Замд “гээгдсэн” залуусын эрүүл мэнд
Монгол бол залуучуудын орон хэмээн бид гадаад, дотоодгүй сайрхаж, цээжээ дэлдэх дуртай. Гурван хүн тутмын нэг нь залуу гэсэн ангилалд багтаж буй нь үнэн. Гэвч харамсалтай нь, манай төр, засаг залуусаа дэмжих, тэдний сайн сайхан байдлыг хангахын төлөө дорвитой ажиллаагүйн улмаас залуу үеийнхний эрүүл мэнд доройтож, анхаарал татах хэмжээнд хүрчихлээ. Тодруулбал, 15-34 насны залуусын нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан нь осол гэмтэл, гаднын шалтгаанаас үүдэлтэйг мэргэжилтнүүд хэлсэн.
2025-10-13
Л.ЛХАГВАСҮРЭН: Үхэхийн цагт мэдлэгээ түгээгээгүй бол ертөнцийн эрдмийг хулгайлсантай ижил
Түүний байнгын хаяг Дорнод аймгийн Баянтүмэн сумын IV баг, Хотонт нуур. Тэрбээр дэлхийн 30-аад орноор аялж, гадаадад 20 орчим жил амьдарсан ч ирсэн даруйдаа хөдөөг зорьж, байгаль экологи, мал аж ахуй, боловсролын салбарт үнэтэй хувь нэмэр оруулж яваа баялаг түүхтэй нэгэн. Энэ эрхэм бол Зүүн хойд Азийн байгаль орчин, хөдөө аж ахуйн судалгааны төвийн гүйцэтгэх захирал Л.Лхагвасүрэн билээ. Тэрбээр МУИС-д биологич, багш, Германы ХаллеВиттенбергийн их сургуульд экологич мэргэжил эзэмшжээ. Боловсролын салбар болон бусад асуудлаар түүнтэй ярилцлаа.
2025-10-08
Шинэ хууль хөдөлмөр эрхлэгч 1.3 сая иргэний “шүхэр” болж чадах уу
Монгол Улсад хөдөлмөр эрхэлж буй 1.3 сая хүний эрүүл мэнд, амь нас дээсэн дөрөөнд дэнжгэнэжбайна гэхэд буруудахгүй. Ажлын байран дахь аливаа эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх тогтолцоо бүрдээгүйгээс олон хүн хөдөлмөр эрхэлж байхдаа гэмтэж бэртэн, амиа алдсан харамсалтай тохиолдол жилээс жилд нэмэгдсээр. Тухайлбал, 2024 онд улсын хэмжээнд үйлдвэрлэлийн 809 осол гарчээ. Энэ нь өмнөх оныхоос хоёр дахин нэмэгдсэн үзүүлэлт аж. Осолд өртсөн хүмүүсийн 77 хувь нь эрэгтэйчүүд.
2025-10-02
Т.ЦЭРЭНТОГТОХ: Гүүний саам бие махбодыг “засаж”, хоргүйжүүлдэг
Хоол боловсруулах эрхтэн судлалын эмч, анагаах ухааны доктор, “Их маргад” эмнэлгийн үүсгэн байгуулагч Т.Цэрэнтогтохтой гүүний саамын ач холбогдлын талаар ярилцлаа. Түүнийг цахим орчинд идэвхтэй гэдгээр нь олон нийт андахгүй биз. Тэрбээр фэйсбүүк хуудсаараа дамжуулан ходоод, цөс, нойр булчирхай, элэгний өвчлөл болон эрүүл, зөв хооллолтын талаар зөвлөгөө, мэдээлэл байнга хүргэдэг билээ.
2025-10-01
Д.АМАРБАЯСГАЛАН: Намайг илтэд дэмждэг хүмүүс Бага хуралд ирээгүй байвал АТГ-ын дарамтад орсон гэж ойлгоно
УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан өчигдөр сэтгүүлчидтэй уулзаж, цаг үеийн асуудлаар тайлбар, мэдээлэл өгсөн юм. Түүний талаар УИХ-ын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд асан Б.Энхбаяр ноцтой мэдээлэл дэлгэсэн билээ. Тэрбээр “МАН-ын даргад нэр дэвших үедээ би та бүхэнд дэлгэрэнгүй ярилцлага өгнө гэж амласан. Тэр дагуу энэхүү уулзалтыг хийж байна. Ийм зүйл болохыг мэдэж байсан. Өнгөрсөн хугацаанд маш олон төрлөөр, баримт үзүүлэхгүйгээр магадгүй, болзошгүй гэдэг үндэслэлээр намайг гүтгэлээ” гэсэн юм. Сэтгүүлчдийн асуултад тэрбээр ийн хариуллаа.
