Лаос, Монгол хоёр орны хоо ронд 1962 оны ес дү гээр сарын 12-нд дипломат харилцаа тогтоосноос хойш өнөөдөр 50 дахь жилтэйгээ золгож байна. Лаос, Мон голын ард түмэн эрт үеэс ха рилцан ойл голц ож, хамт ран ажил лаж ир сэн бөгөөд ялан гуяа 1975-1990 оны хоо ронд идэвх тэй ха - рил цааны өндөр түвшинд хүр сэн билээ. 1975 оны 12 дугаар сарын 2-нд БНАЛАУ тунхаглагд сан цагаас эх лэн манай Засгийн газар дэлхийн бүх улс орнуудтай улс төр, нийгмийн бай гууллын ялгааг харгалзахгүй, бие бие сийн дотоод хэ рэгт оролцох гүй, эрх чөлөө, газар нутгийн бү рэн бүтэн байд лыг хүндэтгэх, харилцан ашигтай хамтран ажиллах зарчимд тул гуур ласан энх тайванч гадаад бодлого тууш тай баримталж ирсэн билээ.
Өнгөрсөн 50 жилийн хуга цаанд төв болон орон нутгийн хүрээнд Төрийн тэргүүнээс мэргэжил тэн хүртэлх бүх түвшинд төлөөлөг чид харилцан солилцохын зэрэгцээ олон ул сын тавцанд улс төрийн дэмж лэг харилцан үзүүлж ирлээ. БНАЛАУ-ын Сайд нарын Зөв лөлийн дарга нөхөр Кейсон Фомви хан тэргүүтэй тө лөөлөгчдийн 1976 онд Монгол Улсад хийсэн албан ёс ны айлчлал нь Лаос, Монголын найр саг харил цааг бэхжүүлж, өргөжүү лэн хөгжүүлэх чиг лэлд Лаосын нам, засгийн газраас баримталж ирсэн түү хэн бодлогын чухал илэрхийлэл бол сныг онцлон тэмдэглэж байна. Түүнчлэн 1979 онд Монгол Улсын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ж.Батмөнх тэргүү тэй өн дөр хэм жээний төлөөлөгчид хариу айлчлал хийсэн ба 1980, 1986 онуу дад БНАЛАУ-ын Ерөнхийлөгч нөхөр Су фанувонг Монгол Улсад айлчил сан болно. Хоёр орны өндөр дээд хэмжээний харилцан айлчлалын үеэр хоёр талын харилцаа, хамтын ажил лагааг олон арван баримт бичгээр баталгаажуулсны дотор 1976 онд гарын үсэг зурсан Лаос-Монголын хамтарсан тунхаглал болон 1979 онд байгуулсан Най рамдал, хамтын ажиллагааны Гэ рээ нь харилцааны чухал үндсэн баримт бичиг болсон билээ.
Хоёр орны харилцаа, хамтын ажил лагааны хүрээ өргөжин тэлэх яв цад хоёр орны хоорондын хамтын ажил лагааг урт хугацаанд хөгжүү- лэх асуудлыг эрхлэх Эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техникийн та лаар хамтран ажиллах Засгийн газар хоо рондын комисс байгуулагдан ажил лаж байна. Үүний зэрэгцээ олон нийтийн байгууллага, яамд хооронд ч хамтын ажиллагааны механизм бүрэлдэн тогтож, шууд хамтран ажиллаж байна. Өнгөрсөн хугацаанд Монгол Ул сын Засгийн газар БНАЛАУ-д зүйл бүрийн тусламж дэмжлэг үзүүлж ир сэнээс дурдахад манай улсын Сиенгкуанг мужид 60 ортой эмнэлэг иж бүрнээр байгуулж, өндөр боловсролтой эмч мэр гэжилтнээ ажиллуулж, шаардлагатай эм та риа нийлүүлж байсны зэрэгцээ мөн дээрх му жийн Хангси суманд хонь үржүүлгийн аж ахуй байгуулж, Мон голоос үржлийн мал нийл үүлснийг дурдахад таатай байна. Мон гол Улсын Засгийн газрын бу цалт гүй туслам жаар байгуулагдсан дээрх хоёр байгууламж нь хоёр орны хам тын ажиллагааг өргөжүүлж, харилцан хамтран ажиллахад чухал өгөөж тэй арга хэмжээ болсон төдийгүй Монгол Улсын их, дээд сургуулиудад Лаосын олон арван залууг хүлээн авч сургаж, манай үндэсний боловсон хүчнийг бэлтгэхэд чухал дэмжлэг үзүүлж ирсэн нь Лаосын ард түмний талархлыг зүй ёсоор хүлээж байдаг юм.
