Өчигдрөөс илүү маргаашийг
бүтээхийн төлөө

Ч.Болортуяа

Боловсролын салбарын доройтлыг элсэлтийн шалгалт илчлэв үү 

Энэ удаагийн элсэлтийн шалгалт тойрсон асуудал, шүүмж, санал хүсэлт цахим орчинд дүүрэн байна. Тухайлбал, Дархан-Уул аймгийн ерөнхий боловсролын есдүгээр сургуулийн математикийн багш Ш.Амартүвшин “Гүйцэтгэлийн хувиар улсын дундаж 24.23 байна. 10 700 сурагч 36 тестийг “буудах” туршилтыг 10 мянган удаа хийж үзэхэд дундаж оноо нь 22 гарч байсан. Гэтэл шалгалтын оноо үүнээс ердөө хоёроор л илүү байна. Ерөнхий боловсролын сургууль төгсөж буй сурагчдын математикийн мэдлэг тэг болжээ. Ер нь 100 онооны даалгавраас 16 хувьтай (хэмжээст оноо нь 420) гүйцэтгэж буй хүүхдүүдийг их, дээд сургуульд элсүүлэх нь зөв үү” хэмээн өөрийн цахим хуудсандаа бичжээ.
2024-07-09

Баяр, наадмын өдрүүдэд гэмтэж, бэртэхээс болгоомжлоорой

Ялангуяа мориноос унаж бэртэх нь нэмэгддэг бөгөөд өнгөрсөн онд 204 хүүхэд гэмтсэн аж. Тэдний 35 нь уралдааны мориноос унасан байна. Энэ оны эхний зургаан сард мориноос унаж бэртсэн 601 хүнд тусламж, үйлчилгээ үзүүлсний 269 нь хүүхэд байжээ. Иймд Зам, тээврийн осол болон болзошгүй аюул, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхийг зөвлөв. Тэр дундаа бага насны хүүхдээ хараа хяналттай байлгаж, хорхог, боодог, бусад төрлийн идээ, ундаа бэлтгэхдээ түлэгдэж, гэмтэхээс сэргийлэх, гол ус, нуур, цөөрмийн дэргэд анхаарал, болгоомжтой аялахыг сэрэмжлүүлсэн юм. Баяр наадмын өдрүүдэд гарсан осол, гэмтлийн дийлэнх шалтгаан нь архи, согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэснээс үүдэлтэй байдаг гэнэ.
2024-07-09

Сэргийлэх боломжтой байтал цааргалах шалтгаан бий юү

Умайн хүзүүний хорт хавдраас сэргийлэх бүрэн боломжтой гэж эмч нар хэлдэг. Энэ төрлийн хавдар үүсдэг шалтгааныг дэлхий нийтэд харьцангуй сайн судалсан, хүчин зүйлийг нь тогтоосон гэж дүгнэдэг юм байна. Өөрөөр хэлбэл, умайн хүзүүний хорт хавдрын 90 орчим хувь нь хүний папиллома вирус (ХПВ)-ээр үүсгэгддэг болохыг эрдэмтэд баталжээ
2024-07-08

Хөхний хорт хавдраас сэргийлэх үзлэгт үнэгүй хамрагдаарай

“Агапе” эмнэлгийн хамт олон хөхний хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх, үүсгэврийг илрүүлэх үзлэгийг үнэ төлбөргүй хийж буй аж. Тус эмнэлгийнхэн жил бүр уг арга хэмжээг зохион байгуулдаг уламжлалтай. Үзлэгт хамрагдсан эмэгтэйчүүдээс хөхний үүсгэвэр илэрвэл соруулах мэс заслыг мөн үнэ төлбөргүй хийж өгөх гэнэ. Цаашлаад үүсгэвэр авсны дараах эдийн шинжилгээг лабораторид хийх бөгөөд энэ нь тодорхой хэмжээний төлбөртэй аж.
2024-07-05

