Ардчилсан намынхан ур жиг дар орой 23.00 цаг хүр тэл хуралдаад зарчмын зөрүүтэй олон асуудал дээр нэгдмэл байр сууринд хүрчээ. Нэгд мэл байр сууринд хүрэх зам нь нэлээд бартаа тай тэр ч байтугай нударганы орол цоо той болсон ч үүнийгээ ихээ хэн нуу цалж бай гаа аж. Оройжин ширүү хэн хуралд са ны дүнд Ерөнхийлөг чийн байр суурь, тэр ту смаа теле ви зийн ярилц ла гад оролцохдоо олон ний тэд таалаг дан хэлсэн үгсийн дий лэнх нь биеллээ олсон гэхэд хилс дэх гүй болов уу. Тухайлбал, АН Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжи нг огц руулах гүй авч үлдэх байр суурь дээр нэг д сэний зэрэгцээ Ерөнхийлөгчийн санаачилсан Засгийн газрын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг 2016 оноос хэрэгжүүлэх нь зүй тэй гэж үзжээ. Мөн эдийн зас гийг идэвхжүү лэх 23 арга за мыг то дор хойлсон ч олны шүүмж лэлд өр төөд байгааг ан заарч, УИХын тог тоо лын төслийг хэрэгжүүлэхэд хол бог дох хуулийн төслүүдийг ирэх зур гадугаар сарын 1ний до тор бат лах нь зүйтэй гэдэгт санал нэгджээ. Нударга зөрүүлэх бол сон асууд лын тухайд юуны өмнө УИХын гишүүн Ж.Батзандангийн нэр дуулдаж байна.
Тэрбээр зөв хөн өөрийнхөө төлөө бус УИХ ын гишүүн Р.Бурмааг намын гишүүнийхээ эсрэг санал өгсөн гэх шалтгаанаар намаас хөөхөөр шийдвэрлэсэнд тэсвэр алдсан бололтой. Нээрээ ч Ж.Батзандан гишүүний хэлсэнчлэн “Үндсэн хуулиас давсан Намын дүрэм гэж юу байсан юм бэ”, тийм биз дээ. Үүний дараахан АНын ген сек Ц.Оюундарь “Жагсаалтаар орж ирсэн гишүүн намынхаа эсрэг санал өгөх ёсгүй” хэмээн мэдэгдсэн нь “Жагсаалтаар орж ирсэн гишүүн сонгогдсон гишүү дээс ялгавартай эрх мэдэлтэй” гэх ташаа ойлголтыг олон нийтэд төрүүлснээрээ сөрөг нөлөөтэй. Ийм асуудал гарна гэдгийг УИХын сонгуулийн тухай хуулийг батлахын өмнө таамаглаж байсан ч “долоо хэмжээд нэг огтолсон” шийдвэр нь энэ. Түүнийг Ерөнхий сайд, АНын дарга Н.Алтанхуяг, мөнхийн дэмжигч нь мэт болсон С.Баярцогт нарын өөдөөс “ассан” гэцгээж буй ч одоогоор хэн нэгнийгээ бэртээчихээгүй, хэл амны зодоон болоод өнгөрсөн бололтой юм. Ямартай ч шөнө дөл болтол хуралдаж, сэм зодооноо нууцал сан уг бүлгийн хурлын ердөө мар гааш нь буюу өчигдөр үдээс өмнө Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг өрөөндөө УИХын гишүүн, ҮХАА н сайд Х.Баттулгыг дуудаж ганцаарчлан уулзсан байна. Энэ нь УИХын гишүүн, Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжинг огцруулах асууд лын талаар ярилцсан байх гэсэн хардлагыг төрүүлсэн.
Мөн дараа нь Р.Бурмаа, М.Зоригт, Ж.Бат зандан нартай тус бүрчлэн ганцаарчилж уулзсан аж. Тэгэхээр хэрэв бүлгийн хурлын үеэр дээрх дөрвөн гишүүнийг хэвээр үлдээхээр шийдсэн нь үнэн бол энэ удаад Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг “Цаашид ганцаарчилсан тоглолт хийвэл аюултай”г сануулсан бололтой. Гэвч түүний энэ алхам намын доторх эв нэгдэлд эергээр нөлөөлж чадах эсэхийг таашгүй. Өөрөөр хэлбэл, зодооны гол шалт гаан буюу Засгийн газар нь УИХын гишүүдээ тоох, эсвэл УИХ нь Засгийн газраа нүд үзүүрлэсэн гэх инээдтэй ч гэх үү, эмгэнэлтэй гэмээр гомдлыг дээрх уулзалт эцэс лэн шийдвэрлэж чадах болов уу. Тэгээд ч Ерөнхий сайд Н.Ал тан хуя гийг Х.Баттулга сайдыг “тайвшруулан” уулзаж байх хооронд УИХ дахь АНын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат мэдээлэл хийсэн. Мэдээллийн эхэнд намын хагарал, бутралын талаар хэлээд авсан нь ч, Х.Тэмүүжин сайдыг хэвээр авч үлдэх болсон үндэс лэлээ, мөн УИХын гишүү ний Байн гын хорооны хуралдаанд дээр хэлж буй санал халдашгүй гэдгийг онцлон сануулсан нь уржиг дар орой болсон бүлгийн хуралдаан АНын удирдлагуудыг “түргэн авахуулсан”тай холбоотой байж мэдэхээр байна.
Эдүгээ тэд ний мэдээлэл эгээ л Леопольд муурын “Эвтэй найртай амьдарцгаая л даа” гэх гуйлт мэт уншигдаж байна. Гэтэл ардчиллын лидер залуу сын нэг гэгд дэг С.Баярцогт тэр гүүтэн Ерөнхийлөгчийн санаачилсан “Дав хар дээл”ний асууд лыг сөрөг хүч нийхэн сайд нарыг огцруулж чадах гүй бай гаа учраас ийм арга хэрэглэлээ гэж хэвлэл мэдээллээр тайлбар лаж байгаа нь харам сал тай. Ин гээд өмнөх оройныхоо “хайн цаа”г хагалж С.Баярцогт гол дүрд тоглосон хэвээр байлаа. Өө рөөр хэлбэл хэдийгээр дахин сай дын суудалд заларч чадаа гүй ч АН ын гишүүдийг “Алтан га да сынхан ба бусад нь” гэх мая гаар хувааж ноёрхлоо тогтоох эрх түүнд үгүй билээ. Гэвч тэрбээр хэдийнэ ийм зарчмаар ажлаа эхэлчихсэн бололтой. Тэр ч байтугай чуул ганаар бат лаад Ерөнхийлөгчөөр хориг тавиулахгүй юу” гээд бүр Ерөнхийлөгчид ажлыг нь заах шахсаныг яана. АНын дотоод хямралыг мөрөөдөгсдөд энэ муухай байдал нь хөгжөөнтэй, зугаатай санагдсан байж болох юм. Гэвч УИХ дахь олонхийн бүлэг бол УИХын Байнгын хорооноос том. АНын дүрэм Үндсэн хуу лиас ч илүү хүчтэй. Тэр ч байту гай “АНын Хяналтын хороо бол манай намын Үндсэн хуулийн Цэц юм аа” гэхчлэн цэцэрхсэн ёс бус дүрэм журмууд газар ав саар байгаа нь тогтолцооноос шинэчлэлээ эх лэх зүй тогтол талаас нь харвал “Яг эндээс га жуу дал эхэлж байна даа” гэмээр харагдаж байна.
У.ОРГИЛМАА
