Шинэ нам байгуулахад саад тавьсан зохицуулалт
Эдүгээ Улсын дээд шүүхэд бүртгэлтэй 31 нам манай улсад бий. Улс төрийн намын тухай хуулийн хэрэгжилтийн хүрээнд намуудыг “цэвэрлэж” цөөлсөн нь энэ. Тэгвэл дээрх жагсаалт дахин нэмэгдэх, эсэх нь маргаантай болжээ. Учир нь Үндсэн хуулийн 191 дүгээр зүйлийн хоёрт “Намыг Монгол Улсын сонгуулийн эрх бүхий иргэдийн нэг хувиас доошгүй тооны иргэн эвлэлдэн нэгдэж байгуулна” хэмээн тусгасан.
2026-09-25
Ипотекийн зээл мөрөөдөл бус, сонголт болох уу
“Америк, Япон, БНСУ зэрэг өндөр хөгжилтэй оронд ипотекийн зээлийн хүү нь жилийн 1-5 хувьтай байдаг, хэн ч авсан нээлттэй гэнэ. Орон сууц худалдан авахад хүндрэл бага, хямд зээл аваач гэж иргэддээ санал болгодог” хэмээн бид атаархангуй ярьдаг. Энэ үнэн юм билээ.
2026-09-24
Нууцлах эрх буюу нийтэд хүртээлгүй үнэн
Хүний нууц, эмзэг мэдээлэл манай улсад ямар ч хамгаалалтгүй, хүрэхэд л хагарах хөөсөн бөмбөлөг шиг болжээ. Угтаа хүний хувийн нууцыг хамгаалах, задруулахгүй байх хууль, эрх зүйн орчин манайд бий. Харамсалтай нь, хуулийг уландаа гишгэгчид цахим орчинд дураараа дургиж, дунд чөмгөөрөө жиргэж байна. Нэг л өглөө сэрэхэд таны хувийн нууц мэдээлэл олон нийтэд тарчихсан, бүр ор тас гүтгэсэн байж ч мэдэх нөхцөлд бид амьдарч байгаа нь гаслантай.
2026-09-24
Голомт сахих горьдлого
Голомт сахих горьдлого “Монголчууд аа , олуулаа болцгооё , Монгол нутагтаа ирцгээ ” тохиолдлын байдлаар холбогдсон нийтлэлийн баатрууд маань (Буриад, өвөрмонгол , хазар , тува , дээд монгол хүмүүс ) 2011 он ы Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 100 жилийн ойд зориулан УИХ-ын хүндэтгэлийн чуулганы индрээс Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржийн хэлсэн дээрх үгийг ярианыхаа эхэнд эшилсэн нь сонирхол татлаа Өнөөг хүртэл “Youtube” хуудсанд байрла ж буй (www.you-tube.com/watch?v=ekGdQ_oXs7g) энэ уриалгын хэрэгжилтийн талаар бодитой ажил хэрэг хайсан ч 2013 оны намрын чуулганаар хэлэлцсэн Олуулаа болох хуулийн төслөөс өөр зүйлийг олж үзсэнгүй .
2026-09-23
Төрд ивээгдсэн “хуурамч” докторууд
Магистр, доктор, профессор зэрэг дээд боловсролын салбар дахь эрдмийн зэрэг, цол хамгаалах, олгох үйл явцад гардаг будилаантай холбоотой элдэв жигтэй яриа, чих дэлдийлгэм зүйл бишгүй сонсогддог. Тэгвэл үүнийг барим тавим нотолгоо, бодитой жишээгээр “гаргаж ирсэн” ул суурьтай судалгааг боловсрол судлаач Г.Орхон докторын хөтөлбөрт тулгуурлан хийсэн нь өдгөө олон нийтийн анхааралд өртөөд байна.
2026-09-23
Н.Учрал Боловсролын сайдаараа “туг тахиад” танхимаа авч үлдэх үү
Нэг сайдаа чөлөөлж, орны хүнийг нь томилох уу , танхимаараа “унах ” уу гэдэг салаа замд Ерөнхий сайд Н.Учрал зогсоод хэдхонов.С.Амарсайханыг чөлөөлж, оронд нь Г.Тэмүүлэнг томилох шийдвэрийг тэрбээр бүрэн эрхийнхээ хүрээнд гаргасан ч намын бүлэг доторх цөөнх нь АН -ынхантайхамтран ирцээр бой котлоод алба жуул ж өгөхгүй байсан юм .
