- Эхлэл
-
“Өнөөдөр”-ийн сэдэв
Баавгайгаа “мартсан” улс балгаа үүрч эхлэв үү
Хүрэн баавгай суурьшлын бүсэд орж ирэх нь ихэссэнтэй холбоотойгоор монголчууд сүүлийн үед цахим орчинд элдэв мааз яриа дэлгэж, их л хөгжөөнтэй байх боллоо. Ялангуяа араатны аюул, амьтны хөлөөс хол, хот, суурин газарт аж төрдөг хүмүүс “чиний зовлон минийх биш” гэсэн шиг энэ асуудалд тоомжиргүй хандаж, тоглоом шоглоом болгож буй нь тоогүй.
2026-09-25
Ипотекийн зээл мөрөөдөл бус, сонголт болох уу
“Америк, Япон, БНСУ зэрэг өндөр хөгжилтэй оронд ипотекийн зээлийн хүү нь жилийн 1-5 хувьтай байдаг, хэн ч авсан нээлттэй гэнэ. Орон сууц худалдан авахад хүндрэл бага, хямд зээл аваач гэж иргэддээ санал болгодог” хэмээн бид атаархангуй ярьдаг. Энэ үнэн юм билээ.
2026-09-24
Төрд ивээгдсэн “хуурамч” докторууд
Магистр, доктор, профессор зэрэг дээд боловсролын салбар дахь эрдмийн зэрэг, цол хамгаалах, олгох үйл явцад гардаг будилаантай холбоотой элдэв жигтэй яриа, чих дэлдийлгэм зүйл бишгүй сонсогддог. Тэгвэл үүнийг барим тавим нотолгоо, бодитой жишээгээр “гаргаж ирсэн” ул суурьтай судалгааг боловсрол судлаач Г.Орхон докторын хөтөлбөрт тулгуурлан хийсэн нь өдгөө олон нийтийн анхааралд өртөөд байна.
2026-09-23
Боловсролын яамныхны санаа нь зөв ч арга нь буруу байв уу
Манай улсад 2022 онд ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах бүлэгт 113, дунд бүлэгт 251, бага бүлэгт 382 мянган хүүхэд суралцаж байв. Харин 2025 онд ахлах, дунд бүлгийнхний тоо 37- 39 мянга орчмоор нэмэгдсэн бол бага ангийнхан 378 408 буюу дөрвөн мянгаар буурчээ. Мөн өнгөрсөн онд нэгдүгээр ангид 80 мянга гаруй хүүхэд элссэн бол энэ хичээлийн жилд 73 мянган зургаан настан сургуулийн босго алхлаа.
2026-09-22
Хөгжлөөс “гээгдсэн” номын сангууд
Мэдээллийн технологийн үсрэнгүй хөгжил салбар бүрд шинэ салхи үлээлгэж, бидний өдөр тутмын амьдралын хэв маягийг үндсээр нь өөрчилж байна. Номын сан гэдэг ойлголт өнөө цагт дөрвөн хананы дунд шарласан хуудас эргүүлэн суудаг танхимаар хязгаарлагдахаа больсон. Олон улсын түвшинд номын сангуудыг мэдээллийн нэгдсэн дижитал төв, судалгааны цахим сүлжээ, иргэдийн цаг завыг хэмнэсэн ухаалаг систем болгон хөгжүүлж байна. Харин манай номын сангууд энэхүү хурдацтай өөрчлөлттэй дөрөө харшуулж чадаж байна уу гэвэл харамсалтай нь, үгүй.
2026-09-21
“Тэрбум мод” тэнгэрт үлдэх үү
Дэлхийн хоёр тэрбум гаруй хүний өдөр тутмын ахуй амьжиргаа, амь нас, эрүүл мэндэд шууд заналхийлэл учруулж буй цөлжилт, шар шороон шуурганы аюулыг намжаах томоохон амлалтыг одоогоос таван жилийн өмнө НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн 76 дугаар чуулганы индрээс Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх дэвшүүлсэн нь есөн жилийн хугацаанд тэрбумаас давсан хэмжээний мод тарих байв. Байгаль, цаг уурын гамшигт үзэгдлийн эсрэг дэлхий нийтийн тэмцэлд үнэтэй хувь нэмэр оруулах амбицтайгаар хүлээсэн энэхүү үүрэг, амлалтын хэрэгжилтийг олон улсад тайлагнаж, үнэлүүлж дүгнүүлэхэд дөрөв хүрэхгүй жил үлдлээ.
