Энэ онд ЭМДС-г үр ашигтай ажиллуулж чадах уу
Иргэд улсын эмнэлэгтээ үзүүлж чадахгүйд хүртлээ эрүүл мэндийн салбар шалдаа буучихсан байгаа. Яг ийм нөхцөл байдалтай сүүлийн 2-3 жилийг үджээ. Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар (ЭМДЕГ)ынхан сан дампуурсныг эхэндээ олон нийтээс нууцалсан ч эцэстээ үнэнд гүйцэгдэж, 2024 оны аравдугаар сараас хувийн эмнэлгүүдтэй байгуулсан гэрээгээ цуцалж, улсынх нь нэг удаагийн бээлий, хэрэглэлээ ч авч чадахаа больсон. Үйл ажиллагаа нь ингэж доголдсоор оны эцэс гэхэд үндсэндээ “үүдээ барьцгаасан”.
2026-01-05
Монголын органик хүнсний ирээдүй Сэлэнгэ, Дарханд “бойжиж” байна
Сүүлийн арван жилд дэлхий нийтээр “органик” гэх ойлголт хэрэглээний шинэ чиг хандлагаас давж, хүнсний аюулгүй байдал, эрүүл мэнд, байгаль орчны тогтвортой байдлын үндсэн бодлого болон хувираад байна. Химийн гаралтай бордоо, пестицидэд суурилсан эрчимжсэн, уламжлалт үйлдвэрлэл ургацын хэмжээг богино хугацаанд нэмэгдүүлдэг ч хөрс доройтох, ундны ус бохирдох, хүнсний бүтээгдэхүүнд үлдэгдэл бодис хуримтлагдах эрсдэлийг дагуулсаар ирсэн. Ийм нөхцөлд органик хөдөө аж ахуй нь “альтернатив” бус, ирээдүйн хөгжил рүү дөтлөх чухал зам болохыг олон улсын туршлага ч харуулж буй.
2025-12-30
Асуух нь сэтгүүлчийн эрх, хариулах нь даргын үүрэг
“Чи хаанаас явж байгаа юм, худлаа ярьдгаа боль”, “Хэний захиалгаар юу асууж байна, шууд хэлчих, миний дүү”, “Женкогийн бууны нохой, чамд яриа өгөхгүй” гэж асуулт асуусан сэтгүүлчид рүү дайрч, үг хэлээр доромжилж, хэт субъектив ханддаг хүн бол хотын дарга Х.Нямбаатар.
2025-12-29
Назгайрсан, нанчилдсан намрын чуулган
Парламентын энэ намрын чуулганыг анх удаа есдүгээр сарын 15-нд буюу уламжлалт хугацаанаас 15 хоногийн өмнө нээсэн билээ. Өнгөрсөн долоодугаар сард УИХ-ын тухай хуулийн 17.1-т өөрчлөлт оруулж баталсан тул цаашид ч ийм жишгээр явах юм. Нэг чуулган ажлын 75-аас доошгүй өдөр хуралдах ёстой. Энэ долоо хоногт 75 өдөр нь дуусаж байна. Тиймээс намрын чуулганыг өнөөдөр завсарлуулах магадлалтай. Ийм мэдээлэл сарын өмнөөс л дуулдсан билээ. Улмаар оны дараа “түр зуур” цуглах бололтой.
2025-12-26
“Эрдэнэс Тавантолгой” дахиад авлигачдын үүр болох уу
Ашигт малтмалын олборлолт, экспортоос хамааралтай манай эдийн засгийн нэг гол хөдөлгөгч хүч болсон “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийг авлигачид удирдаж, ихээхэн хэмжээний хөрөнгө мөнгийг нь завшиж байсныг хэдэн жилийн өмнө илчлэн зарлаж байв. Түүнээс хойш “Нүүрсний” гэх тодотголтой эрүүгийн олон ч хэргийг АТГ-ынхан цагдаа, тагнуулын байгууллагатай хамтран шалгаж, прокурор яллах дүгнэлт үйлдэн шүүхээр шийдвэрлүүлсэн билээ.
