Өчигдрөөс илүү маргаашийг
бүтээхийн төлөө

С.Туул

Л.Оюун-Эрдэнэд өгсөн D үнэлгээ

Монгол Улсыг 2021-2025 онд хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэлийн тайланг парламентаар хоёр өдөр хэлэлцэв. Мөн хамтарсан Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн эхний жил, Монгол Улсын хөгжлийн 2024 оны төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийн тайланг ч ярилаа. Одоогийн Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2021 оны нэгдүгээр сараас хойш уг албан тушаалыг хашиж буй учраас хариуцах гол эзэн нь байх учиртай. Үндэсний аудитын газраас түүний өнгөрсөн таван жилийн ажилд 67 хувь буюу D үнэлгээ өгсөн байна. Дөнгөж тэнцэх төдий, хангалтгүй үнэлгээ авсан ч баасан гаргийн нэгдсэн чуулганд Ерөнхий сайд дээрх тайланг танилцуулахдаа хамаг л өөдтэй тоо, мэдээллээ “түүж” ярив. “Амаргүй” таван жил байсан ч хөгжлийн гол бод¬логод тусгасан суурь асуудлаа шийдсэн гэнэ. Сүүлийн дөрвөн жилд экспорт хоёр дахин өсөж, ДНБ-ий хэмжээ 80 их наяд төгрөгт хүрсэн, “Ковид-19”-ийн үед эдийн засаг -4.6 хувь байсан ч 2024 онд 4.9 хувьтай болсон зэрэг эдгээр өөдрөг тоо нь иргэдийн амьдралд хүртсэнгүй.
2025-04-03

УИХ дахь “хурцын тасгийнхан”

Монгол Улсын 25 нас хүрсэн, эрүүл саруул ухаантай, хуульд заасан тодорхой шаардлагыг хангасан ямар ч иргэн УИХ-ын сонгуульд нэрээ дэвшүүлэх эрхтэй. Хуулийн шаардлага гэдэг нь шүүх болон арбитрын шийдвэрээр тогтоосон өр, зээлгүй, гэмт хэрэг үйлдээгүй байхыг хэлж буй юм. Ингээд л болно. Аливаа гэмт хэрэг, хууль бус үйлдэлд нэр холбогдон шалгуулж байсан ч шүүхээр гэм буруутайг нь эцэслэн тогтоогоогүй олон хүн парламентын гишүүн болж, хуулиар хамгаалагдсан бүрэн эрхийн цаана нуугддаг жишиг тогтсон. Энэ мэдээж анхаарах ёстой сэдэв. Тэгвэл УИХ-ын сонгуулийн тухай хуульд эдгээрээс гадна нэг чухал шалгуур нэмж, үүний дагуу нэр дэвшигчдийг тодруулах зайлшгүй шаардлагатай болсныг олон жишээ нотолж байна. Ялангуяа УИХ-д өнгөрсөн долоо хоногт өрнөсөн үйл явдлуудын дараа ёс зүйн шалгуур ямар чухлыг хүмүүс ойлгож эхлэв.
2025-03-31

МАН доторх дарангуйлал 

“УИХ-ын гишүүн бол бүх ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эр­хэмлэн баримтална” хэ­­­­мээн Үндсэн хуулийн 23.1-т заасан байдаг. Гэх­­­­­­­дээ сүү­лийн хэдэн жилд Үнд­сэн хууль өө­­рөө хоо­­­сон бэлгэдэл болж хувирчээ.
2025-03-27

Ардчиллыг аврах уу, алдах уу

Маш их сандарч, “Дандаа ма­­най Засгийн газрыг шүүмжилж байдаг энэ хэ­дэн залууг баривчлаад мэдүүлэг авъя. Тэгээд хэд хоног дуудаж, залхаан цээрлүүлье. Үүний да­раа ханд нь буухгүй яадаг юм” гээд өнгөцхөн, гэнэх­нээр сэтгэж орхиж. Угаас цахим орчинд Ерөн­хийлөгч, Ерөнхий сайдыг шүүмжилж мийм, элэг­­лэл хийсэн хувь хүмүүс, мэдээлэл бэлт­­гэ­сэн сэтгүүлчдийг дуудаж, байцаалт авдаг, айл­­­­гадаг жишиг тогтоочихсон учраас тэр ёсоор бүх зүйл “тайван” болоод өнгөрнө гэж тооцож. Гэтэл буруудав. Өнөөх залуу нь далайсных нь зор­гоор далд ороод, шалчийх хүн биш байж. Цаг­­даагийн байгууллагынхан хэвлэлийн эрх чө­лөө, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхэд бүдүүл­­­гээр халдсан эл үйлдлийг тэрбээр олон ний­тэд илчилж, мэдээлэл хийв.
2025-03-24