Аврагчдад найдахаас илүү анхаарал, сэрэмжээ бүү алд

Гол, мөрний усны түвшин эрс нэмэгдсэн үед аль болох орохгүй байх хэрэгтэй. Усанд сэлдэг байсан ч түвшин нь нэмэгдсэн, үерлэсэн үед живэх эрсдэлтэй. Шөрмөс татахаас эхлээд аюултай . Хэлээд байхад л иргэд усны гүн рүү орж, хөл алдан эндэж байна. Мөн хэзээ живсэн нь тодорхойгүй цогцос олдох болсон” гэв. Тэрбээр эцэг, эхчүүд хүүхдээ анхаарахгүй, зөнд нь орхисноос усанд эндэж буйг дуулгав. Хүүхдээ хийлдэг гудас, тоглоом, бөмбөгөөр усанд тоглуулахгүй байхыг анхааруулсан юм. Гэр бүлээрээ нуурын эрэгт амарч яваад хүүхдээ усанд алдсан золгүй явдал өнгөрсөн сарын 24-нд гарсан. Хөөрхий хүү хийлдэг гудаснаас унаж живжээ. Үүнээс хэдхэн хоногийн өмнө Сэлэнгэ аймагт 19 настай хүү усанд живж байсан хоёр хүүхдийг авраад, өөрөө амиа алдав.
2024-07-05

Хүүхэд, залууст зориулсан бэлгийн боловсролын төв үүдээ нээв

Монгол Улсын хүн амын 31 хувийг 10-29 насныхан эзэлж байна. Өсвөр насанд нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн болон бие махбод, сэтгэл зүйн олон өөрчлөлттэй нүүр тулдаг. Амьдралын туршлагагүй энэ үедээ үе тэнгийнхний буруу нөлөөнд автах, зөв мэдээлэлгүйн улмаас алдах тохиолдол цөөнгүй. Тэгвэл хүүхэд, залуучуудад зориулсан нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн боловсрол, мэдлэг олгох бэлгийн боловсролын төв өнөөдөр үүдээ нээж байна. Монголын гэр бүлийн сайн сайхны нийгэмлэгийнхэн 30 жилийн ойгоо угтаж, уг төвийг ажиллуулж ж буй аж. Орчин үеийн технологи, сургалтын бодит үзүүлэн ашиглан сонирхолтой, шинэлэг сургалтын арга барилаар бүх хүнд ойлгомжтойгоор нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн мэдлэг, боловсрол олгох юм байна.
2024-07-04

Зуны улиралд хүүхдүүдэд эрх чөлөө олгоё

Өөрөөсөө том цүнх үүрсэн, өөдөсхөн зургаан настнууд сургуулийн босго анхлан давахдаа баяр хөөрөөр дүүрэн байдаг. Гэвч сургуульд сурна гэдэг тэдний бодсон шиг зугаатай, хөгжилтэй зүйл биш. Ширээний ард суухаас залхана, хичээлээ бичихээс залхуурна, багш, эцэг, эхийн “даалгавраа хий” гэх шаардлагыг биелүүлэх ёстой болно.
2024-07-03

Австрали улсын кино урлагийн салбарын туршлагаас судалжээ

Соёлын яамны харьяа Кино урлагийн зөвлөлийнхөн “Австралиа авардс Монгол” компанитай хамтран Австрали улсын кино урлагийн салбарын туршлага болон оюуны өмч, зохиогчийн эрхийн талаарх сургалтыг өчигдөр Гадаад харилцааны яаманд зохион байгуулав. Тус компани нь Австралийн тэтгэлэгт хөтөлбөрийг Засгийн газрынхаа нэрийн өмнөөс хариуцдаг аж. Монгол Улсын кино урлагийн салбарт тулгарч буй оюуны өмч, зохиогчийн эрхийн асуудлыг тус сургалтаар дамжуулан уран бүтээлчдийн төлөөлөл бүхий 35 хүндхүргэжээ
2024-07-02

Хөтчөөр ажиллаж байсан 15 настай хүү нууранд осолджээ 

Төв аймгийн Эрдэнэ сумын Чулуут багийн Хэрхлүүр нуур орчимд мориор аялж явсан 40 хүний хөтчөөр ажиллаж байсан 15 настай хүүхэд усанд живж амиа алджээ. “Хүүхэд сураггүй алга болсон” тухай дуудлага өнгөрсөн сарын 28-ны 22.30 цагт аймгийн Онцгой байдлын газарт ирсэн байна. Үүний дагуу Эрдэнэ сум дахь Эрэн хайх, аврах бүлгийн болон цагдаагийн алба хаагчид, ар гэрийнхэнтэй нь хамтран өнгөрсөн сарын 29-ний 00.53 цагт сумаас гарч, 100 км замыг туулан 19.53 цагт газар дээр нь очсон гэнэ. Хүүг эрэн хайх ажлыг зохион байгуулж, цогцсыг нь Хэрхлүүр нуураас гаргажээ. 
2024-07-02

