Өнөөдөр Дээрхийн гэгээн, 14-р Далай лам Данзанжамцын мэлмий гийсэн өдөр тохиож байна. Тэрбээр 1935 оны долдугаар сарын 6-нд Түвдийн зүүн хойд хэсгийн Амдо мужийн Тагцэр гэх жижиг тосгоны тариачин гэр бүлд Энх тайвны төлөөх Нобелийн шагналт Дээрхийн гэгээн XIV Далай лам Данзанжамц мэндэлжээ. Энэ өдрийг Түвдийн бурхны сүсэгтэн олон тэмдэглэдэг.
“Далай лам гэдэг энэ нэрийг монгол хүн өгсөн монгол нэр шүү дээ. Би энэ нэрээрээ л дэлхийд нэршлээ” хэмээн Дээрхийн гэгээнтэн сэтгэл хангалуун өгүүлж суусан тухай ардын уран зохиолч Шаравын Сүрэнжав хэлсэн байдаг.
Сонирхуулахад, Буддын номлолоор Далай ламын хорвоогийн зам төгсөхөд түүний сүнс нь шинэ төрсөн хүүхдэд очдог ба Далай ламын бүх төрөл нь зөвхөн биеэ сольсон гэхдээ нэгдмэл нэгэн ой ухаанаа хадгалсан өндөр хөгжилтэй амь юм. Далай ламын хойд төрлийг Түвд, Монгол, Хятадаас тусгай лам нар тодруулдаг ажээ.
Далай ламын Мянганы сургаалиас
1. Их хайр, их ололт нь их эрсдэлийг дагуулж явдгийг сана.
2. Аливааг алдсан ч хичээл сургуулийг бүү алд.
3. Өөрийгөө хүндлэх, бусдыг хүндлэх, өөрийнхөө бүх үйлдэлд эзэн болох гэсэн 3-н зарчимыг мөрд.
4. Хүссэн зүйлээ авч чадахгүй байна гэдэг нь заримдаа гайхамшигт аз дайралт болдгийг сана.
5. Жижиг маргаанаас болж том нөхөрлөлөө бүү сүйтгэ.
6. Алдаа хийснээ мэдсэн даруйдаа засах алхамыг хийж бай.
7. Өдөр бүр хэдэн мөчийг ганцаараа өнгөрөөж бай.
8. Бусадтай нээлттэй бай, гэвч өөрийнхөө үнэ цэнийг бүү алд.
9. Чимээгүй байна гэдэг нь заримдаа хамгийн сайн хариулт гэдгийг сана.
10. Нэр төртэй сайхан амьдар. Тэгвэл нас ахиж эргэж бодох цагт 2 удаа амьдарсан мэт сэтгэл ханах болно.
11. Гэр бүлийн доторхи халуун дулаан уур амьсгал тань, таны амьдралын тулгуур, суурь мөн.
12. Өөрийн мэдсэнээ бусадтай хуваалц. Энэ нь мөнхийн алдарыг олох зам юм.
13. Газар дэлхийтэй эелдэг харьц.
14. Жилд 1 удаа урьд очиж байгаагүй газраа оч.
15. Хамгийн сайн харилцаа гэдэг бол зөвхөн бие биенээ хайрласан хайр нь бие биенийхээ хэрэгцээнээс давж гарсан тэр тохиолдолд л байдаг ганц зүйл гэдгийг сана.
16. Юуг орхиж, юуг хаяж байж олж авснаар нь өөрийнхөө амжилтыг дүгнэ.
Эдгээр нь шинэ мянганы босгон дээр Далай ламын айлдсан сургааль үгс болой.
Сэтгэл оюундаа тунгаан хичээвээс магад таны амьдрал дээшлэх буй за!