Дэлхийн болон бус нутгийн улс төрийн нөхцөл байдал хувьсан өөрч лөгдөж ирсэн боловч хоёр орны ха рил цаа хэвийн байж, өндөр хэм жээний харилцан айлчла лууд тогтмол үргэлжилсээр ирсэн билээ. 1994-2005 оны хоо ронд Монгол Ул сын анх ны болон хоёр дахь Ерөнхий лөгч нар БНАЛАУ-д албан ёсны айлч лал хийсэн болон 2007 оны есдүгээр сард БНАЛАУ-ын Ерөнхийлөгч, гэргийн хамт Монгол Улсад хийсэн төрийн айлчлал нь хоёр орны харил цаа хам тын ажиллагааг шинэ шатанд гаргахад чухал дэмжлэг болсон гэж үзэж байна. Үүний зэрэгцээ хоёр орны хууль тогтоох дээд байгууллагуудын хоо ронд ч өндөр түвшний харил цан айлч лалууд тасралтгүй хийсээр ирсэн юм. Тухайлбал Монгол Ул сын Их Хурлын дарга БНАЛАУ-д 1998 онд, Лао сын Үндэсний Ассамблейн дарга 2000 онд Монгол улсад, Монгол Улсын Их Хурлын орлогч дарга БНАЛАУ-д 2002 онд тус тус айлч илсны зэрэгцээ хоёр Парламентын Тамгын газар хоо ронд хууль боловсруулах, шинэч лэх ажлын арга барил, туршлагаа ха рилцан солилцож, хам тран ажиллах санамж бичиг байгуулан ажиллаж байна.
Лаосын Үндэсний Ассамблейн зүгээс Монгол Улсын Их Хурлын танхимыг тоноглох сайн чанарын модон тавилга бэлэглэсэн нь манай хоёр орны урт хугацааны найрсаг ха рилцааны бэлэг тэмдэг, сайхан дур самж болон үлдэж буй билээ. Мөн 2008 оны гуравдугаар сард Лаосын Үндэсний Ассамблейн дарга Монгол Улсад айлчилсан ба мөн оны арваннэгдүгээр сард Монгол Улсын Их хурлын дарга БНАЛАУ-д ха риу айлч лал хийсэн. 2012 оны хоёр дугаар сард Лаосын Үндэсний Ассамблейн дарга тэргүүтэй төлөөлөгчид Мон гол Улсад албан ёсоор айлчилсан нь ма най хоёр орон улс орноо хөгжүү лэх шинэ эрин үед хоёр талын уламжлалт харилцаа, хамтын ажиллагааг урагшлуулан хөгжүүлэхэд чухал түл хэц болсон үйл явдал юм. Манай хоёр орон хүн ам цөөтэй, далайд гарцгүй хэдий ч олон улсын болон бүс нутгийн асууд лаар дэлхийн тавцанд харилцан бие биенээ чин сэтгэлээсээ дэмжиж ирсэн ба БНАЛАУ-ын Засгийн газар, ард түмэн Монгол Улсын Засгийн газар, ард түмнийг ойр дотны анд нөхрөө гэж хүндэтгэж байдаг юм.
Хоёр орны гадаад харилцаа ны яамд хоорондын хамтын ажил лагаа ч хөг жиж, БНАЛАУ-ын Га даад хэргийн сайд Мон гол Улсад 1994, 2002 онд, Монгол Улсын Га даад ха рилцааны сайд БНАЛАУ-д 2001 онд айлчилсан ба 2006 онд Вьентьян хотноо хоёр яам хоорондын анх ны зөвлөлдөх уул залтыг хийсэн билээ. Хоёр орны харилцаа, хамтын ажил лагааг хөгжүүлэх хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүл сэн олон арван гэ рээ хэлэлцээрүүд байгуулж ирснээс дурдвал Лаос-Монголын Найрам дал, хамтын ажиллагааны 1994 оны Гэрээ, хөрөнгө оруу лалтыг хөхиү лэн дэмжиж харилцан хамгаалах тухай хэлэлцээр, Консулын болон худал даа, хамтын ажиллагааны хэлэлцээр юм. Эцэст нь хоёр орны хооронд Дипломат харилцаа тогтоосны 50 жи лийн ойг тохиолдуулан БНАЛАУ-ын Засгийн газар, ард түмний нэрийн өмнөөс болон хувиасаа өнгөрсөн ху гацаанд болон өнөөдөр БНАЛАУ-д үзүүлж ирсэн, цаашид ч үзүүлэх Монгол Улсын Зас гийн газар, ард түм ний сэтгэл харамгүй туслал цаа дэмж лэгт гүн талархалаа илэрхийлье. Ма най хоёр орны хөгжлийн эрч хүч, нөөц болом жийн хэрээр Лаос-Мон голын найрсаг харилцаа, хамтын ажил лагаа цаашид ч улам өргөжин хөг - жинө гэдэгт би итгэл төгс байна. Энэ завшааныг ашиглан ах дүү Мон голын ард түмэнд чин сэтгэ лийн халуун дотно мэндчилгээ дэв шүүлж, эрүүл энх, аз жаргал, баяр баяс галангаар дүүрэн байж, улс орноо цэ цэглэн хөгжүүлэх их үйлстээ улам их амжилт олохын өлзийтэй ерөөл өргөн дэвшүүлье.