2026-09-18
Хүнс “хувьсаж”, хүмүүс эрүүлжинэ гэсэн юу болов
Ёжтой нэгэн эр “Богд уулын бэлд амсхийхдээ би Монголд үйлдвэрлэсэн кофе уун, хиам, бяслаг, өргөст хэмхтэй талх идэж байгаа нь Эрээнд, үгүй юм гэхэд урд хөршийн хаа нэгтээ амьдран суугаа хятад айлд орлого оруулж буй хэрэг. Яагаад гэвэл миний өмсөж, идэж буй бүх зүйл импортынх бөгөөд дийлэнхийг нь урд хөршөөс нийлүүлдэг.
2026-09-17
Сурах “зам” нь бартаатай ч хичээж буй монгол сурагчид
“Нийгэм, эдийн засгийн үзүүлэлт суралцагчдын гүйцэтгэлд нөлөөлж байна. Амжилт гаргахын тулд эцэг, эх, асран хамгаалагчийн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжиж, тэдний боловсролыг ахиулах хэрэгтэй” хэмээх зөвлөмжийг Сурлагын амжилтын олон улсын үнэлгээ буюу “ПИСА2025” бидэнд өгөв. Анхаарал татсан өөр нэг зүйл нь нийгэм, эдийн засгийн доод бүлгийн суралцагчдын 13 хувь нь байгалийн ухааны гүйцэтгэлийн хамгийн дээд түвшинд үнэлэгдсэн явдал.
2026-09-15
1.5 их наяд төгрөгөөр нисэх буудал өргөтгөнө гэв үү
Манай улс “Чингис хаан” олон улсын нисэх онгоцны буудлыг Японы олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАИКА)ын 65.6 тэрбум иен буюу тухайн үеийн ханшаар 570-600 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлээр барьж, 2021 оны долоодугаар сард ашиглалтад оруулсан билээ. Үндсэндээ бид Хөшигийн хөндийд барьсан нисэх онгоцны буудлаа ашиглаад таван жил гаруй л болж буй. Олон улсын байгууллагаас хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр авсан зээлийнхээ гуравны нэгийг нь ч төлөөгүй байна.
2026-09-11
Төрийн албан хаагчдын сэтгэцийн эрүүл мэндийг ганц хуудас цаасаар тодорхойлохгүй
Манай улсад төрийн албанд ажиллах хүсэлтэй иргэнээс шаардах баримт бичгийн нэг нь сэтгэцийн эрүүл мэндийн тодорхойлолт юм. Түүний хүчинтэй хугацааг саяхан сунгасан явдал нь өнгөц харвал техникийн шинжтэй шинэчлэл мэт. Гэвч энэхүү жижиг өөрчлөлт нь төрийн албанд хүнийг хэрхэн сонгодог, албан хаагчийн сэтгэл зүйн эрүүл мэндийг ажилд орсноос нь хойш ямар шалгуураар хянадаг, хамгийн гол нь эрх мэдэлтэй, хүч хэрэглэх боломжтой албан тушаалтны зан үйлийн эрсдэлийг илрүүлдэг, эсэх нь илүү том асуудал дагуулаад буй юм.
2026-09-09
Хуучин байшин будахыг хүүхдэд зориулсан бүтээн байгуулалт гэхгүй
Бид хэзээ нэг хүүхдэд зориулсан хоттой улс болох вэ. Хуучин байшин будаж засахыгаа эрх баригчид хүүхдийн төлөөх бүтээн байгуулалт гэж ойлгоод байх шиг. Эсвэл арга хэмжээ, уралдаан тэмцээн, баярын тоглолт зохион байгуулсныгаа тэдний төлөө ажиллаж байна гэж эндүүрдэг. Өнгөрсөн зургаадугаар сарын 1-нд буюу Хүүхдийн эрхийг хамгаалах олон улсын өдрөөр “Нэг ээлждээ 1000 хүүхэд хүлээн авах хүчин чадалтай, дөрвөн улирлын зуслангаар Хотын дарга Б.Пүрэвдагва багачуудад бэлэг барилаа” гэж бараг бүх хэвлэлээр “сэвүүлсэн”. Ашиглалтад оруулчхаад баярынх нь өдрөөр хүлээлгэн өгч байна уу гэтэл пиардсан даа.
2026-09-08
“Хулхи” хувийн сургуулиуд хүүхэд хохироосоор л байг уу
Борооны дараахмөөгшиг олширсон хувийн сургуулиуд эхнээсэээ тараа таниулж, үүдээ барихдаа туллаа. Хичээлийн шинэ жил эхэлчхээд байхад сурагчдаа хүлээж авах нь бүү хэл, шүүхийн байгууллагаар асуудлаа шийдүүлэхдээ тулчихсан нь ч байх юм. Тодруулбал, “Монтэ Роза” сургууль “Наран трейд” ХХК-тай шүүхийн маргаан үүсгэсний улмаас 600 хүүхдийн эрхийг зөрчив.
