Дэлхий дахинд хумхаа өвчний улмаас минут тутамд нэг хүн нас барж байна 

Хумхаа өвчинтэй тэмцэх дэлхийн өдөр уржигдар болж өнгөрлөө. Энэ нь “Anopheles” төрлийн шумуулаар дамжин халд­варладаг, эгэл биет шимэгчээр үүсгэгддэг, ойр ойрхон халуурах, цус багадах, элэг, дэлүү томрох, арьс, салст шарлах шинж тэмдгээр голчлон илэрдэг хурц өвчин юм. Дэлхийн нийт хүн амын тал хувь нь хумхаа дамжуулагч шумуул тархсан, эрсдэлт бүс нутагт амьдардаг бөгөөд уг өвчний улмаас минут тутамд нэг хүн нас бардаг байна.

ДЭМБ-ын шийдвэрээр 2007 оноос эхлэн жил бүрийн дөрөвдүгээр сарын 25-ныг хумхаа өвчинтэй тэмцэх дэлхийн өдөр болгон тэмдэглэж ирсэн түүхтэй. Уг өвч­нийг хяналтад авах, урьдчилан сэр­гий­лэх зорилгоор олон улсад тэмдэглэн өн­гө­рүүлдэг бөгөөд энэ онд “Хумхаа өвчнийг устгах хүч, бид чадна. Одоо бид хийх ёстой” гэсэн уриан дор нэгджээ. Хумхаа 2024 онд 37 улсад 1000- аас цөөн тохиолдол бүрт­гэгдсэн бол 47 орон уг өвчнөөс бүрэн ан­ги­жир­сан гэдгээ албан ёсоор мэдээлсэн байна. Харин тухайн онд 610 000 хүн уг өвч­ний улмаас нас баржээ.

Манай улсын тухайд хумхаа өвчний дэг­дэлт гараагүй ч зөөвөрлөгдөн ирэх тохиолдол бүртгэгдсээр байгаа юм. Сүү­лийн жилүүдэд дунджаар 1-4 тохиол­долбүртгэгдэх болсныг Зоонозын өвчин суд­лалын үндэсний төвөөс мэдээлсэн. Уг өвчний голомт нутаг болох Африкийн ор­нууд, БНСУ, Энэтхэгт амь­дарч, сурч буй иргэд тухайн улсдаа халдвартай шу­муулд ха­зуулж, Монголдоо эмчлэгдэх тохиол­долгар­даг байна. Ташрамд, хум­хаа­гаассэр­гий­лэх боломж­той бөгөөд гэрийн хаалга, цон­хонд тор хийх, шумуулаас үргээх тос, цац­лага хэрэглэх, ойр орчимд тогт­сонус, ил задгай усан сан байлгахгүй байхыг албаныхан зөвлөв.

Ч.Цэлмэг