Өчигдрөөс илүү маргаашийг
бүтээхийн төлөө

Ч.Болортуяа

Англи хэл заалгахаар гадаадаас багш залах нь гал унтраах төдий л юм 

Манай улс 2023 оны Боловсролын ерөнхий хууль­даа сургалтын үндсэн гадаад хэл нь анг­ли байхаар зааж өг­сөн юм. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсад боловсрол эзэм­шүүлэх сургалтыг төрийн ал­бан ёсны хэлээр явуу­лах бөгөөд хичээл, сургалтын үнд­сэн хэл нь англи байхаар зохицуулсан.
2026-05-01

32 жилийн дараах шинэчлэл Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийг “амь оруулах” уу 

Монгол орны нийт нутгийн 20.8 хувьтай тэнцэх 32.8 сая га талбай бүхий 120 тусгай хамгаалалттай газар нутаг (ТХГН) улсын тусгай хамгаалалтад байдаг. Цаашид улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийн сүлжээг өргөжүүлж, 2030 онд 30, 2050 он гэхэд 35 хувьд хүргэх зорилт дэвшүүлснийг Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн эрх зүйн орчны шинэчлэл, хуулийн үзэл баримтлалыг танилцуулах, олон нийтэд хүргэх, санал солилцох уулзалтын үеэр онцоллоо.
2026-04-29

Хяналт, шалгалт уяанаас алдуурч, халдвар тархах эрсдэл үүсээд байна 

Жишээ 1. Би Баянзүрх дүүрэгт амьдардаг. Гэр хорооллын айл өрхөд хамгийн тулгамдсан асуудал нь ус, дулаан шүү дээ. Хэдийгээр амины орон сууцтай ч дулааны шугам сүлжээнд хол­бог­доогүй тул гэртээ халуун усанд орох боломж­гүй. Ус халаагч ашиглан, шүршүүр байр­луулах гэсэн боловч зардал их гарахын зэ­рэг­цээ хашаандаа худаггүй тул асуудалтай юм билээ.
2026-04-27

П.БАТТУЛГА: Шүүхийн дээр улс төрчдийг залах юм бол эцсийн дүндээ иргэд л хохирно

Шүүхийн шийдвэрийн биелэлт, үр дүн, тогтолцооны гажуудал, шүүгчийн хараат бус байдлын талаар “Оюуны инновац” ТББ-ын судлаач, хуульч П.Баттулгатай ярилцлаа. Тэрбээр захиргааны эрх зүй, шүүх эрх мэдлийн чиглэлээр эрдэм шинжилгээний 20 гаруй илтгэл, өгүүлэл, судалгааны ажил бичжээ.
2026-04-22

Стандартгүй гоо сайхны газрууд элэгний вирусний халдвар тарааж байна

“Хөмсөг гоё шивдэг, шивээс мэргэжлийн түвшинд хийдэг, эднийд гоо сайхны мэс ажиллавар хийлгэнэ. Тэднийх сайн” гэж хүмүүс хошуурдаг ч хамгийн гол шалгуур болох эрүүл, аюулгүй байдлын стандарт мөрддөг, эсэхийг нь мартаж орхидог. Орчин нөхцөл, багаж хэрэгслийн аюулгүй байдлыг анзаарахгүй өнгөрөөснөөс эрүүл мэндээ эрсдэлд оруулдаг нь харамсалтай.
2026-04-17

Хотод "амьсгалах зам" хэрэгтэй байна

Улаанбаатар иргэддээ бус, авто зам, барилга байгууламж, метро, трамвайд зориулсан хот болж буйг олон хүн шүүмжилж байна. Энэ хотод өрнөж буй, цааш хэрэгжүүлэхээр зорьж байгаа бүхий л бүтээн байгуулалт нь хүндээ ээлгүйг олон жишээнээс харж болно.
2026-04-14

Үл хайхарч болох далд аюул харанга дэлдэж байна

Тав хүртэлх насны хүүхэд, жирэмсэн болон төрөх насны эмэгтэйчүүдийн хүнсний хэрэглээгээр төлөөлүүлэн тухайн улсын хүн амын хоол тэжээлийн байдлыг үнэлдэг билээ. Учир нь бага насны хүүхэд болон жирэмсэн эмэгтэйчүүд хоол тэжээлийн дутагдалд өртөж болзошгүй эрсдэлт бүлэгт хамаардаг юм. Манай улсын хүн ам “далд өлсгөлөн” буюу шим тэжээлийн дутагдалд өртөж ирснийг Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төв (НЭМҮТ)- өөс таван жилд нэг удаа гаргадаг “Монгол Улсын хүн амын хоол тэжээлийн байдал” үндэсний судалгаанд байнга дурддаг.
2026-04-10

