Хуульч мэргэжилтэй ч хуулиа батлуулж дөнгөдөггүй О.Номинчимэг 

Монгол Улсын ес дэх парламент бүрдэж, анхны 126 гишүүн тангаргаа өргөөд байна. Дөрвөн нам, нэг эвслийн төлөөллөөс бүрдсэн эл парламентад иргэд биднийг хэн хэн төлөөлж байна вэ. Ардчилсан засаглалыг бэхжүүлэх, нийгэм, эдийн засгийн амьдралд хөгжил дэвшил авчрах үүрэг, зорилгоо биелүүлэх нөөц боломж, туршлага тэдэнд бий юү. Эдгээр асуултад хариулт өгч, иргэдийн мэдэх эрхийг хангах үүднээс “Өнөөдөр” сонин “126-гийн нэг” булан нээгээд байна. Энэ парламентын 126 гишүүний 80 нь анх удаа сонгогдсон. Мөн түү­­­­­­хэндээ хамгийн олон эмэгтэй гишүүнтэй УИХ гэхчлэн онцлогтой билээ. Парламентад иргэдийг хэн хэн төлөөлж байгааг бид цувралаар танилцуулж буй. 

Нийслэлийн Засаг даргын орлогчоор жил орчим ажиллаадМАН-ынжагсаалтын16дугаартбичигдэн,парламентын босгоор алхсан нэгэн бол УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг. Тэрбээр УИХ-ын 10 дугаар тойрогт МАН-аас нэр дэвшихээр төлөв­лөж байсан ч өвдөг шороодохоо мэ­дээд намын жагсаалт руу зүтгэсэн гэдэг. О.Номинчимэг улс төрд гэр­лийн хурдаар шат ахиж яваа. Эгэл малч­ны удмаас анх удаа их сургууль дүүргэж, эрдэм номын мөр хөөсөн нь түүний аав, ээж хоёр байсныг нэгэнтээ дурсаж, ийм ч учраас эцэг, эх минь үр хүүхдээ мэдлэг, боловсролтой болгоход ихээхэн анхаарсан нь одоогийн О.Но­мин­чимэгийг “бүтээ­сэн” хэ­мээн хэв­лэлд өгсөн ярилцлагадаа он­цол­сон байв. Тэр­бээр мэдлэг, боловсролын ту­хайд хэнд ч го­лог­до­хооргүй бөгөөд англи, япон хэлтэй, хуульч мэр­гэжил­тэй. 

1998 онд Д.Сүхбаатарын нэрэмжит хоёрдугаар дунд сургууль, 2001 онд МУИС-ийн харьяа Монгол-Туркийн хамтарсан байгалийн ухааны төрөлжсөн дунд сургууль дүүргээд, 2004 онд Японд Токиогийн Гадаад хэлний их сургууль, 2008 онд Токиогийн их сургуульд эрх зүйч мэргэжил эзэмшжээ. Үргэлж­лүүлэн суралцсаар 2010 онд тус сургуульдаа харьцуул­сан эрх зүй, 2015 онд АНУ-ын Колумбийн хуулийн сургуульд хууль зүйн магистрын зэрэг хамгаалсан байна. 

Японы “Мицүбиши” корпорацын Монгол дахь төлөөлөгчийн газарт хууль, эрх зүй, ашигт малтмалын төсөл хариуцсан ажилтнаар ажлын гараагаа эхэлсэн тэрбээр 2011-2017 онд “Хоган ловесс” олон улсын хуулийн фирмийн Парис дахь сал­барт ахлах хуульчийн албан тушаал хашиж байж. 2019 оноос Монголын олон улсын арбитрын арбитрчаар ажил­лажээ. Удалгүй өмгөөллийн “Авинекс партнерс”, “Номин энд ад­вокатс” ХХН-ийг үүсгэн байгуулж, мэргэжлээрээ чамгүй амжилтад хүрсэн юм. 

