Ц.УЯНГА: Буруутай, гажуудсан үйл явцын өмнө бид дүр эсгэх ёсгүй
Бүх шатны сонгуульд эмэгтэйчүүдийг түлхүү ялуулах, Сонгуулийн болон Улс төрийн намын тухай хуульд тусгасан бүсгүйчүүдийн квотоос давуулж нэр дэвшүүлэх, намын удирдах байгууллагад оруулахад анхаарч ажиллана” гэв. АЭХ-ны сонгууль шударга бус болсон, нэр дэвшигч А.Адъяасүрэн мөнгө тараасан, мөн саналыг багцалж, хайрцагласан буюу урьдаас хэнийг сонгохоо тохирсон байсан гэсэн мэдээлэлд тэд тус тусын тайлбарыг өгсөн юм. Ажлын хэсгийн зүгээс уг мэдээллийг үгүйсгэсэн бол нэр дэвшигч Д.Үүрийнтуяа “Бид уг сонгуульд оролцохын тулд 60 гаруй сая төгрөг төлсөн. Гэвч төлөөлөгчидтэй уулзах тэнцүү боломж нэр дэвшигч бүрт байгаагүй. Мөнгө тараасан асуудал гарсан, баримт бий.
2023-09-29
Гэрээслэл
Үхэл. Алс хол мэт санагдавч үнэндээ тэр үргэлж бидэнтэй зэрэгцэн оршдог. Өглөө хичээлдээ явахаар гарсан үрс гарцан дээр согтуу жолоочтой машинд мөргүүлэн амиа алдана. Байрныхаа гадаа тоглож байсан хүү сул унжсан цахилгааны утсанд цохиулан хорвоог орхино. Алхаж явахад, зам дээр машиндаа түгжирч ахуйд ч дээрээс гэнэт кран унаад дарж ална. Зүгээр гэртээ сууж байхад чинь хэн нэгэн орж ирээд зүрхэнд чинь хутга зоож ч мэднэ. Хэзээ ч, ямар ч тохиолдлоор үхэж болох эрсдэл дүүрэн, аюултай орчинд бид амьдардаг. Гаднын санаатай, санаагүй нөлөөтэйгөөр, эсвэл зүрх нь зогсож, цус харвах зэрэг эрүүл мэндийн шалтгаанаар хүмүүс энэ орчлонгоос хэдэн зуугаараа буцаж байна. Гэнэтийн үхэл. Хэн ч үүнийг хүсээгүй, мэдээж бас “төлөвлөөгүй”. Эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах Үндсэн хуулиар олгосон эрхээ монгол хүмүүс эдэлж чадахгүй байгаа. Ийм орчныг бүрдүүлэх ёстой хүмүүс нь ажлаа хийсэнгүй.
2023-09-28
Чойбалсан чиглэлийн авто замын санхүүжилтийг ирэх оны төсөвт суулгана
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ) 2021 онд 43.6 их наяд төгрөг байсан бол энэ онд 62.4 болсон, ирэх онд 74 их наяд төгрөг байхаар төсөөлж буй аж. ДНБ ийнхүү өссөн нь “Шинэ сэргэлтийн бодлого”- ыг хэрэгжүүлсний үр дүн гэж үзжээ. Боомтын сэргэлтийн бодлогын хүрээнд ирэх хоёр жилд Монгол Улс экспортын таван төмөр зам, гурван коридортой болно. Ингэснээр зөвхөн баялгаа гадагш гаргах биш, олон улсын ачаа тээврээс мөнгө олох боломж бүрдэх юм. Дорнод аймаг Боомтын сэргэлтийн зүүн коридор учир төсөл, хөтөлбөрүүдийн хэрэгжилт, үр дүнд аймгаас анхаарч ажиллах хэрэгтэйг Ерөнхий сайд тэмдэглэсэн.