Гудамжны хоолны үйлчилгээ эрхлэгчид мах, махан бүтээгдэхүүнийг шинжилгээнд хамруулахгүй байна

 “Streed food” буюу гудамжны хоолны үйлчилгээний бүхээгүүд хотын гудамжинд энд тэндгүй харагдах болсон. Залуус ч олноор үйлчлүүлж буй. Гудамжны хоолны стандарт, үйлчилгээний чанарыг Улаанбаатар хотын Захирагчийн ажлын албаныхан шалгажээ. Энэ талаар өчигдөр болсон нийслэлийн удирдах ажилтнуудын шуурхай зөвлөгөөний үеэр Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер бөгөөд Захирагчийн ажлын албаны дарга Ц.Төрхүү танилцуулав. 
2024-07-02

Дээсэнд үсрэх нь биеийн бүх булчинг хөгжүүлдэг

Багадаа дээс тоглож үзээгүй хүн бараг үгүй биз. Дээс, резин, чарта, тэвэг өшиглөх зэрэг тоглоом эргээд моодонд орлоо. Тэр ч бүү хэл, тэвэг өшиглөх тэмцээн, уралдааныг залуусын дунд олноор зохион байгуулах болсон. Эмэгтэй, эрэгтэй, хүүхэд, хөгшидгүй дээсээр хичээллэж байна. Дээсэнд үсрэх (дээсдэх) нь хүнийг тэсвэр тэвчээр, хурдтай болгохоос гадна зүрх, судас, тархины үйл ажиллагааг сайжруулдаг аж. Тиймээс тамирчдын үндсэн дасгалуудын нэг болжээ. Энэхүү дасгал нь хөл, өгзөг, мөр, хэвлий, гарын булчинд хамгийн их ачаалал өгдөг гэнэ
2024-07-01

Б.МӨНХЧУЛУУН: Мухар олгой олон байрлалд байдаг учир оношлоход төвөгтэй

Гэдсээр гэнэт өвдөөд мухар олгойгоо авхуулчихлаа гэж ярих хүн цөөнгүй. Тэгвэл мухар олгой гэж чухам ямар үүрэгтэй эрхтэн болох, мэс заслаар авах нь зөв, эсэх талаар Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн Ерөнхий мэс заслын тасгийн мэс засалч эмч Б.Мөнхчулуунтай ярилцлаа.
2024-07-01

Уралдаанч хүүхдийн даатгалыг эрүүл мэндийг нь хамгаалахад зориулсан, эсэхийг судална

Хүний эрхийн үндэсний комисс (ХЭҮК) болон Хүүхэд, гэр бүлийн хөгжил, хамгааллын ерөнхий газрынхан хүүхдийн эрхийг хамгаалах асуудлаар өнгөрсөн долоо хоногт уулзаж, санал солилцов. Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын талаарх 23 дахь илтгэлд хагас, бүтэн өнчин болон байнгын асаргаа шаардлагатай хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн эрхийн асуудлыг тусгаж, холбогдох саналыг УИХ-д хүргүүлсэн юм. Үүнтэй холбогдуулан УИХ-ын 37 дугаар тогтоолыг баталсан. Уг тогтоолд тусгагдаагүй хүүхдийн эрхийн бусад асуудлыг анхаарч ажиллах, уралдаанч хүүхдийн дээд эрх ашгийг хамгаалах чиглэлээр өгсөн зөвлөмжийн хэрэгжилт зэрэг сэдвээр талууд ярилцсан юм
2024-07-01

Л.ГАЛБААТАР: Нам, эвслүүд хүний хувийн мэдээллийг хэтрүүлэн цуглуулж байна

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийг 2022 оны тавдугаар сарын 1-нээс хэрэгжүүлж буй билээ. Хуулийн хэрэгжилт болон тулгамдсан асуудлын талаар хуульч, судлаач Л.Галбаатартай ярилцлаа. Тэрбээр яриандаа хууль зөрчсөн жишээ, баримтыг эш татсан юм. 
2024-06-27

Нийт нутгийн 20 орчим хувь гантай байх нь

Ус цаг уур, орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгээс ган, зуншлагатай холбоотой ажиглалтын болон хиймэл дагуулын олон төрлийн мэдээ гаргадаг. Эдгээрийг нэгтгэн зураглаж, гангийн эрсдэлийн мэдээллийн талаар зөвлөмж боловсруулсан байна. Эрсдэлийн зургаас үзвэл нийт нутгийн 20 орчим хувь гантай байх нь. Тодруулбал, Дундговь, Өмнөговь Дорноговь аймгийн ихэнх, Ховд, Говь-Алтайн өмнөд хэсэгт их эрсдэлтэй гэнэ
2024-06-27