2021 онд УИХ-ын Тамгын газрын тэргүүн дэд даргаар ажил­лаж, дараа нь УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын хуулийн асуу­дал хариуцсан зөвлөх болсон нь улс төрд хөл та­вих замыг нь засжээ. 2023 онд Нийслэлийн Засаг дарга бө­гөөд Улаанбаатар хотын захирагч Х.Нямбаатар Нийг­мийн бодлого, байгаль орчин, агаарын бохирдлын асуудал ха­риуцсан орлогч З.Төмөртөмөөг чөлөөлж, оронд нь О.Но­минчи­мэгийг томилсон юм. Хотын орлогч байхдаа хүүхдийн тоглоомын талбайн аюулгүй байдал, стандартын талаар дуу­гарч, тоглоомын талбай дээр очиж хүн “загнасан” бичлэгээрээ сонгуулийн өмнө попорч, олон танигдах паиараа нийгмийн сүлжээгээр цацсан. Гишүүн болс­ноосоо хойш хоёр жил тамхины тухай л ярьсан. Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахаар хууль санаачилсан нь одоо хүртэл албажаагүй. Үүнээс гадна 5-6 хуулийн төсөл УИХ-д өргөн барьсан ч батлуулж дөнгөсөнгүй. 

О.Номинчимэг нэлээд бийлэгжүү болох нь АТГ-т 2024 он гаргасан хөрөнгө, орлогын мэдүүлгээс нь харагдана. Тодруулбал, 4.8 тэрбум төгрөгийн хөрөнгөтэй, 2.8 тэрбумын орон сууц, барилга, байгууламжтай, 220 сая төгрөгийн авто­машин­тай гэнэ. Нийт орлого нь 665 100 630 төгрөгөөс өөрийнх нь 69.7 сая. Тэрбээр хөрөнгийн зах зээлд сайн “тоглогч”. АПУ ХК-ийн 9810, “Ард санхүүгийн нэгдэл”-ийн 72 610, “Лэнд МН” ББСБ-ын 58 400, “Лэнд МН” ХК-ийн 35 500, “Монголын хөрөнгийн бирж” ХК-ийн 56 811 ширхэг хувьцаа эзэмшдэг. Түүнч­лэн “Мандал даатгал”-ын 4800, “Хасбанк” ХК-д 75 000 шир­хэг хувь­цаатай хэмээжээ.

Төрийн түшээдийн хамаарал бүхий хүмүүс өндөр дээд албан тушаал хаших явдал цөөнгүй. Түүний нэг нь О.Номин­чимэг гишүүний нөхөр Д.Амарбаясгалан. Тэрбээр “Оюу толгой” ХХК-ийн Хууль, эрх зүйн асуудал хариуцсан захирлаар ажилладаг. Өнгөрсөн онд Тагнуулын ерөнхий газрынхан тус компанийн нөлөө бүхий албан тушаалтнуудын гэр, ав­томашиныг нэгжсэн. Ингэхэд Д.Амарбаясгалангийн гэрээс 10 орчим тэрбум төгрөг хураасан гэх мэдээлэл шуугиан тарьсан билээ. Харин үүнийг гишүүн няцааж, ийм зүйл болоогүй хэмээн хэвлэлд ярьсан байдаг.

УИХ-ынгишүүнО.НоминчимэгОлонулсынпарламентын холбоо (ОУПХ)-ны Парламентчдын хүний эрхийн хорооны ерөн­хийлөгчөөр ажиллаж буй. Саяхан болсон ОУПХ-ны хуралд УИХ-ын гишүүн Х.Булгантуяаг өөрийн чиг үүргийн хүрээнд чуулганы хуралдаан удирдсаныхаа төлөө “төрийн эрхийг хууль бусаар булаан авах гэмт хэрэгт буруутгагдсан” хэмээн мэдэгдэж, анхаарч өгөхийг хүссэн байна. Үүнд зарим хүн эгдүүцэж “Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрийг олон улсаар шүүлгэдэг хэн бэ” хэмээн бухимдлаа цахим орчинд хуваалцжээ. Нэг бус, нийт иргэний эрх ашгийг хамгаалахад сурсан мэдсэнээ ашиглах хэрэгтэй биш үү, гишүүн ээ.

Ч.Болор