Есөн сонгуулийн дараах ухаарал 

УИХ-ын сонгуульд бие даан нэр дэвшихийн тулд 801 хүний гарын үсэг цуглуулах заалтыг  манай улс 1990 оноос хойш хэрэгжүүлж буй. Тэгвэл есөн удаа сонгууль зо­хион бай­гуулсны дараа сая л “Хэтэрхий өндөр босго тавь­даг байжээ” хэмээн ухаарсан аж.
2025-03-20

Уусган зайлуулах тактик 

Улс төрд мөнхийн дайсан гэж байдаг­­гүй, мөн­хийн эрх ашиг л бий гэдэг. Үүнийг ба­­­­тал­сан үйл явдал өрнөж байна. Зас­­гийн газрын энэ сарын 12-нд болсон ээлжит ху­рал­­­­­­даанаар Үндэсний аюулгүй байд­лын зөв­­­­­­­лөл (ҮАБЗ)-ийн гишүүнээр ажиллаж байсан за­­­рим хү­­нийг тус­гай үүрэгт Элчин сайд хэ­­мээх ал­­бан тушаалд томиллоо.
2025-03-17

Гишүүнээ “үдсэн” гурав дахь парламент болох уу 

Анхны 126 гишүүнтэй парламентын бүрэл­­дэ­хүүнд өөрч­лөлт орж магадгүй нөхцөл үүсээд байна. Нэр бү­­хий ги­­­­­­­­­шүүдийг эгүүлэн татаж, оронд нь нөхөн сонгууль зар­­­­­­­­лаж ч мэдэх нь. Эл УИХ-д гэмт хэрэгт нэр холбогдон шал­­гуулж буй цөөн­­­­­гүй гишүүн бий. Гэхдээ шүүх үүнийг нь но­толж, шийтгэх тог­­тоол гардуулан өгсөн эхний хүн нь гишүүн Да­­ваа­­­­­­­­­­­гийн Цогтбаатар болов.
2025-03-13

Яаралтай төслүүдийн шахаанд автсан УИХ

Парламентад хууль өргөн барих эрхтэй гур­ван субъект л байдаг. Тэд бол УИХ-ын ги­­шүүд, Засгийн газрын сайд нар болон Ерөн­­­хийлөгч. Гэхдээ үүний дотроос Засгийн га­зар илүү эрх эдлэх болсоор удав.
2025-03-10

Эмэгтэй Ерөнхийлөгчтэй болоход бэлэн үү

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг тодруу­­лах ес дэх удаагийн сонгууль хоёр жи­­лийн да­­раа болно. Парламентын сон­­гуу­­лийн уур амьс­­­гал дуу­­сахтай залгуулаад л да­­­­­раагийн Тө­рийн тэр­­­­гүүн хэн байх тухай яриа хөө­рөө гарч, эрх ба­­ригч намын­­­­хан хөшиг­­ний ард “хор най­­­­руул­­­­гаа” эхэл­­­сэн юм.
2025-03-07

Ч.Лодойсамбуу бүхний “буруутан” уу 

Ерөнхий сайдад хариуцлага тооцож, огц­­­­руу­­­лах асуудал хэлэлцүүлэхээр УИХ-ын ги­­­­­­­шүүн Ч.Лодойсамбуу гарын үсэг цуг­­луулж буй. Сүүлийн долоон жилд 800 ор­чим хүн сайж­­­­­­­­­руулсан түлшинд угаартан нас бар­санд 2019 оноос Зас­­­гийн газрын Хэрэг эрх­лэх газ­­рын дарга, 2021 оноос хойш Ерөнхий сай­­­­даар ажил­лаж буй Л.Оюун-Эр­­дэнийн эс үйл­­­­дэ­хүй бу­­руу­­­тай, ха­­­­­­риуц­­лага үүрэх ёстой гэж тэр­­­­бээр үзсэн юм.
2025-02-24