2023-09-27
АЭХ-ны шинэ тэргүүн тодорлоо
“НҮБ-ын Эмэгтэй манлайлагчдыг бэлтгэх “30-300” хөтөлбөрийг өнгөрсөн гурван жилд АЭХ-ноос хамтран хэрэгжүүлсэн. Хуралд оролцсон 800 эмэгтэй нь уг хөтөлбөрт хамрагдаж, Б.Жаргаланг дэмжихээр тохирсон хүмүүс” гэсэн мэдээлэл өчигдөр цахим орчинд түгэв. Санал хураах үйл явц эхлэхтэй зэрэгцээд нэр дэвшигч Ц.Уянга, Б.Пунсалмаа нарын зүгээс “Саналыг хайрцаглаж, багцалчихсан байна, сонгууль шударга болох ёстой” гэсэн байр суурь илэрхийлж эхэлсэн.
2023-09-26
Сонгож болохгүй улстөрч: Ёс зүйн шалгуурт бүдэрсэн Ч.УНДРАМ
Японд улстөрчид нь нэг буруу үг хэлснийхээ төлөө л огцордог, ёс зүйн хариуцлага хүлээдэг жишиг тогтсон. Ийм улсад багагүй хугацаанд сурч, зочин судлаачаар ажилласан ч ёс зүйн тухай ойлголтоос нь Ч.Ундрам суралцсангүй. Төлөвшил, хүмүүжил, ёс зүй нь ямар вэ, хувь хүн нь хэн бэ гэдгээр улстөрчдөд үнэлэлт, дүгнэлт өгөх учиртай юм. Энэ шалгуурт Ч.Ундрам гишүүн хэдийн бүдэрчихсэн. Тиймээс л түүнийг “Өнөөдөр” сонин “Сонгож болохгүй улстөрч”- өөр нэрлэж байна. Ёс зүйн хариуцлагыг та, бид л сонголтоороо дамжуулан тооцож чадна. Зөв тогтолцоо бүрдүүлнэ. Гэрбүлээ хуурдаг, хүүхдээ хүчирхийлдэг бол нам чинь хаацайлавч сонгогчид хариуцлага тооцдог гэдгийг “хэрэг нь илрээгүй” бусад улстөрч мэдэж аваг. Үг, үйлдлээ одооноос цэгнэг.
2023-09-25
С.Баярцогт: Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулга л миний эсрэг үйл ажиллагаа явуулдаг
АН-ын дэргэдэх Ардчилсан эмэгтэйчүүдийн холбоо (АЭХ)-ны “Лиш” дээд чуулганыг энэ сарын 25-нд хийхээр болжээ. Үүгээр тус холбооны одоогийн тэргүүн, УИХ-ын дэд дарга С.Одонтуяаг чөлөөлж, орны хүнийг нь сонгох юм. Энэ тухай АН-ын тэргүүн дэд дарга С.Баярцогт, УИХ-ын дэд дарга С.Одонтуяа тэргүүтэй удирдлага нь өчигдөр мэдээлэл хийв. Мөн 15 дэд даргынхаа хариуцаж буй чиг үүргийг танилцуулж, “АН-ын удирдлагын баг сүүдрийн Засгийн газар шиг ажиллаж эхэлсэн” гэлээ. С.Баярцогт “Бид жендерийн тэгш байдлыг хангахад онцгой анхаарч байгаа. Манай удирдлагын багийн 36 хувь нь эмэгтэй. Цаашид намын дотоод үйл ажиллагааг шилэн, ил тод байлгах, АЭХ-ны тэргүүнд өрсөлдөж буй эмэгтэйчүүдээ танилцуулах үүднээс энэ сарын 23-нд шууд мэтгэлцээн зохион байгуулна” гэсэн юм.
2023-09-22
Сөрөг хүчнийг “гол дүр” болгоё
Бундестагийн гишүүд Холбооны хуулиудаа батлахаас гадна Засгийн газартаа хяналт тавьж ажилладаг. Үүнийг хэрэгжүүлэхэд парламент дахь сөрөг хүчнүүд голлох үүрэг гүйцэтгэдэг аж. Өөрөөр хэлбэл, тэнд сөрөг хүчний үүрэг, нөлөө их, нэр хүнд ч өндөр учраас парламентын “гол дүр” болдог.