2025-12-25
ОНЫ ОНЦЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ 2025: Улс төр “халуурч”, залуус цойлсон жил
Авлигатай тэмцэхээ мэдэгдэж, “5Ш” ажиллагаа хэмээх гоё нэртэй хөтөлбөр хэрэгжүүлж явсан Ерөнхий сайд асан Л.ОюунЭрдэнэ үнэндээ өөрөө үүнийхээ “гол дүр” байсныг бид өнгөрсөн тавдугаар сард мэдсэн билээ. Түүний бэр найз залуугийнхаа өгсөн тансаг бэлгүүдийг гайхуулах гэж 20 сая төгрөг хүлээн авсан гүйлгээний баримт, үнэтэй цүнх, бөгж, тэрбум гаруй төгрөгийн өртөгтэй машиныхаа зургийг нийгмийн сүлжээнд дэлгэсэн юм. Мөн “Seven nuga” хэмээх үнэтэй амралтын газрыг бүтнээр нь түрээсэлж, нисдэг тэрэг хөлөглөн очиж, салют буудуулан сүй тавих ёслолоо зохион байгуулсан зургуудаа харуулсан.
2025-12-25
Технологийн “сүүдэр”-т үлдэгсэд
Дэлхий даяар хүмүүс хиймэл оюуны талаар өөдрөг хандлагатай байна. НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн 2025 оны Хүний хөгжлийн илтгэлийн тайланд дурдсанаар судалгаанд оролцсон 10 хүн тутмын зургаа нь хиймэл оюун нэвтэрснээр шинэ ажлын байрууд бий болж, бүтээмжид эергээр нөлөөлнө гэж үзэж буйгаа илэрхийлжээ. Ялангуяа хүний хөгжлийн индекс (ХХИ) бага орнуудын хувьд судалгаанд оролцсон нийт хүний 70 хувь нь хиймэл оюун тэдний ажлын үр бүтээмжийг нэмэгдүүлнэ гэж үзсэн бол гуравны хоёр нь ирэх жилд боловсрол, эрүүл мэндийн чиглэлээр ашиглах хүлээлттэй буйгаа илэрхийлжээ.
2025-12-24
Систем нь сайн ажилладаг улсад удирдлага солигдсон ч бодлого нь үргэлжилдэг
Эрүүл мэнд, боловсрол, эдийн засаг, нийгмийн хамгаалал гээд улс орны суурь салбарууд засаг төр солигдсон ч хэвийн, тасралтгүй ажиллаж байх ёстой. Ардчилсан засаглалтай, тогтвортой хөгжиж буй улс орнуудын баримталдаг хамгийн энгийн, бас чухал зарчим нь энэ. Өөрөөр хэлбэл, улсын хөгжил, иргэдийн амьдралын чанар, нийгмийн үйлчилгээнүүд бүгд систем буюу тогтолцооны тогтвортой байдлаас шууд хамаардаг. Улс төрийн аливаа нөхцөл, засаглалын байдлаас үл хамааран доголдолгүй явах ёстой гэсэн л санаа. Гэвч манайд уг зарчим онолын түвшинд яригдсаар, бодит амьдралд хэрэгжилгүй өнөөдөртэй золгожээ. Үндсэндээ Монгол төрийн засаглалын хамгийн эмзэг, сул тал бол систем нь хувь хүнээс буюу эрх мэдэлтнүүдээс хэт хамааралтай явж ирсэнд учир байгаа юм.
2025-12-24
Засгийн газар хагас жилд хоёр дахиа огцрох уу
Нам доторх бүлэглэлүүддээ “бялуу” хувааж, Засгийн газраа удаан тогтоох баталгаа гаргах гэсэн биш Ерөнхий сайд Г.Занданшатар танхимаа унагаах нөхцөл бүрдүүлэв. Тэрбээр 128 бүтээмж, хяналтын менежер болон сайдуудын зөвлөхийн орон тоог цомхотгож, оронд нь 16 дэд сайд томилсон юм. Уг нь цомхотгоод л зогссон бол байдал өнөөдрийн түвшинд хүрэхгүй байлаа. Эдийн засаг хүнд байхад төрийн албыг цомхон болгохын оронд даргын тоо нэмснийг сөрөг хүчнийхэн шүүмжилж, уг шийдвэрээ эргэн харахгүй бол Засгийн газрыг огцруулах санал оруулахаа мэдэгдсэн.