2026-09-23
Буудлагын спортод унаж, бас босож үзсэн бүсгүй
Буудлагын шигшээ багийн эмэгтэй тамирчдаас О.Янжинлхамыг спорт сонирхогчид андахгүй. Түүнийг “Мэргэн буудагч” болсон үеэс нь дэмжиж, оролцсон тэмцээн бүрийг нь алгасалгүй үздэг хүн цөөнгүй бий. Дотоодын дээд амжилтыг нэг бус удаа шинэчлэн тогтоож, насанд хүрэгчдийн УАШТ-д 20 гаруй удаа аваргалсан тэрбээр 2009 онд Катарын Доха хотод болсон залуучуудын 11 дэх удаагийн Азийн АШТ-ээс 10 метрийн хийн урт бууны дасгалд мөнгө, хүрэл медальтай эх орондоо ирж байв.
2026-09-22
Эмчийн “гурав дахь гар” буюу робот мэс засал
Дэлхийн робот мэс заслын хөгжил ч энэ зарчмаар эхэлжээ. 1985 онд “Puma 560” роботыг компьютерт томографын хяналт дор тархины биопси шинжилгээнд анх ашигласан нь уг машины тусламжтай хийх мэс ажиллаврын суурийг тавьсан гэж үздэг. 1990-ээд онд дурангийн камер хөдөлгөдөг “Aesop”, мэс заслын гар удирддаг “Zeus” зэрэг технологи бий болж, 2000 онд “Da Vinci” системийг ашиглах зөвшөөрлийг АНУ-ын Хүнс, эмийн захиргаанаас олгосноор орчин үеийн робот мэс заслын эрин эхэлсэн түүхтэй.
2026-09-22
Боловсролын яамныхны санаа нь зөв ч арга нь буруу байв уу
Манай улсад 2022 онд ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах бүлэгт 113, дунд бүлэгт 251, бага бүлэгт 382 мянган хүүхэд суралцаж байв. Харин 2025 онд ахлах, дунд бүлгийнхний тоо 37- 39 мянга орчмоор нэмэгдсэн бол бага ангийнхан 378 408 буюу дөрвөн мянгаар буурчээ. Мөн өнгөрсөн онд нэгдүгээр ангид 80 мянга гаруй хүүхэд элссэн бол энэ хичээлийн жилд 73 мянган зургаан настан сургуулийн босго алхлаа.
2026-09-22
МАН-ынхан ойлголцолд хүрээгүй тул ирцээ бүрдүүлж чадсангүй
УИХ-ын нэгдсэн чуулганыг даваа гарагт болтол хойшлуулсны хэрэг бас л гарсангүй. МАН-ынхан өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд орон нутаг, гадаадад томилолттой байсан 7-8 гишүүнээ бүгдийг нь дуудсан гэнэ. Ажлаа таслаад алга болсон С.Лүндэг ч ирц бүрдүүлэхээр ирсэн байлаа. Мөн ХҮН намын дарга Т.Доржхандын томилолт ч дуусаж.
2026-09-22
Хөгжлөөс “гээгдсэн” номын сангууд
Мэдээллийн технологийн үсрэнгүй хөгжил салбар бүрд шинэ салхи үлээлгэж, бидний өдөр тутмын амьдралын хэв маягийг үндсээр нь өөрчилж байна. Номын сан гэдэг ойлголт өнөө цагт дөрвөн хананы дунд шарласан хуудас эргүүлэн суудаг танхимаар хязгаарлагдахаа больсон. Олон улсын түвшинд номын сангуудыг мэдээллийн нэгдсэн дижитал төв, судалгааны цахим сүлжээ, иргэдийн цаг завыг хэмнэсэн ухаалаг систем болгон хөгжүүлж байна. Харин манай номын сангууд энэхүү хурдацтай өөрчлөлттэй дөрөө харшуулж чадаж байна уу гэвэл харамсалтай нь, үгүй.
2026-09-21
Нэг сайд солих биш, нийтээр нь огцруулах ажиллагаа
МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Н.Учрал нам доторх бүлэглэлийнхээ шахаанд дахин ороод байна. Тэрбээр бүрэн эрхийнхээ хүрээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаас С.Амарсайханыг чөлөөлж, оронд нь Г.Тэмүүлэнг томилж буйгаа парламентад танилцуулж, шийдвэрээ баталгаажуулах гэсэн ч чуулганы ирц бүрдсэнгүй.