2023-09-21
ИЗНН-ын даргаар Б.Батбаатарыг бүртгүүлэх хүсэлтийг дахин гаргажээ
Үүнд нь ИЗНН- ынхан “Манай намын 2018 оны нэгдүгээр сарын 27-ны Үндэсний хорооны хурлаар “Намын дарга нас барсан, өөр ажилд шилжсэн, эсвэл өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдсөн нөхцөлд орны хүнийг Үндэсний хорооноос сонгоно” гэсэн өөрчлөлтийг дүрэмд оруулсан. Үүнийг Дээд шүүх бүртгэж авсан атал өөрсдийнхөө эсрэг хариу өгөөд байна” гэсэн тайлбар тавьж байв. Гэвч даргаа албан ёсоор бүртгүүлэхгүйгээр тэд ирэх сонгуульд оролцох боломжгүй. Тиймээс “бууж өгч”, энэ сарын 9-нд их хурлаа хийн, Б.Батбаатарыг намын даргаар сонгон, баталгаажуулж, улмаар бүртгүүлэх хүсэлтээ дахин явуулжээ.
2023-09-20
Л.ЭНХНАСАН: Ганц бие ээж гэдэг нь улс төрд орохоос ухрах шалтгаан болохгүй
Зөв хүнээ сонгосноор бидний амьдрал яаж өөрчлөгдөх вэ гэдгийг ойлгуулах учиртай. Тийм биш учраас хэдэн төгрөг, гурил, будааны мөнгөөр, зөвхөн өнөөдрөө бодон хууртсан сонголт хийгээд байна. Мөн сонгуульд оролцож санал өгөөгүй байж гараад ирсэн хүмүүсийг шүүмжлэх нь утгагүй юм. Улстөрч хүн ямар байх ёстой вэ гэсэн судалгааны дүнг харахад шударга, тэмцэгч, зоригтой байх ёстой гэж хэлдэг юм билээ. Гэтэл олонх хүний бодлоор энэ нь эрчүүдэд илүү байдаг чанар. Сонгогчид улстөрчийг эр хүний дүрээр л хардаг гэсэн үг. Тэмцэгч, зоригтой гэдэг үгийг зөвхөн гудамжинд жагсаал хийх байдлаар ойлгоод байх шиг. Бизнесийн салбарт олон эрэгтэй хүнтэй тэмцэн ажиллаж байна. Говь-Алтайд ч бас хүчирхийллийн эсрэг тэмцэх гэж нэр дэвшсэн. Энэ мэт үйлдлээр тэмцэгч, зоригтой гэдгээ харуулж байгаа олон эмэгтэй бий. Уг нь би эмэгтэй гэж онцолж ярьдаг хүн биш. Сүүлийн5-6 жил морь уяж байна. Өнгөрсөн жил уясан даага маань баян ходоод болж, анх удаа Төв цэнгэлдэх хүрээлэндээ уяачийн хувиар орж үзлээ.
2023-09-19
Ардчилсан намыг хэн удирддаг вэ
АН ирэх сонгуульд олонх болбол намын дарга Л.Гантөмөр нь биш, тэргүүн дэд дарга С.Баярцогт Ерөнхий сайд болох тохиролцоо хийжээ гэдгийг “өрсөлдөгч” фракцуудынх нь хүмүүсийн үг, үйлдэл илчлээд байна. Тэгэхээр алаагүй баавгайн арьсыг арав хуваахаар энэ намын фракцууд одооноос “зодолдож” буй байх нь.
