ЭМДС-г өрнөөс нь салгаад удаагүй байхад эмнэлгүүдэд дахиад л “барьцаалагджээ”
Манай улс эрүүл мэндийн салбарын үйлчилгээгээ 2022 оноос гүйцэтгэлийн санхүү жилтийн тогтолцоонд шилжүүлсэн. Гэвч салбарын санхүүжилтэд ийм систем нэвтрүүлсэн 2022-2025 онд даатгалын сангийн орлого, зарлага тэнцэхээ больж, өчнөөн өр төлбөрт унасаар ирсэн билээ. Үүнээс болж Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар (ЭМДЕГ)-ынхан эмнэлгүүдээс “ху далдан авсан” тусламж, үйлчилгээнийхээ төлбөрийг дийлэхээ байж, сангийн өр бугшсаар өнгөрсөн онд 316.8 тэрбум төгрөгт хүрсэн байдаг.
2026-04-15
Зургаан сургууль тутмын нэг нь биеийн тамирын хичээл орох заалгүй байна
Өнөөгийн монголчуудын, тэр дундаа шинэ үеийн хүүхэд, залуусын бие бялдрын хөгжил сул, хөдөлгөөний эв дүйгүй, өөрийгөө дайч лах, манлайлах болон ажлын ачаалал даах чадвар муу, сав л хийвэл хойшоо суух хандлагатай, залхуу, аймхай байгаа нь ерөөс биеийн тамирын хичээлийн сургалтын чанартай шууд холбоотой гэнэ.
2026-04-09
“Тэнгэр”-ийн тээвэр 316 тэрбум төгрөгөөр босож байна
Улаанбаатарыг “үлгэрийн хот” болгох 24 мега төсөл “гараанаас хөдлөөд” 16-гийнх нь ажил ид өрнөж байна. Гэвч мега төслүүдийн санхүүжилтийн бүтэц, эрсдэлийн тооцоолол, эдийн засгийн үр өгөөж одоо болтол нийтэд ил тод бус, байгаль орчин, нийгмийн нөлөөллийн үнэлгээ нь ч тодорхойгүй, зөвхөн албаныхны өөдрөг төсөөллөөр л урагшилж буй.
2026-04-06
Нийтийн аюулгүй байдал нэрээр иргэний хувийн орон зай үгүй болох нь
Та өнөөдөр гэрээсээ гараад харьтлаа хаагуур явснаа эргээд нэг бодоод үзээрэй. Магадгүй нэгбүрчлэн санахгүй ч байж болох юм. Тэгвэл нийтийн орон зайд байршуулсан хяналтын камерууд таныг өөрөөс чинь ч илүү мэдэж байдаг гэвэл итгэх үү. Өөрөөр хэлбэл, орцноос гарах мөчөөс эхлээд л таныг “дагаж”, гудамж, зам, талбай, уулзвар, гарц, дэлгүүр, банк, ажлын байр гээд алхам бүрийг чинь чимээгүйхэн “бичиж”, хадгалж байгаа.
2026-03-31
2.7 их наяд төгрөгийн өртөгтэй трамвай хотын түгжрэлийг шийдэхэд нэмэр болохгүй
Улаанбаатар хотын удирдлагууд ирэх 2-3 жилийн дотор л мега төслүүдээр дамжуулан нийслэлийн хөгжлийг айхавтар хурдасгана гэж амлах боллоо. Толгой эргүүлж, төөрөлдмөөр том том төслийг 2025-2028 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж, Улаанбаатарыг “үлгэрийн хот” болгох юм байх. Нийт 24 төсөл “гараанаас хөдөлсний” 10 гаруйнх нь ажил алдаг оног ч урагшилж л буй.
2026-03-25
Уяа сойлгодоо сайн ч улс төрд гавихгүй З.Мэндсайхан
Монгол Улсын ес дэх парламент бүрдэж, анхны 126 гишүүн тангаргаа өргөөд байна. Дөрвөн нам, нэг эвслийн төлөөллөөс бүрдсэн эл парламентад иргэд биднийг хэн хэн төлөөлж байна вэ. Ардчилсан засаглалыг бэхжүүлэх, нийгэм, эдийн засгийн амьдралд хөгжил дэвшил авчрах үүрэг, зорилгоо биелүүлэх нөөц боломж, туршлага тэдэнд бий юү.