2025-09-26
Хэтийдсэн даалгавар хүүхдүүдийг сурах хүсэлгүй болгож байна
Нэгэн сургуулийн II ангийн сурагч Г-гийн хичээл нь 13.30 цагт ордог. Тэрбээр 17.15 цагт хичээлээ тараад, хотын түгжрэлд цагаа барж, ядарч сульдсаар гэртээ 19.00 цагийн үед харьдаг байна. Ирэнгүүтээ гэрийн даалгавартайгаа зууралдахгүй л бол бүгдийг нь бүрэн гүйцэд хийж ер амждаггүй гэнэ. Монгол хэлний даалгавар гэж хуудас дүүрэн хуулан бичлэг хийгээд, 3-5 дасгал ажил бодож, цээж бичиг, номоо унших, шүлэг цээжлэх гээд нэг өдөрт барахааргүй их даалгавар хийдэг байна. Үүгээр дуусахгүй “Эдүтэн” цахим системээр дамжуулан 200 орчим даалгавар гүйцэтгэх үүрэгтэй.
2025-09-25
Жил бүр энддэг 500 орчим нярайг аврах боломж бий юү
Хүн ам цөөтэй Монгол Улсад эх, нярай, хүүхдийн эрүүл мэндийн асуудал амин чухал билээ. Тиймдээ ч манай улс эх, нярайн эндэгдлийг бууруулах зорилт тавьж, эрвийх дэрвийхээрээ ажиллаж буй. Гэвч сүүлийн жилүүдэд нярайн эндэгдэл буурахгүй байгааг мэргэжилтнүүд хэлсэн. Тухайлбал, 2023 онд 64 306 хүүхэд төрсний 496 нь нярай үедээ эндсэн байна. Үүний ихэнх хувийг дутуу төрсөн нярай эзэлжээ. Харин өнгөрсөн онд 57.8 мянган нярай мэндэлснээс 421 нь амьсгал хураасан гэх харамсалтай мэдээ байна. Тэдний 302 нь дутуу төрсөн аж.
2025-09-22
Мэдээлэлд төөрсөн “толгойгүй” хүмүүс
Санхүүгийн залилан, луйварт монголчууд хэдэн зуугаараа өртөж, маш их хэмжээний мөнгө алдсан тухай бид өдөр болгон шахуу сонсдог. Цахим сүлжээг ашиглан залилуулсан иргэдийн хохирол 200 тэрбумыг давсан талаар өнгөрсөн онд цагдаагийн байгууллагаас мэдээлж байв. Тэр дундаа телеграм платформоор хохирсон иргэд 100 тэрбум төгрөгөө салхинд хийсгэжээ. Яагаад хүмүүс ганцхан хоногийн дотор 50 хувийн ашиг олно гэдэгт итгэдэг вэ. Энэ нь мэдээллийг боловсруулах чадваргүйтэй холбоотойг боловсролын судлаачид, багш нар ярих болов.
2025-09-15
Төрийн ордноосоо эхлээд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд хүртээмжтэй байя
Төрийн соёрхолт, Ардын уран зохиолч П.Бадарчид Үндэсний их баяр наадмын өмнөхөн Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар цол хүртээсэн билээ. Монгол эх орон, тусгаар тогтнолын үнэ цэн, дархан хилийг магтан дуулсан олон арван бүтээл туурвин, үндэсний соёл уламжлал, монгол ахуйгаа залуу хойч үедээ таниулж, оюун ухаан, авьяас билгээ зориулан хөдөлмөрлөж, уран зохиолын хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулсныг нь мэдэхгүй хүн үгүй биз ээ. Тиймдээ ч олон нийт ихэд талархан хүлээн авсан бөгөөд Хөдөлмөрийн баатар цолыг оройтож өглөө хэмээн зарим нь халаглаж байв.
2025-08-12
Дифлимпийн хошой аварга болох зорилго түүнд бий
Үеэл ахынхаа дагуулж ирсэн танихгүй хүнээс бишүүрхэн орныхоо араар нуугдаж байсан 10 настай Н.Эрхэмбаяр эдүгээ дифлимпийн алт, мөнгө, тивийн наадмын мөнгө, Азийн АШТ-ий алт, залуучуудын болон өсвөрийн дэлхийн аварга, ОУХМ, чөлөөт бөхийн тамирчин болжээ. Н.Эрхэмбаярын гэрт урилгагүй зочилсон өнөөх зүс мэдэхгүй хүн нь хожим түүний багш хэмээн хүндлэгдсэн дасгалжуулагч Э.Баттүшиг байв.