2026-09-04
Шатахууны импортоос хараат байдлыг цахилгаан автомашин бууруулж чадах уу
Шатахууны нийлүүлэлт доголдох бүрд урт дараалал үүсэж, үнэ өсдөг дүр зураг монголчуудад хэдийн танил болжээ. Сүүлийн нэг сард л гэхэд автомашины улсын дугаарын тэгш, сондгой тоогоор бензин олгож, нэг тээврийн хэрэгсэлд 50 мянган төгрөгийн хязгаарлалт тогтоосон ч иргэд ШТС-ын гадна цаг заваа барж дугаарласан хэвээр. Жилд дунджаар 2.4 тэрбум ам.долларыг бензин, дизель түлшний импортод зарцуулдаг манай улсын хувьд эл асуудал түлшний импортоос хэр хамааралтай, ямар эмзэг тогтолцоотойг бэлхнээ харуулна.
2026-09-03
Тал хээрийг хамгаалах түүхэн, шинэ “зам”-ын эхлэл
Манай улсад болж өнгөрсөн Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17)-ын талаар иргэд сайн, муу, сайшаалтай, шүүмжлэлтэй олон өнцгөөс санаа бодлоо уралдуулан ярьж байна. Үүний дунд хурлын зохион байгуулалт, хөрөнгө санхүүжилт, үлдэх үр ашгийн тухай сэдэв жин дарж байх шиг.
2026-09-01
Есдүгээр сарын 1 бол ердийн л нэг өдөр
Есдүгээр сарын 1 бол ерөөсөө бидний баяр хэмээх бичигдээгүй хуулийг монголчууд хэзээнээс ч юм дагаж мөрдсөөр ирсэн. Угтаа бол ердийн л нэг өдөр билээ. Гэтэл бид хичээлийн шинэ жилийн эхний өдрийг баяр ёслол, сургууль, цэцэрлэгийн захирал, багш нарт тал засах, эсвэл дутуугийн мэдрэмжээ дүүргэх, бүр бэл бэлчингээ гайхуулах хэлбэр төдий тэмдэглэсээр өдий хүрэв.
2026-08-28
Богд уулын хагарал дээрх “бетонон” хотхонуудын аюул
Монгол, Японы эрдэмтэд одоогоос найман жилийн өмнө Улаанбаатар хотод гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээ хийх явцдаа нийслэлийн суурьшлын бүс дундуурх 50-иад км газрыг хамарсан шинэ хагарал илрүүлсэн билээ. Нийслэл орчимд судлаачдын өмнө нь илрүүлсэн идэвхтэй зургаан хагарал хотын төвийн суурьшлын бүсээс зайдуу, хүн амын төвлөрөл, хөдөлгөөн харьцангуй сийрэг газруудад байсан бол 2018 онд нээсэн долоо дахь голомт Улаанбаатарыг зүүнээс баруун руу хөндлөн гулд “туучсан” байршилтай байв.
2026-08-26
Дарга нарын төсөөлөлд “цэцэглэсэн” дагуул хотын бодит төрх
Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурал (СОР17)-ын хүрээнд болсон “Хотын дарга нарын чуулга уулзалт”-д ирээдүйгээс ирсэн буюу цаасан дээр “амилсан” нэгэн хотын удирдлага оролцож, цугласан олныг гайхшируулжээ. Энэ уулзалтын үеэр хотын удирдлагууд хэт төвлөрлөөс улбаатай экосистемийн доголдол, ногоон дэд бүтцийн хүртээмж гээд хүн ам ихтэй суурин газруудад нийтлэг тулгамддаг бэрхшээлүүдийг хэлэлцэж, гарц шийдэл эрэлхийлсэн бол өнөөх дарга “Монголчууд бид хотын газрыг зоосны нүхээр биш, хариуцлага гэж харах цаг болсон.
2026-08-24
Стандартаас хэтийдсэн хар тугалганд хордсоор байг уу
Манай улсад хар тугалганы өндөр агууламжтай будаг хаа сайгүй худалдаж буйг 10-аад жилийн өмнө тогтоогоод, анхаарах зөвлөмж хүртэл боловсруулсан. “Зориг сан”-гаас 2017 онд “100 айл” барилгын материалын төвөөс ахуйн хэрэглээний 56 лааз будаг худалдан авч, түүнийг шинжлүүлэхэд 70 хувь нь хар тугалганы агууламжтай гарсан юм.
2026-08-21