2023-09-15
Байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 33 жилийн ой тохиов
Улмаар Ерөнхийлөгчөөр П.Очирбат, дэд Ерөнхийлөгч бөгөөд УБХ-ын даргаар Р.Гончигдоржийг сонгосон юм. АИХ-ын 1990 оны есдүгээр сарын 9-ний 16 тоот тогтоолоор УБХ-ыг 50 гишүүний бүрэлдэхүүнтэй сонгосон байна. Үүнд МАХН-аас 31, МоАН-аас 13, МҮДН болон МСДН-аас тус бүр гурван төлөөлөгч сонгогдсоноор манай улсад байнгын ажиллаагаатай анхны парламент байгуулагдсан түүхтэй. УБХ-ын анхдугаар чуулган есдүгээр сарын 13-нд хуралджээ. Энэ өдрийг тохиолдуулан УИХ-ын дарга Г.Занданшатар мэндчилгээ дэвшүүлж, үе үеийн УИХ-ын гишүүн, Тамгын газрын ажилтанд баярын мэнд хүргэлээ
2023-09-14
Улаанбуудай, төмсний хэрэгцээг 100 хувь дотоодоос хангана гэв
Ингэснээр бид улаанбуудай, төмсний 100, хүнсний ногооны 80 гаруй хувийг дотоодын ургацаас хангах боломж бүрдсэн байна. 1990 оноос хойш хүнсний ногооны дотоодын хангамж 80 хувьд хүрээгүй явсныг сайд онцолж, ирэх оноос энэ тоог 90-100 хувьд хүргэх боломжтой гэлээ. Мөн технологийн шинэчлэл хийсний дүнд улаанбуудайн нэгжийн ургац өнгөрсөн жилтэй харьцуулахад 3.9 цн/га-аар буюу 30 гаруй хувиар нэмэгдсэн аж. Стратегийн хүнс болох гурил, улаанбуудай, сүү, ус зэрэг бүтээгдэхүүний нөөц бүрдүүлэхэд ч асуудалгүй болжээ.
2023-09-14
Холимог тогтолцооны өгөөж гуравдагчдад “наалдах” уу
Холимог системээр сонгууль зохион байгуулснаар гуравдагч хүчний намуудад боломж олгоно, парламент дахь төлөөллийг нь нэмнэ хэмээн хууль тогтоогчид ярьдаг. Гэтэл уг тогтолцооны өгөөж гуравдагч хүчний намынханд үнэхээр “наалдах” уу. Намын жагсаалтаар парламентын гишүүнтэй болохын тулд тэд тойрогт нэр дэвшүүлэх 39 хүн олох хэрэгтэй. Хамгийн гол нь нийт сонгогчийн дөрвөөс дээш хувийн дэмжлэг авах учиртай болоод байна. Гэтэл энэ хоёрхон шалгуурыг давах хэмжээний нам манай улсад хуруу дарам. Холимог системээр анх удаа зохион байгуулсан 2012 оны парламентын сонгуульд 11 нам, хоёр эвсэл оролцсон. Тэднээс МАН 26, АН 34, МАХН, МҮАН-ын “Шударга ёс” эвсэл 11, ИЗНН хоёр, бие даагч гишүүн гурван суудал авч парламентыг бүрдүүлж байв.
2023-09-13
БНХАУ түлшний чанарыг сайжруулах замаар агаарын бохирдлыг шийджээ
БНХАУ-аас яг юу авах гээд байна, ямар ашиг сонирхол үүний ард нуугдана вэ хэмээн хүн бүр хардаж буй. Түүхий нүүрсээ урд хөршид хямдхан зараад, буцаагаад боловсруулсан бүтээгдэхүүнийг нь өндөр үнэтэй авах гэлээ, уг мөнгөөр орон сууцын хороолол барьсан нь зөв гэх мэтээр шүүмжлэл, хэлэлцүүлэг өрнөж байна. Шүүмжлэх ч, хардах ч эрх бидэнд бий. Тиймээс яг яагаад ийшээ “зүтгээд” байгаагийнх нь шалтгааныг сэтгүүлчид эрэлхийлсэн юм.