2026-03-23
Хүний эрхэд халдах “технологи”-ийг хот хяналтгүй угсарч байна
Бид төдийлөн анзаардаггүй л болохоос орчин үеийн нийгэмд хүний хувийн мэдээлэл бүртгэгдэхгүй орон зай гэж бараг үгүй. Ухаалаг тодотголтой гар утас, таблет, цаг, компьютер, видео тоглоом, олон нийтийн сүлжээ, тэдгээрт суулгасан программ хангамж, орон байрны аюулгүйн систем, тасалгааны гэрэлтүүлэг, телевиз, чанга яригч, угаалгын машин гэх мэт ахуйн эд зүйлс, хяналтын камер хүний амьдралын талаарх их хэмжээний мэдээллийг тасралтгүй бүртгэн цуглуулж байдгийг та мэдэх үү. Цаашлаад нийтийн интернэт WiFi, автомашиныг дугаараар хянах систем, зогсоолын төлбөр төлөх цэг тэргүүтэй орон зайд суурилуулсан бүх л цахим төхөөрөмж биднийг тасралтгүй “бичиж” байна.
2026-03-20
Төрөлтийн муруй доошилж, “5 сая”-ын амбиц алсрав
Нэрт сэтгүүлч, нийтлэлч Гомбожавын Отгонбаярын үйл хэрэг, дурсгалыг хүндэтгэн “Нийтлэлч Отгонбаяр” сангаас зохион байгуулсан “Сэтгүүл зүйн шилдэг бүтээл-2026” уралдааны шилдэг 15 бүтээлийн нэгээр шалгарсан, “Өнөөдөр” сонины тоймч О.БатУндрахын нийтлэлийг уншигчдадаа хүргэж байна.
2026-03-17
Урлаг, спорт заалгүй улс, хувийн сургуулиуд олширчээ
Урлаг, спорт заалгүй улс, хувийн сургуулиуд олширсон таагүй мэдээтэй. Боловсролын яамныхны өгсөн мэдээллээр 2025-2026 оны хичээлийн жилд Монгол Улсын хэмжээнд өмчийн бүх хэлбэрийн ерөнхий боловсролын 900 сургууль үйл ажиллагаа явуулж байна.
2026-03-11
Паркетын өвчин” буюу хүүхдийн хөл нумгүйдэх эмгэг
Гутлын дэлгүүрүүдийн хамгийн эрэлттэй, гүйлгээтэй бараа нь нумтай гутал, улавч, хөлийн хуруу тэгшлэгч болоод уджээ. Зарим нь хүүхдийн хөлийн тавхайн согогийг үнэгүй оношлох нэрээр бараагаа сурталчлах аж. Ийм төрлийн бизнес цэцэглэсний учир нь сүүлийн жилүүдэд бага насныхны дунд хөлийн тавхай хэсгийн олдмол хийгээд төрөлхийн эмгэг, гажиг хэдэн мянгаараа оношлогдож, аюул дагуулах болсонтой холбоотой. Энэ нь бидний нэрлэж заншсанаар хөлийн ул тэгшрэх буюу нумгүйдэх эмгэг юм.
2026-03-04
Амар сайхандаа жаргасан боловсролын систем
Улсын сургуулиудын хичээл сургалт, хүүхдүүдийн сурлагын амжилт, чанар сүүлийн жилүүдэд огт өндийсөнгүй. Ёстой л шалаар нэг зулж байна. Арга ч үгүй биз дээ, Монголын боловсрол нохойд барьдаг мод болоод удаж буй хойно. Тэр дундаа ерөнхий боловсролоор хэн дуртай нь тоглож, хэдэн дарга сэтэртний эрх ашгийн үзүүрт эгэл ардын хүүхдүүд хохирч гүйцлээ. Сүүлдээ бүр амар сайхандаа жаргаж, ханиад, томуу дэгдлээ гэнгүүт хичээлээ цахим болгочихно. “Түгжирлээ” хэмээгээд түмэн арга зохиогоод сургуулиудаа цоожилчихдог болсон.
2026-02-26
Д.СҮНЖИД: Зайлшгүйгээс бусад үед хийж буй “ил тод” үзлэгийг хүний эрхийн ноцтой зөрчил гэж үзнэ
Манай сонин эмнэлгийн орчинд хүний эрх зөрчигдөж буй асуудлаар “Эмнэлгээс олддоггүй хүний эрх” нийтлэл бэлтгэн хүргэсэн нь олон хүнд хүрч, уншигчдаас ч санал, гомдол цөөнгүй ирүүлсэн юм. Тэд нийтлэлийн мөрөөр холбогдох төрийн байгууллагууд хэрхэн ажиллаж буй талаар болон албаны хүнээс тодруулга авч, эргэн мэдээлэхийг биднээс хүссэн. Үүний дагуу ХЭҮК-ын дарга Д.Сүнжидтэй уулзаж, эрүүл мэндийн салбар дахь хүний эрхийн зөрчил, түүнийг хэрхэн шийдвэрлэж буй талаар ярилцсанаа хүргэе.