2025-12-23
Даатгал хэмээх дархлаатай болох сон
Одоогоос хоёр жилийн өмнө Баянзүрх дүүргийн 26 дугаар хороо, “Дүнжингарав” худалдааны төвийн ойролцоо аймшигтай дэлбэрэлт болсон. Нийгэм даяараа уй гашууд автаж, аюултай ачаа тээвэр болон галын аюулгүй байдал, газар олголтын алдаа, хариуцлага зэрэг олон асуудал хөндсөн. Харин эдгээртэй эн тэнцэхүйц чухал асуудал нь даатгал гэдгийг хүмүүс ойлгож үлдсэн үү, үгүй юу бүү мэд. Харамсалтай нь, дээрх осолд өртөн амиа алдан, эд хөрөнгөөрөө хохирсон иргэдийн дунд амь насны даатгалтай хүн байхгүй, ипотекийн зээлтэй нь эд хөрөнгийн болон амь насны даатгал хийлгүүлээгүй байжээ. Харин албан журмын буюу жолоочийн хариуцлагын даатгалаас таван сая төгрөгийн нөхөн олговор олгосон гэдгийг л даатгалын мэргэжилтэн дурдсан.
2025-12-22
Улсад үдийн хоолны бодлого байтугай хоол зүйчгүй сургууль ч олон байна
Манай улсын хүүхдэд чиглэсэн төрийн үйлчилгээнүүд хүртээмж муутай, чанар, стандарт төдийлөн хангадаггүй учраас үргэлж хэл ам дагуулдаг, хөндүүр сэдэв байсаар ирэв. Тэдгээрийн нэг нь яахын аргагүй сурагчдын үдийн хоол юм. Чанар, шимт тэжээллэг байдал, төсөв санхүүжилт, хүний нөөц гээд үдийн хоол тойрсон маргаан, шүүмжлэл хэрэгжүүлж эхэлсэн 2006 оноос хойш л тасраагүй. Тэгвэл эл хөтөлбөрийг өдий болтол хүүхдийн эрүүл мэндэд ээлтэйгээр хэрэгжүүлж чадахгүй байгаагийн цаад шалтгаан нь нэгдсэн бодлого, тоног төхөөрөмж, байр савны хүрэлцээгүйтэй холбон тайлбарлах хүн олон. Адаглаад л төрийн өмчийн ерөнхий боловсролын 700 гаруй сургуулийн олонх нь жишиг гал тогоогүй хэвээр байна.
2025-12-22
Сонгуулиар л “амь ордог” хэсгийн ахлагч нэртэй намын ухуулагчдыг цомхотгоё
Сонгуулиар л “амь орж”, бусад үед нь бараг юу ч хийдэггүй, сул цалин авдаг хорооны хэсгийн ахлагч нэртэй намын ухуулагчдыг цомхотгож, төсвийн мөнгийг хэмнэх нь зүйтэй хэмээн иргэд үзэж байна. Ингэж хэлэх болсон нь ч учиртай. УИХ-ын гишүүн Ч.Лодойсамбуу энэ сарын 11-нд мэдээлэл хийхдээ “2024 оны сонгуулиар хэсгийн ахлагчид яг ямар ажил хийдгийг нүдээр харсан. Тэд хорооныхоо айл өрхийг “цэнхэр, улаанаар” ялгадаг л ажилтай юм билээ. Цэнхэр нь АН, улаан нь МАН-ыг дэмждэг гэдгийг илэрхийлж буй. “Цэнхэр” айлд бол төрийн үйлчилгээг тэр бүр хүртээхгүй, хавчдаг. Харин “улаан”-уудаа халамж, дэмжлэгт хамруулах, шагнал урамшуулалд тодорхойлох зэргээр тойглож иржээ.