Цэцэрлэгт биеийн тамир, хөгжмийн багш дутагдалтай хэвээр байна

“Цэцэрлэгийн багш болбол чиний зан аашинд тохирох юм шиг санагдлаа. Хүүхдүүдтэй их эвлэг, гоё харилцаж байна” гэж нэг багш минь надад хэлсэн юм. Түү­ ний зөвлөснөөр цэцэрлэгийн багш болохоор суралцаж байна. Би аравхоёрдугаар анги төгсөх жил­дээ бага ангийн багш болно гэж бодож байсан ч балчир хүүхдүүдтэй харилцах нь илүү хөгжилтэй санагддаг.
2026-04-08

1008 айлын орон сууц эзэнгүй хагас жилийн нүүр үзэх нь

БНХАУ-ын буцалтгүй тусламжаар барьсан Ногоон нуур 1008 айлын орон сууцын барилгыг гүйцэтгэгч талаас манай улсад хүлээлгэн өгөөд таван сар гаруйн хугацаа өнгөрлөө. Тодруулбал, өнгөрсөн оны аравдугаар сарын 16-нд тухайн барилга, байгууламжийг албан ёсоор хүлээлгэн өгөх ёслол болж, Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан, БНХАУаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Шэнь Миньжуань нар оролцсон юм.
2026-04-07

Н.УЧРАЛ: Төсвийн тодотгол хийж, хөрөнгө оруулалтыг эрэмбэлж, шаардлагагүй төслийг хойш тавина

УИХ-ын дөрөвдүгээр сарын 3-ны нэгдсэн чуулганы үдээс хойших хуралдаанаар буюу 20.30 цагт Ерөнхий сайд Н.Учрал Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүнээ танилцуулав. Тэрбээр намын эрх ашиг, дотоод зөрч­ лөө хойш тавьж, улс орны төлөө ажил хийх олон түмний нэхэл хатуутай шаардлага ч өдөр бүр өсөн нэмэгдэж байгааг анхааруулж, бодлогын залгамж чанар, тогтвортой байдал, тасралтгүй, хэвийн үйл ажиллагааг хангах, мөн цаг үеийн онцгой нөхцөлийг харгалзан, хуульд нийцүүлэн Засгийн газраа байгуулж буйгаа илэрхийлэв.
2026-04-06

“Гандангийн суурьшлын бүсийг устгах биш, бүр хөгжүүлэх ёстой”

Гандантэгчэнлин хийдийн бүсэд цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулна хэмээн Улаанбаатар хотын захиргаанаас мэдэгдэж, зарим айлын газрыг чөлөөлөөд байгаа билээ. Цаашлаад 5-10 жилийн хугацаанд Гандангийн нийт 55 га газрыг чөлөөлж, цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулна хэмээн хотын дарга Х.Нямбаатар мэдэгдсэн.
2026-04-01

Туулын хурдны зам тойрсон АН-ын хэлэлцүүлэг ба хотын даргын толгойлсон жагсаал

АН-ын бүлгийн өчигдрийн хуралдаанаар нийслэлээс хэрэгжүүлж буй “Туулын хурдны зам” төслийн хүрээнд нээлттэй хэлэлцүүлэг зохион байгуулав. Хэлэлцүүлэгт хотын дарга Х.Нямбаатар оролцоогүй бөгөөд түүний нэгдүгээр орлогч Т.Даваадалай уг төслийн талаар танилцуулсан юм. Тэрбээр “2013 оны наймдугаар сард Засгийн газраас Хурдны зам барих талбайн солбилцол батлах тухай тогтоол баталсан.
2026-03-31

Л.АНУ-ҮЖИН: Усны гачигдалтай хот хэрнээ Туул гол дээгүүр зам тавина гэдэг анхнаасаа буруу

Туулын хурдны зам барих ажлыг энэ сарын 15нд эхлүүлсэн хэмээн албаныхан мэдээлсэн бол өдгөө голын орчимд машин техникийн дуу хадаж, бургас хядаж буй гэнэ. Тус замыг Хонконгийн “Хао Юань групп” ХХК нийт 2.3 их наяд төгрөгөөр барихаар болсон. Тэгвэл энэхүү хурдны замыг барихыг эсэргүүцсэн иргэд нэгдэн, “Хатан Туул” хөдөлгөөн өрнүүлсэн билээ. Тэд ес дэх өдрөө жагсаж байгаа бөгөөд “Туулын хурдны зам” төслийг зогсоохыг шаардаж, иргэдийн гарын үсэг цуглуулж эхэлсэн байна. Мөн УИХ-ын зарим гишүүн эл төслийг дэмжихгүй гэдгээ илэрхийлсэн. Үүнд нэгдэж, дуу хоолойгоо хүргэж буй хотын засаглалын мэргэжилтэн, замын инженер Л.Ану-Үжинтэй Туул голын хурдны зам болон хот төлөвлөлтийн асуудлаар ярилцлаа.
2026-03-30

