Бельги гаралтай Америкийн эрдэмтэн Фрэнсис Халзен физикийн салбарын Нобелийн шагнал хүртлээ. Тэрбээр дэлхийн хамгийн хүйтэн тив болох Антарктидын зузаан мөсөн доор эрдэм шинжилгээний цогцолбор байгуулж, орчин үеийн одон орон судлалд хувьсгал хийсэн юм. Нобелийн хорооны төлөөлөгчид энэхүү нээлтийн талаар “Эрдэмтдийн олон жилийн туршилт, тууштай хөдөлмөрийн үр дүнд хүн төрөлхтөн сансар огторгуйг харах цоо шинэ цонхтой боллоо” хэмээв.
Фрэнсис Халзен 1980-аад оны сүүлчээс эхлэн сансар огторгуйн гүнээс ирж буй, нүдэнд үл үзэгдэгч бичил бөөмсийг судлах санааг дэвшүүлж, олон улсын эрдэмтдийн багийг удирджээ. Тэд Өмнөд туйлын мөсийг өрөмдөж, дотор нь гэрэл мэдрэгч бүхий аварга том утаснууд байршуулсан аж. Энэ төсөл нь мөсийг дуран болгон ашиглаж, огторгуйн гүнд өрнөж буй үйл явдлын ул мөрийг илрүүлэх боломж олгосон байна. Тухайлбал, хар нүх болон алс холын галактикуудаас ирэх энергийн эх үүсвэрийг илрүүлэхэд уг төхөөрөмж гол үүрэг гүйцэтгэжээ.
У.Сүрэн