2023-09-11
ПАП ФРАНЦИС: Монгол Улс бол шашин шүтлэгийн эрх чөлөөний бэлгэ тэмдэг
Үүний дараа Гэгээн Ширээт Улсын Төрийн тэргүүнд Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, УИХ-ын дарга Г.Занданшатар нар бараалхсан юм. Тэд Монгол Улс ардчилал, хүний эрх, шашны эрх чөлөөг дээдэлдэг ардчилсан орон бөгөөд манай гадаад бодлогын цөм бол даян дэлхийн энх тайван гэдгийг онцолж, цаашид хоёр улс соёл, боловсрол, хүмүүнлэгийн салбарт хамтын ажиллагаагаа улам хөгжүүлэхээ илэрхийлсэн байна. Пап Францисын төрийн айлчлалын албан ёсны арга хэмжээ үүгээр дууссан.
2023-09-04
Эрх баригч болох “мөрөөдөл” нь биелэх үү
Зөв хүмүүсээ нэр дэвшүүлж чадвал, мөн хоорондоо сайн нэгдэж ажиллавал ирэх сонгуулиар эрх баригч болох АН-ынхны “мөрөөдөл” биелэх боломжтой. Залуус, эмэгтэйчүүд, туршлагатай улс төрчдийн төлөөллөөс бүрдсэн удирдах баг нь оройхон гараад ширүүхэн дайрч, дээрх зорилгоо хэрэгжүүлнэ хэмээн тэд төлөвлөсөн байна.
2023-08-31
АН-ын тэргүүн дэд даргаар С.Баярцогтыг томиллоо
Тэгвэл Л.Гантөмөр дарга олон фракцынхаа эхийг эцээж, тугалыг тураахгүйн тулд бүгдэд нь “бялуу” хүртээх шийдвэр гаргаж, 15 дэд дарга томилсон нь нийгмийн сүлжээнд “хэлэлцүүлэг” өрнүүлээд байна. Уг томилгоогоор Р.Амаржаргал, С.Буяндэлгэр, Ч.Өнөрбаяр, Ц.Жадамбаа, И.Мөнхжаргал, Ш.Жандос, О.Алтангэрэл, П.Галиндэв, Ж.Баярмаа, П.Батчимэг, Э.Одбаяр, Т.Пүрэвхатан, Ш.Түвдэндорж, Ц.Уртнасан, Р.Эрдэнэбүрэн нар АН-ын дэд дарга болов.
2023-08-30
Пап Францисын айлчлалыг 20 гаруй орны 147 сэтгүүлч сурвалжилна
Үүгээр дамжуулан улс орноо сурталчлах боломж бидэнд олдож буй юм. Улстөр, эдийн засаг, шашин соёлын хувьд өндөр ач холбогдол өгч буй энэ хүү айлчлал нь хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 31 жилийн ойгоор тохиож байгаагаараа онцлог. Айлчлалын гол арга хэмжээ есдүгээр сарын 2, 3-ны амралтын өдрүүдэд болох юм байна. Энэ үеэр хоёр орны Төрийн тэргүүн албан ёсны уулзалт хийж, олон нийтэд хандан үг хэлнэ.
2023-08-29
МоАХ фракцынхан АН-ын ҮБХ-ны хурлыг үймүүлэв
Хэдэн жил талцаж, хэрэлдсэний эцэст намын даргаа сонгож, нэг дээвэр дор орсны дараах анхны ээлжит бус хурал “халуухан” болох нь тодорхой байсан. “Их эвлэрэл, өөрчлөлт, амжилт” уриатай уг хурлаар намынхаа дүрэм журмыг хэлэлцэхээс гадна тэргүүн дэд болон дэд даргаа томилж, ҮБХ-ны гишүүдийн нөхөн сонгууль явуулахаар төлөвлөсөн аж. Генсекээ томилно гэж байсан ч хэлэлцэх асуудлынх нь дараалалд энэ тухай байсангүй
2023-08-29