2026-09-21
Мухардсан эрэл буюу үгүйлэгдсэн стандарт
Өнөөгийн байдлаар Улаанбаатар хотын нийт нутаг дэвсгэрийн 80 гаруй хувийг эзэлж буй гэр хорооллын бүсэд нийслэлийнхний талаас илүү хувь буюу 245 мянга гаруй өрх амьдарч байгааг албаны эх сурвалжуудад дурджээ. Тэдгээр айл өрхийн амьдардаг орчин инженерийн дэд бүтэцгүй гэхээр энэ хот хэчнээн модон жорлонтойг илтгэнэ. Үндэсний статистикийн хорооноос гаргасан хүн ам, орон сууцын тооллогын 2020 оны дүн бүртгэлд тэмдэглэснээр хотод маань цэвэрлэх байгууламж болон ариутгах татуургын шугам сүлжээнд холбогдоогүй айл өрхийн тоо 207 000.
2026-09-19
18 тэрбум төгрөг “залгисан” ЭМДЕГ-ынхан хариуцлагаас мултрах учиргүй
Сүүлийн үед эрх баригчид эмийн хатуу зохицуулалттай улс орнуудаас ижил эх үүсвэрийн буюу нэг үйлдвэрээс чанартай эм хямд үнээр худалдан авч, ард иргэдээ “халамжлах” нэрээр даатгалын хэдэн арван тэрбум төгрөгөөр “тоглодог” болов. Үүний нэг тод жишээ нь “Новартис аксесс” хөтөлбөр юм.
2026-09-18
“Гарал үүсэл”-ээрээ гадуурхагдсан хүүхдүүд
Би 6-15 насны дөрвөн хүүхэдтэй. Энэ намар хамгийн бага минь нэгдүгээр ангид элссэн. Хүүхдүүдээ өндөр боловсролтой болгох нь нөхөр бид хоёрын зорилго. Зөв хүмүүжүүлж, Монголдоо хэрэгтэй мэргэжил эзэмшүүлэх сэн гэж хүсдэг. Тиймээс хүүхдээ найман настайд нь нэгдүгээр ангид оруулахыг зөвшөөрөхгүй. Үеийнхэн нь зургаан настайдаа сургуульд орж байхад малчны хүүхэд яагаад хоёр жилээр хойш сууна гэж.
2026-09-18
“Тэрбум мод” тэнгэрт үлдэх үү
Дэлхийн хоёр тэрбум гаруй хүний өдөр тутмын ахуй амьжиргаа, амь нас, эрүүл мэндэд шууд заналхийлэл учруулж буй цөлжилт, шар шороон шуурганы аюулыг намжаах томоохон амлалтыг одоогоос таван жилийн өмнө НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн 76 дугаар чуулганы индрээс Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх дэвшүүлсэн нь есөн жилийн хугацаанд тэрбумаас давсан хэмжээний мод тарих байв. Байгаль, цаг уурын гамшигт үзэгдлийн эсрэг дэлхий нийтийн тэмцэлд үнэтэй хувь нэмэр оруулах амбицтайгаар хүлээсэн энэхүү үүрэг, амлалтын хэрэгжилтийг олон улсад тайлагнаж, үнэлүүлж дүгнүүлэхэд дөрөв хүрэхгүй жил үлдлээ.
2026-09-18
Үе үеийн Ерөнхийлөгчийн үлдээсэн өв
Монгол Улс 1992 онд шинэ, ардчилсан Үндсэн хуулиа баталж, үүний дагуу Ерөнхийлөгчөө сонгосоор 34 жил улирчээ. Энэ хугацаанд бид найман удаа сонгууль явуулж, П.Очирбат, Н.Багабанди, Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдорж, Х.Баттулга, У.Хүрэлсүх хэмээх Ерөнхийлөгчтэй байв. Тэгвэл тэд эх орондоо ямар өв үлдээв, бүх ард түмний саналаар сонгогддог цорын ганц албан тушаалтны үүргээ хэрхэн биелүүлсэн бол.
2026-09-18
Монголд хийж буй зүрх, судасны мэс заслын 40 орчим хувь нь хүүхдийнх байна
Улсын гуравдугаар төв эмнэлэг (УГТЭ)- ийнхэн “Хүүхдийн зүрхний долоо хоног” аяныг энэ сарын 7-13-нд зохион байгуулсан билээ. Зүрхний төрөлхийн эмгэг, гажгийг эрт илрүүлэх, оношилгоо, эмчилгээний талаар бодит мэдээллийг олон нийтэд хүргэх, мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх зорилготой энэхүү аянд 302 хүүхэд хамрагдсан байна. Тодруулбал, урьдчилан сэргийлэх үзлэг, оношилгоонд хамрагдсан эдгээр хүүхдийн 142 нь зүрхний эмчийн байнгын хяналтад байх шаардлагатайг илрүүлж, тусламж үзүүлжээ. Харин УГТЭ-ийн зүрхний мэс заслын эмч нар дөрвөн хүүхдэд нэн яаралтай хагалгаа хийж, амийг нь аварсан байна.
2026-09-17