2025-08-11
СЭМҮТ-ийн “идээ бээр”-ийг сайд нь шахах уу, өөр санаархал өвөрлөв үү
Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төв (СЭМҮТ)-ийнхөн үйлчлүүлэгчдийнхээ эрх ашгийг байнга зөрчдөг, халамжийн тэтгэмжийг нь нийгмийн ажилтан хувьдаа зарцуулдаг, эмч, сувилагчид бус, дарга нараа урамшуулдаг, илүү цагийн цалин боддоггүй, үе үеийн удирдлага нь мөнгө төгрөг шамшигдуулдаг, тэр ч бүү хэл, өвчтөндөө бэлгийн хүчирхийлэл үйлдсэн зэрэг олон таагүй мэдээлэл байсхийгээд л хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр цацагддаг. Зарим нь ч хууль, хяналтын байгууллагаар шалгуулж, буруутай нь тогтоогдон, ял шийтгүүлсэн байдаг. Харин энэ удаа Эрүүл мэндийн сайд Ж.Чинбүрэн СЭМҮТ-тэй холбоотой ноцтой мэдээллийг өчигдөр олон нийтэд ил болголоо.
2025-08-06
Хууль, дүрэмгүй сүм хийдүүд
Аглаг бүтээлийн хийдийн үйл ажиллагааг хэн, хэрхэн цааш нь үргэлжлүүлэх вэ гэх асуудал сөхөгдөхийн зэрэгцээ шашин номын үйл хэргийг тасалдуулах вий гэх санаа зовнил сүсэгтэн олны сэтгэлийг чилээх болжээ. Бурханч лам Г.Пүрэвбат тэнгэрт дэвшсэнээс жилийн дараа буюу өдгөө тухайн сүм хийдийгөмчлөх, эзэмших эрхийн асуудал олон нийтийн анхааралд өртөж, гэр бүлийнхэн нь болон шавь нар, хийдийн Удирдах зөвлөлийн гишүүдийн ярилцлага, мэдэгдэл хэвлэлээр хөвөрч байна.
2025-07-31
Г.МӨНХБАЯР: Олон улсын физикийн олимпиадад монголчууд нийт 13 мөнгө, 40 орчим хүрэл медаль хүртсэн
Францын Парис хотод болсон Олон улсын физикийн 55 дугаар олимпиадад Монгол Улсаа төлөөлөн оролцсон, ерөнхий боловсролын сургуулийн XI, XII ангийн таван сурагч хоёр мөнгө, гурван хүрэл медаль хүртэж, багаараа амжилттай оролцсон билээ. Багийг ахалж явсан МУИС-ийн Физикийн тэнхимийн багш, доктор, дэд профессор Г.Мөнхбаяртай ярилцлаа. Тэрбээр 2019 оноос хойш Олон улсын физикийн олимпиадад Монголын багийг ахалж оролцож буй юм.
2025-07-30
Асаргаа, эмчилгээнээс адлагдсан ахмадууд
Монгол Улсын нийт хүн амын 10 гаруй хувийг ахмад настан эзэлж байна. Ахмад настны тухай хуульд 60, түүнээс дээш настай эрэгтэй, 55 ба түүнээс дээш настай эмэгтэйг ахмад хэмээн тодорхойлж буй. Өнгөрсөн оны статистик мэдээллээс үзэхэд манай улсад 55, түүнээс дээш настай нийт 476 653 хүн бүртгэлтэй байна. Сүүлийн жилүүдэд төрөлт буурч, эсрэгээрээ ахмад настны эгнээ тэлж буй. Ахмад үеийнхний эрүүл мэнд, хөдөлмөр эрхлэлт, эдийн засаг, сэтгэл зүйн асуудалд анхаарах цаг болсныг илтгэсээр. Ганцхан жишээ хэлэхэд, манай улсад 60, түүнээс дээш насныхны нийт хүн амд эзлэх хувь 2015 онд 6.4 байсан бол 2030 онд 11.9, 2050 он гэхэд 21.1-т хүрэх магадлалтай байгааг “Ахмад настны нийгэм, улс төрийн оролцоо” 2022 оны судалгааны тайланд дурджээ. Энэ хэрээр нийгмийн халамж, эрүүл мэндийн салбарынхан хүндхэн ачаа үүрэх нь.