Эцэг, эх нь хүүхдийнхээ аминд халтай байж боломгүй

Урин дулааны улиралд нуруугаа амрааж, сэтгэлээ сэргээхийг хэн хэнгүй хүсдэг. Зуны гуравхан сард багтаж цэвэр агаараар цээж дүүрэн амьсгалж, цэлгэр уудам талд дураараа гүйж, сүү, цагаан идээгээ зооглон, хөдөө амрахыг хүн бүр хичээдэг. Ялангуяа Улсын их баяр наадмын өдрүүдэд хотоос хөдөө рүү чиглэсэн их урсгал бий болж, орон нутгийн замд хөдөлгөөн эрс нэмэгддэг билээ.
2024-06-25

“Сурагчдын 81 хувь нь мэргэжил сонгохдоо эцэг, эхийнхээ зөвлөгөөг дагадаг”

Ерөнхий боловсролын сургуулийн төгсөх ангийн сурагчдын хувьд ажил, амьдралын гараагаа эхлэх, мэргэжлээ сонгох чухал цаг үе нь ирээд байгаа билээ. Элсэлтийн шалгалтыг ирэх сарын 4-7-нд зохион байгуулна. Одоогоор 36 мянга орчим шалгуулагч бүртгүүлжээ. Сурагчдад туслах зорилгоор Боловсролын үнэлгээний төвийнхөн сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөхөөс гадна хичээл тус бүрээр зөвлөмж хүргүүлж буй аж. Өөрөөр хэлбэл, өнгөрсөн онд авсан элсэлтийн шалгалтын материалыг хэрхэн ажиллах талаар мэргэжлийн багш нарын заасан хичээлийг Боловсролын үнэлгээний төвийн цахим хуудсанд байршуулжээ.
2024-06-25

Аялж явсан таван хүний хоёр нь усанд живжээ

 Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын нутаг, Задгай хэмээх газарт аялж явсан таван хүний хоёр нь голын усанд живж амиа алджээ. Хүн усанд живсэн талаарх дуудлага уржигдар 17.20 цагт онцгой байдлын байгууллагад ирсэн байна. Тус аймгийн Онцгой байдлын газрын Шарын гол сум дахь Гал түймэр унтраах, аврах 55 дугаар ангийн алба хаагчид эрэн хайх ажиллагааг зохион байгуулж, 18, 19 настай хоёр эрэгтэйн цогцсыг уснаас гаргажээ. 
2024-06-18

Орхоны хөндийд нутагшуулсан тарвага өсөж 100 орчим болжээ

Тус бүс нутгуудад судалгаа, шинжилгээ хийх, хулгайн анчдаас сэргийлэх зорилгоор хяналтын камер байршуулж эхэлсэн байна. Түүнчлэн Орхоны хөндийн байгалийн цогцолборт газрын хамгаалалтын захиргааны санаачилгаар Монголын мэргэшсэн загас үржүүлэгчдийн “Тэнүүн” холбоотой хамтран Өвөрхангай аймгийн Бат-Өлзий сумын VI баг, Үхэр чулуутайн булан гэх газарт зэвэг, хадран зэрэг загас үржүүлэхээр болжээ. 2025 оноос үржүүлгийн үйл ажиллагааг эхлүүлэх бөгөөд жилд дунджаар 300-350 мянган жарамгай үржүүлж, Орхон голд тавихаар төлөвлөсөн байна.
2024-06-17

Төвийн болон баруун аймгуудаар үер бууж болзошгүй

Улсын онцгой комисс өнгөрсөн баасан гарагт нийслэл болон орон нутгийн мэргэжилтнүүдтэй цахимаар хуралдаж, үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг үүрэгдлээ. Энэ үеэр Цаг уур, орчны шинжилгээний газар (ЦУОШГ)-аас ойрын өдрүүдийн төлөвийг мэдээлсэн юм. Өнөөдрөөс баруун аймгууд, цаашдаа ихэнх нутгаар бороошиж, үерийн эрсдэл өндөр байх гэнэ. Энэ талаар ЦУОШГ-ын Урьдчилан мэдээлэх хэлтсийн дарга Л.Оюунжаргал “Зургаа, долоодугаар сард төвийн болон зүүн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орно.
2024-06-17