"Эзэн”-дээ хүрдэггүй хүүхэд хамгааллын төсөв

Боловсролын ерөнхий хуулийг ба­талснаар улсын сургууль, цэ­­ цэр­лэг анх удаа хүүхдийн эрх, хам­гаал­лын үйл ажиллагаанд зо­риулсан тус­гай төсөвтэй болсон юм. Тус хуулийг 2023 онд шинэчлэн найруулж, 2024 оны нэг­дүгээр сарын 1-нээс мөрдөж эхэл­сэн билээ. Боловсролын ерөнхий хуу­лийн 38.1.2-т “Хүүхдийн тоо, бүлэг, дүүр­гэлт, хүчин чадлын ашиг­лалт, сур­галтын хөтөлбөр, тө­лөвлөгөө, баг­шийн мэргэжлийн хөг­жил, сур­гал­тын ца­хим хэрэглээ, сургуулийн ор­чин дахь хүүх­дийн эрх, хамгаалал, бо­ловс­ро­лын стан­дарт, багш, ажилтны дун­даж ца­лин хөлснөөс хамаарсан сургалтын үйл ажил­лагааны хувьсах зард­­ лыг ул­сын бо­лон орон нутгийн төс­вөөс гар­гана” гэж заажээ.
2026-03-26

Оршин суугаа газар, орлогын ялгаа өсвөр насныхны жирэмслэлтэд нөлөөлж байна

ДЭМБ-ын тодорхойлсноор 10-19 насыг өсвөр үе гэж үздэг. Ийм үедээ жирэмсэн болсон охид насанд хүрээгүй ээж болох уу, эсвэл үр хөндүүлэх үү гэх хэцүүхэн сонголттой нүүр тулж байна. Манай улсад жилд дунджаар 3000-4000 орчим өсвөр насны охин төрж байна. Ялангуяа 15-19 насны охидын төрөлт 1000-д 20-30 орчим байгааг Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвийн тоон мэдээллээс харж болно. Үүний нөгөө талд үр хөндөлтийн асуудал яригдаж байдаг. Өөрөөр хэлбэл, нийт үр хөндөлтийн тодорхой хувийг насанд хүрээгүй охид эзэлж байгаа нь нуугдмал эрсдэл дагуулах болсныг эмч нар хэллээ. 
2026-03-24

Сургуульд “данс”-тай ч сурах эрхээ эдэлж чаддаггүй хүүхдүүд

Боловсролын систем нь гажуудсан манай улсад хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийг тэгш хамруулан сургана гэдэг шилний цаанаас чихэр долоолгохтой л ижил байна. Манай улсад хөгжлийн бэрхшээлтэй, 0-18 насны 14 609 хүүхэд байгаагийн 2395 нь аутизмын хүрээний эмгэгтэй гэх статистик бий. Тэдний 900 гаруй нь л сургуульд хамрагддаг гэсэн албан бус тоо гарчээ.
2026-03-20

Урт цагааныг “самарсан” шигээ Гандангийн дэнжийг сүйтгэчих вий

Хотын дарга Х.Нямбаатар 2024 оны хоёрдугаар сарын 3-нд Урт цагааны нэг га орчим талбайд Улаанбаатар хотын хамгийн том цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулахаар төлөвлөснөө мэдэгдсэн. Тэрбээр “Доороо 196 машины зогсоолтой, дээрээ ногоон байгууламжтай байхаар тооцоолсон. Нийслэлд ирсэн орон нутгийнхан, гадаадын жуулчид ч энэ гудамжийг үзэх учраас Монгол Улсын түүхийн судалбар зургуудыг байрлуулахаар төлөвлөсөн” гэж байв.
2026-03-18

Эрх мэдлээрээ түрээ барьж, “аюулгүй бүс”-д халдагсад

Хувь хүний орон зайн талаарх ойлголт тааруугаас монголчууд өөрийгөө болон өрөөлийг эвгүй байдалд оруулах явдал цөөнгүй. Гэтэл энэ нь бүр хил хязгаар давж, хотын даргаасаа эхлээд айлын гэрт “дайрч” ороод дайлуулж цайлуулан, төрсөн жил, төөрөг заяаг нь хүртэл яриулдаг моод дэлгэрэв.
2026-03-13

ТУЗ-өөр халхавчилсан сайдын томилгоо

“Улстөржиж болохгүй ганц салбар бол эрүүл мэнд. Энэ салбарыг улс төртэй битгий хутгаач” хэмээн Эрүүл мэндийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Д.Очирбат таван жилийн өмнө буюу тухайн үед УИХ-ын гишүүн байхдаа ийн ярьж байв. Ингэж цэцэрхэж сууснаа тэрбээр мартсан байж болох ч олон нийтийн ой санамжид бий байх.
2026-03-11

Шүүхийн шийдвэр сошиалд бус, хуульд “таалагдах” учиртай

Цахим орчинд олны анхаарал татсан гэмт хэргүүдийн талаар үнэн, худал нь мэ­дэгдэхгүй мэдээлэл цацаж, эсвэл хэргийн зарим нэг баримтыг ил гаргаснаар олон нийтийн санаа бодлыг төөрөгдүүлж, улсаараа “шүүгч” мэт авирлах болоод багагүй хугацаа өнгөрлөө.
2026-03-05