2026-02-16
Эрхтэн шилжүүлэх эмчилгээний дарааллыг иргэд хүлээж тэсэхгүй нь
Гепатит В, Д вирусний шалтгаант элэгний хатуурлын улмаас есөн жилийн турш эмчилгээ хийлгэж явсаар эцэстээ элэг шилжүүлэн суулгуулах мэс засал хийлгэхээс өөр сонголтгүй болсон иргэн Г.Ууганцэцэгийн ар гэрийнхэн саяхан хэвлэлд хандан, ард түмнээсээ хандив хүссэн юм. Тэрбээр БНЭУ-д уг эмчилгээг хийлгэхээр болсон бөгөөд зөвхөн эмчилгээний зардал нь 180 сая төгрөг гэнэ.
2026-02-13
Монголчлох аргад найдсан монголчууд
Дэлхийн улс орнуудын хүний нөөцийн авьяас, ур чадварыг үнэлдэг “IMD World talent ranking 2025” тайланд Монгол сүүл мушгив. 69 улсын хүний нөөцийн ур чадварын хөгжлийг боловсролын хөрөнгө оруулалт, хөдөлмөрийн зах зээлийн өрсөлдөх чадвар, мэргэжилтнүүдийг тогтоон барих нөхцөл боломж зэрэг 31 үзүүлэлтээр үнэлж дүгнэхэд манайх ийнхүү 69-д эрэмбэлэгдсэн юм. Ерөнхийдөө гурван үндсэн ангиллын нийлбэр оноогоор хамгийн муу дүн үзүүлж, “Ур чадвартай хүний нөөц татах” гэсэн анхаарлын тэмдэгтэй ангилалд багтжээ. Биднийг ийн “баян ходоод”-нд ороход иргэдийн амьдралын чанар, ур чадвартай удирдлага болон авьяаслаг хүний нөөцийн дутагдал, эрүүл мэндийн дэд бүтэц, ажиллагсдын урам зориг зэрэг үзүүлэлт хамгийн сул үнэлэгдсэн нь голлон нөлөөлсөн аж.
2026-01-21
Улиралд ганц дуудаж үзэхийг хяналт гэхгүй ээ, СЭМҮТ-ийнхөөн
Өндөр барилгын дээврээс хөтлөлцөөд үсэрсэн өсвөр насныхан, гурван сартай нялх хүүхдээ тэврээд зургаан давхраас унасан эмэгтэй, эхнэрээ олон удаа хутгалж, бүрэлгэсэн нөхөр, балчир үрсийнхээ нүдэн дээр 15 давхраас үсэрч, амиа хорлосон эх, гурван хүүхдээ буудаж хөнөөгөөд амиа егүүтгэсэн эцэг, найз бүсгүйгээ галт зэвсгээр хороогоод өөрийгөө бүрэлгэсэн залуу, төрсөн эхээ зодсоор байгаад “нөгөө ертөнц” рүү илгээсэн хүү, харуулын даргаа буудаж амийг нь “авсан” цэргүүд, төв талбайд өөрийгөө шатаасан иргэн, төрсөн охиноо хүчирхийлсэн аав, сурагчаа бэлгийн дарамтад оруулсан багш, “шөнө уйллаа” хэмээгээд бусдын 10 сартай нялх үрийг хэрцгийгээр хөнөөсөн “араатан”, машин заваарууллаа гэж дагавар хүүгээ газарт булсан эр...
2026-01-15
Сургалтын зорилгоос “хальсан” судалгаагаар хувийн нууцад халдах боллоо
Сургууль, цэцэрлэгүүд хүүхдүүд элсүүлэх болгондоо жил бүр л эцэг, эхчүүдэд ижил асуулт тавьж, адилхан маягт бөглүүлэн, өнөөх л гэрээндээ гарын үсэг зуруулдаг. Энэ бүхэн хэзээнээс ч юм бүү мэд, хэвшмэл дадал болж, хэн ч үүнийг “яагаад” хэмээн лавлан асууж байсангүй. Учир нь судалгаа бөглөх нь сургуульд элсэх, үргэлжлүүлэн суралцахын салшгүй хэсэг л гэж ойлгодог байлаа. Нийтийн ухамсарт ч тэгж суусан. Харин элсэлтийн судалгаанд ямар мэдээлэл багтаж, юунд ашиглагддаг, хэнд очиж, хэзээ устдагийг ч бид мэддэггүй. Боловсролын байгууллагууд ч үүнийхээ учрыг тайлбарладаггүй.
