэлгээний тайлан гаргах бэлтгэлээ базааж байгааг Эрчим хүчний яамнаас мэдээлсэн билээ. Тэгвэл ШУТИС-ийн Барилга, архитектурын сургуулийн багш, док­тор Б.Аюурзана тэргүүтэй усны салбарын эрдэмтэд “Сэ­лэнгэ мөрний мөс ханзрах үзэгдэлд Эгийн голын усан ца­хилгаан станцын нөлөө” сэдэвт судалгаа хийж, энэ та­лаарх өгүүллээ олон улсын шинжлэх ухааны “Scopus” санд бүртгэлтэй сэтгүүлд хэвлүүлжээ. 

Усны инженерүүд “DynaRICE” хэмээх динамик мөсний тоон загварчлалыг ашиглан тооцоо, судалгаа хийсэн байна. Ингэхэд Эгийн голын усан цахилгаан станцыг эрчим хүч­ний хэрэглээний оргил ачааллын үеийн горимоор ажил­луу­лахад голын усны урсац хоногт секунд тутамд 60-490 шоо метр хүртэлх хэмжээгээр маш хүчтэй хэлбэлзэх тоо­цоо гарчээ. Усны урсац, түвшний огцом хэлбэлзлээс үүдээд Эгийн гол Сэлэнгэ мөрөнтэй нийлснээс дооших хэ­сэгт өвлийн улиралд тогтдог мөсөн бүрхүүл хэврэгшиж, мөс хугарах, ханзрах үзэгдэл эрчимжиж болзошгүй гэнэ. 

Эг, Сэлэнгийн уулзвар бүхий тухайн хэсэг нь олон са­лаа­тай, элсэн арал, нуруу ихтэй учраас ханзарсан мөс бөөг­нөрч, “түгжрэл” үүсгэх аюултай аж. Энэ тохиолдолд голын усны түвшин зарим газарт огцом нэмэгдэж, тухайлбал, Булган аймгийн Сэлэнгэ сум орчмын бүс нутагт ус халих, шар усны үер буух, мөс цөмрөх, хар хил тогтох эрсдэл тохиож болзошгүйг тоон загварчлалын үр дүн харуулжээ. Иймд цахилгаан станц байгуулахдаа экологийн нөлөөлөл, эрсдэлийн судалгааг ул суурьтай хийж, болзошгүй аюулаас сэргийлэх хариу арга хэмжээг хэрэгжүүлэх шаардлагатайг судлаачид анхааруулав.