АН-ынхаан, амиа авар

Хамтарсан Засгийн газар байгуулагдаад до­лоон сарын хугацаа өнгөрлөө.
2025-02-20

Гүйцэтгэх засаглалын гүйцэгдэхгүй эрх мэдэл

Монгол уг нь парламентын засаглалтай улс. Үндсэн хуу­лийн 20 дугаар зүйлд “УИХ бол төрийн эрх барих дээд бай­­гуул­лага  мөн бөгөөд хууль тогтоох эрх мэд­лийг гагц­хүү УИХ-д хадгална” хэмээн заасан юм.
2025-02-17

Ц.Мөнхтуяаг эгүүлэн татаж, М.Нарантуяа-Нарад хариуцлага тооцох уу

Анхны 126 гишүүнтэй парламент бүр­­­дээд ха­­­­­­гас жи­­лийг үджээ. Идэвх­гүй, “хэлд орж” ам­жаа­­гүй олон ч гишүү­­нийг иргэд та­­­­них­гүй хэ­вээр байна. Тэгвэл за­рим нь ёс зүй­­­гүй үг, үйлд­­­­лээрээ олонд нүд­лэгдэх болов.
2025-02-13

Аминаас үнэтэй албан тушаал уу

УИХ-ын гишүүн Ч.Лодойсамбуу Ерөн­хий сайд Л.Оюун-Эрдэнийг огцруулах албан бичиг боловсруулж, гарын үсэг цуглуулж эхлээд байна.
2025-02-10

Албан тушаалаар амаа бариулсан АН

Улс төрийн намын тухай шинэчлэн найруулсан хуульд дүрэм, хөтөлбөр, дотоод зохион бай­­гуулалтаа нийцүүлэн өөрчлөх үүргийг намууд хүлээгээд буй. Үүний дагуу Ардчилсан намынхан до­тооддоо зарим хөдөлгөөн хийж эхэлжээ.
2025-02-06

Олон улсын өмнө ямар тайлбар тавих вэ, Ерөнхий сайд аа

Төв талбайд гурван хоногийн зайтай хоёр жагсаал болж өнгөрөв. Үүнд үзүүлж буй Засгийн газрын хариу үйлдэл эрс тэс ял­гаа­тай байлаа. Эхний жагсаалыг Эрх чөлөө­ний эв­­сэл намаас нэгдүгээр сарын 11-22-ны хоо­ронд хий­сэн юм.
2025-02-03

Хоёр том “сэдэв”-т анхаарсан намрын чуулган

УИХ-ын намрын чуулганыг өнгөрсөн баа­сан гарагт хаав. Энэ нь 126 гишүүнтэй пар­­ламентын анхны намрын чуулган бай­­­­сан юм. Нийт гишүүний 80 нь анх удаа сон­­гогд­­­сон, шинэ хүн.
2025-01-27

Ерөнхийлөгч УИХ-ыг тараах алхам хийх үү

Хамтарсан Засгийн газрын тэргүүний са­наа амрав. Учир нь Засгийн газрыг огц­­руу­­­лахыг шаардаж, Эрх чөлөөний эвсэл на­маас зохион байгуулсан жагсаал 13 өдөр үр­­гэлж­­лээд дууслаа.
2025-01-24

Дипломат албан дахь “бялуу”-ны хуваарилалт

Монгол Улсаас гадаад орнуудад суух Эл­­­­чин сайд, консулын томилгоо өнгөр­сөн оны төгсгөлөөс эхэлсэн. Нийт 23 оронд суух Элчин сайдын бүрэн эрхийн хугацаа дуу­саад буй.
2025-01-20

Үл тоогдсон жагсаал өлсгөлөнгөөр үргэлжилнэ

“Засгийн газар огцор” жагсаал Сүхбаатарын тал­­­байд өнөөдөр долоо дахь өдрөө үргэл­­жилж байна. Эрх чөлөөний эвсэл намынхан энэ сарын 22 хүртэл жагсана гэж буй. Тэр хүртэл зо­рилго нь биелнэ хэмээн тооцсон бололтой. Утаа, түгж­­рэл, татварын нэмэгдэл, авлига хэрээс хэтэрс­­нийг эсэр­гүүцэж, энэ бүхний эсрэг шийдэл гаргаж чадах­гүй байна хэмээн үзсэн иргэдийн төлөөлөл ийн­хүү жагсаж байгаа юм.
2025-01-17