2026-01-13
Төрийн цахим системүүд хүний хувийн мэдээллийг хяналтгүй дамжуулж байна
Цахим технологийн хөгжил нь харилцаа холбооны салбарт “хувьсгал” хийж, олон салбарын эдийн засгийн өсөлтийг хурдасган, үүнийг дагаад хүмүүсийн амьдралын чанар ч сайжирч буй. Гэвч мэдээлэл, өгөгдлийг их хэмжээгээр цуглуулан хадгалж, боловсруулан ашиглах үндсэн зорилготой ажилладаг цахим технологиуд хүний эрх, эрх чөлөөний ноцтой эрсдэл дагуулсаар байдгийг иргэд тэр бүр мэддэггүй. Ялангуяа өнөөгийн нийгэмд хүний хувийн мэдээлэл бүртгэгдэхгүй орон зай гэж бараг үгүй болсон. Ийм эрсдэлтэй нөхцөлд иргэнийхээ бүх л мэдээллийг хамгаалах үүрэгтэй төр нь цахим шилжилт нэрийн дор хүний эрхийн зөрчил үүсгээд зогсохгүй хувийн нууцад нь бүдүүлгээр халддаг байвал яах вэ. Тэгвэл яг энэ асуудлыг Хү ний эрхийн үндэсний комисс (ХЭҮК)-ынхон сүү лийн хоёр жил судалж, эдүгээ урьдчилсан байдлаар үр дүнгээ хэлэлцүүлээд буй юм.
2026-01-08
Энэ онд ЭМДС-г үр ашигтай ажиллуулж чадах уу
Иргэд улсын эмнэлэгтээ үзүүлж чадахгүйд хүртлээ эрүүл мэндийн салбар шалдаа буучихсан байгаа. Яг ийм нөхцөл байдалтай сүүлийн 2-3 жилийг үджээ. Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар (ЭМДЕГ)ынхан сан дампуурсныг эхэндээ олон нийтээс нууцалсан ч эцэстээ үнэнд гүйцэгдэж, 2024 оны аравдугаар сараас хувийн эмнэлгүүдтэй байгуулсан гэрээгээ цуцалж, улсынх нь нэг удаагийн бээлий, хэрэглэлээ ч авч чадахаа больсон. Үйл ажиллагаа нь ингэж доголдсоор оны эцэс гэхэд үндсэндээ “үүдээ барьцгаасан”.
2026-01-05
Систем нь сайн ажилладаг улсад удирдлага солигдсон ч бодлого нь үргэлжилдэг
Эрүүл мэнд, боловсрол, эдийн засаг, нийгмийн хамгаалал гээд улс орны суурь салбарууд засаг төр солигдсон ч хэвийн, тасралтгүй ажиллаж байх ёстой. Ардчилсан засаглалтай, тогтвортой хөгжиж буй улс орнуудын баримталдаг хамгийн энгийн, бас чухал зарчим нь энэ. Өөрөөр хэлбэл, улсын хөгжил, иргэдийн амьдралын чанар, нийгмийн үйлчилгээнүүд бүгд систем буюу тогтолцооны тогтвортой байдлаас шууд хамаардаг. Улс төрийн аливаа нөхцөл, засаглалын байдлаас үл хамааран доголдолгүй явах ёстой гэсэн л санаа. Гэвч манайд уг зарчим онолын түвшинд яригдсаар, бодит амьдралд хэрэгжилгүй өнөөдөртэй золгожээ. Үндсэндээ Монгол төрийн засаглалын хамгийн эмзэг, сул тал бол систем нь хувь хүнээс буюу эрх мэдэлтнүүдээс хэт хамааралтай явж ирсэнд учир байгаа юм.
2025-12-24
Улсад үдийн хоолны бодлого байтугай хоол зүйчгүй сургууль ч олон байна
Манай улсын хүүхдэд чиглэсэн төрийн үйлчилгээнүүд хүртээмж муутай, чанар, стандарт төдийлөн хангадаггүй учраас үргэлж хэл ам дагуулдаг, хөндүүр сэдэв байсаар ирэв. Тэдгээрийн нэг нь яахын аргагүй сурагчдын үдийн хоол юм. Чанар, шимт тэжээллэг байдал, төсөв санхүүжилт, хүний нөөц гээд үдийн хоол тойрсон маргаан, шүүмжлэл хэрэгжүүлж эхэлсэн 2006 оноос хойш л тасраагүй. Тэгвэл эл хөтөлбөрийг өдий болтол хүүхдийн эрүүл мэндэд ээлтэйгээр хэрэгжүүлж чадахгүй байгаагийн цаад шалтгаан нь нэгдсэн бодлого, тоног төхөөрөмж, байр савны хүрэлцээгүйтэй холбон тайлбарлах хүн олон. Адаглаад л төрийн өмчийн ерөнхий боловсролын 700 гаруй сургуулийн олонх нь жишиг гал тогоогүй хэвээр байна.
2025-12-22