2025-07-21
Японы Эзэн хаан Нарүхито, Эрхэм дээд хатан Масако нарыг албан ёсоор угтаж авлаа
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн урилгаар Япон Улсын Цог жавхлант Эзэн хаан Нарүхито, Эрхэм дээд хатан Масако нар манай улсад энэ сарын 6-13-ны өдөр төрийн айлчлалаар морилон саатаж байна. Улсын нийслэл Улаанбаатарын төв талбайд Монгол, Японы Төрийн далбаа намирч, хүндэт харуулын захирагч айлтгал өргөсний дараа хоёр орны Төрийн дуулал эгшиглэлээ. Япон Улсын Эзэн хаан Нарүхито, Эрхэм дээд хатан Масако нарыг Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, гэргий Л.Болорцэцэг болон төр засгийн төлөөлөгчид, Эзэн хааны одон хүртсэн монгол иргэд, мэргэжлийн сүмо бөхийн их аваргууд өчигдөр албан ёсоор угтан авлаа. Энэ үеэр ёслолын буудлага үйлдэж, эрхэм зочдод хүндэтгэл үзүүлэв.
2025-07-09
Н.СУВДМАА: Вакцинаар хамгаалж болох улаанбурхнаар нэг ч хүн эндэх ёсгүй
Манай улсад улаанбурхан өвчний тохиолдол нэмэгдэж, цаашид дэгдэлт өсөх хандлагатай байгаа тул вакцинд хамрагдалтыг 95 хувьд хүргэх зорилгоор нөхөн дархлаажуулалтыг улс орон даяар эхлүүлсэн билээ. Нийт 330 сум, есөн дүүргийн эрүүл мэндийн 600 гаруй төв, явуулын 300 орчим цэгт улаанбурхны эсрэг вакциныг харьяалал харгалзахгүй хийж буй юм. Өчигдрийн байдлаар уг өвчний 11 179 тохиолдол батлагдаж, хавьтлын тоо 75 мянгыг даван, долоон хүүхэд эндсэн. Эмнэлэгт 610 хүн хэвтэн эмчлүүлж байгаагаас 36 нь хүнд, хоёр нь нэн хүнд байгааг ХӨСҮТ-ийнхөн мэдээлэв. Өвчлөлийн өнөөгийн байдал, цаашид авах арга хэмжээ, вакцины талаар тус төвийн Эрт сэрэмжлүүлэг, хариу арга хэмжээ авах нэгжийн дарга, клиникийн профессор, тэргүүлэх зэргийн эмч Н.Сувдмаатай ярилцлаа.
2025-07-03
15.7 их наяд төгрөгийг үр ашиггүй зарцуулсан Засгийн газар хариуцлага хүлээх үү
Татвар төлөгчдийн мөнгийг хяналтгүйгээр урсгаж, төсвийг үр ашиггүй зарцуулсныг Үндэсний аудитын газар, Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөлөөс илболголоо. Тодруулбал, Үндэсний аудитын газраас Засгийн газрын 2024 оны санхүүгийн нэгтгэсэн тайлан, нэгдсэн төсвийн гүйцэтгэлд хийсэн аудитын тайланг өнгөрсөн долоо хоногт УИХ-ын нэгдсэн чуулганы хуралдаанд танилцуулсан. Засгийн газрын болон төсвийн захирагчдын санхүүгийн тайланд хийсэн аудитаар нийт 15 их наяд 719.9 тэрбум төгрөгийн алдаа, зөрчил илэрсэн байна.
2025-07-02
Ж.Чинбүрэнд ажил хийх чин хүсэл бий юү
Эрүүл мэндийн салбар элгээрээ хэвтэж, Эрүүл мэндийн даатгалын сан нь (ЭМДС) хоосорчихсон энэ цагт салбарын шинэ сайд Ж.Чинбүрэнг шийдэл ярьж, системийн гажуудлыг засаж залрууна гэсэн итгэл, хүлээлт иргэдийн дунд өндөр байлаа. Гэтэл сайдын суудлыг ихэд хүсэмжилж, санасандаа хүрсэн Ж.Чинбүрэн ажлаа авсан даруйдаа л эрүүл мэндийн төлбөртэй тусламж, үйлчилгээний үнийг нэмэх тухай ам нээв. ЭМДС-гийн хоосон “сав”-ыг иргэдийн халааснаас дүүргэхээр улайрч эхэлсэнд олон нийт бухимдаж эхэлсэн юм.
2025-06-27