2025-12-19
Дэд сайдын албан тушаалыг сэргээснээр танхимаа аврах уу, алдах уу
Төрийн албыг цомхон болгохын тулд 2024 оны сонгуулийн дараа байгуулагдсан Засгийн газар дэд сайдгүй ажиллаж эхэлсэн. Тэгвэл Ерөнхий сайд Г.Занданшатар уг албан тушаалыг сэргээв. Ингэхдээ тэрбээр “зөрүү”-нд нь Л.ОюунЭрдэнийн танхимын үед бий болгосон бүтээмж болон хяналтын 128 менежер, мөн сайд нарын зөвлөхүүдийн орон тоог цомхотгож буй юм. Эдгээр менежерийг ТӨХК-иудын ТУЗ-өөс томилдог учраас тэд хуралдаж, шийдвэрийг албажуулах нь. Мөн чиг үүргийн давхардалтай 29 үндэсний хороог татан буулгаж, 41.6 тэрбум төгрөг хэмнэж байгаагаа мэдэгдлээ. Хэдэн зуун орон тооны оронд 16 дэд сайд томилно гэдэг нь тун “хожоотой” шийдэл гэж харагдаж буй юм.
2025-12-18
Миний эрээд байгаа Г.Цэвээн нэг хүн үү, хоёр өөр хүн үү
Шагналын сан төдийгүй нэр хүнд, ач холбогдол, хамрах цар хүрээгээрээ нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдөж, Монголын “Пулитцер” гэгддэг байсан БАЛДОРЖ шагналын 10 жилийн түүхэн дэх шилдэг бүтээлүүдийг “Өнөөдөр” сонин цувралаар уншигчдадаа хүргэж байгаа билээ. 2010 оны БАЛДОРЖ шагналд нэрт сэтгүүлч, зохиолч, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Галсангийн Жамъян “Миний эрээд байгаа Г.Цэвээн нэг хүн үү, хоёр өөр хүн үү” нийтлэл, “М.Хаймжаа: Өвгөнийгөө амьд хүрээд ирэх болов уу гэж 44 жил хүлээж байна” ярилцлагаараа “Шилдэг-10”-т шалгарч байлаа.
2025-12-17
Харьд худалдсан тарбозавр батаар ямар замыг туулж 12 жилийн дараа эх орондоо ирэв
Монголын түүх, соёл, археологи, палеон логийн олдворыг хууль бусаар хил да лан арилжиж, цуглуулагчид нь түүгээрээ гайхуулах явдал бишгүй.Өмнийн цэнхэр говийн элс, шороон доор хэдэн сая жилийг өнгөрөөсөн палеонтологийн олдвор болох үлэг гүрвэлийн чулуужсан яс, өндөг зэргийг анх өнгөрсөн зууны эхээр алс холын Америк тивээс ирсэн судлаачид олж, буцаан олгох гэрээг Богд хаантай байгуулан,далайн чанадад хүргэсэн ч өнөөг болтол эргүүлж аваагүй гэдэг.
2025-12-16
Гар утасны камераар ганц, хоёрхон дүрс дамжуулахыг цахим хичээл гэхгүй
Хүүхдүүд 2025-2026 оны хичээлийн жил эхэлснээс хойш өнөөдрийг хүртэл сурсан сураагүй хоёрын хооронд өдөр хоногийг өнгөрүүлсээр өвлийн амралттайгаа золголоо. Өнгөрсөн аравдугаар сарын дундуур “Бие даалтын долоо хоног” нэртэй амралттай байхад багш нар ажил хаяж, энэ нь хорь гаруй хоног үргэлжлэн, хүүхдүүд хичээл ч үгүй хохирсон. Удаа ч үгүй ханиад, томууны дэгдэлт нэрийдлээр тэднийг дахин гэрт нь “хорьж”, цахим хи чээл нэртэй “жонхуу”-гаа шахсан билээ. Өөрөөр хэлбэл, энэ сарын 1-12 хүртэл I-IX ангийнхан цахимаар хичээллэж байгаад өнгөрсөн баасан гаргаас эхлэн ирэх оны хоёрдугаар сар хүртэл амарчихлаа.
2025-12-16
