“Иргэдийн эрүүл мэндээ хамгаалуулах эрх хангагдахгүй байна”

Хүний эрхийн үндэсний комисс (ХЭҮК)-оос иргэний эрүүл мэндээ хамгаалуулах, эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ авах эрхийн хэрэг­жилт Мон­гол Улсад ямар хэмжээнд байгаа талаар өчигдөр мэдээлэл хийв.

ДЭМБ-ын судалгаагаар манай улсад урьдчилан сэргийлэх боломжтой зүрх, судас, уушгины архаг өвчин, чихрийн шижин, хорт хавдрын шалтгаант нас баралт хүн амын дунд хамгийн түгээмэл тохиолдож буйг тогтоосон. 30-70 насныхны дунд эл өвчлөл 26.3 хувьтай байгаа нь бүсийн дундаж үзүү­ лэлтээс 10.4 хувиар их байгаа юм. Мөн хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд “тэргүүлж” буй билээ. Эдгээр нь Монгол Улсын нийгмийн эрүүл мэндийн тогтолцоо ямар түвшинд байгааг илтгэх наад захын үзүүлэлт гэдгийг ХЭҮК-ын Судалгаа, дүн шинжилгээний хэлтсийн дарга С.Тунгалагтамир хэллээ. Улмаар сэргийлж болох дээрх өвчлөл нь ихэвч­лэн хүрээлэн буй орчин буюу агаар, хөрсний бо­хирдол, хүнсний аюулгүй байдал алдагдсантай хол­боотойгоор үүсэж байгаа. Энэ нь иргэний Үндсэн хуулиар олгосон эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрх зөрчигдөж буй энгийн жишээ гэдгийг тэрбээр нэмж тодотгосон.

С.Тунгалагтамир “Монголд сүүлийн 10 жилд эрүүл мэндийн байгууллагын тоо 51.5 хувиар өссөн бай­на. 1000 хүнд ногдох эмчийн тоо ч дэлхийн дунд­жаас өндөр. Гэтэл одоо ч эмнэлгийн хүртээмж муу, эмчийн ачаалал их гэсэн гомдол тасрахгүй бай­гаа нь хачирхалтай. Үүний гол шалтгаан нарийн мэр­гэжлийн эмч нарын олонх нь Улаанбаатарт төв­лөрсөн, хөдөөд ур чадвартай боловсон хүчин байх­гүйтэй холбоотой. Орон нутагт хийсэн хяналт шал­галтаар ч энэ нь ил болсон” гэсэн юм.

ХЭҮК-оос иргэдийн дунд явуулсан су­дал­гаагаар 67 хувь нь эрүүл мэндийн тусламж, үйл­чилгээ авч чадахгүй байна гэж хариулжээ. Энэ бү­хэн даатгалын санхүүжилтийг зөв хуваарилах, эм­нэлгийн тоног төхөөрөмж худалдан авахад анхаарах, эмч, суви­лаг­чийн харьцааг тэнцүүлэх, орон нутагт на­рийн мэргэжлийн эмч нарыг олноор ажил­луулж, төв­лөрөл, чирэгдлийг бууруулах шаард­лагатайг ха­руулж байна хэмээн комисс дүг­нэ­жээ.

О.Ундрах