Цагаан сарын үеэр л юм даг
Монголын сэтгүүл зүйн “Их хурд” буюу БАЛДОРЖ шагнал жил бүр шилдгүүдээ тодруулдаг байсан 2008-2018 оны хоорон дахь 10 жил бол шинэ үеийн сэтгүүл зүйн хөгжил, шинэчлэл, өөрчлөлт, төлөвшилд томоохон түлхэц өгсөн үсрэнгүй дэвшлийн түүхэн мөчлөг байсныг салбарын мэргэжилтнүүд, судлаачид, багш нар, “гал тогооныхон” маань ил, далд ярьдаг, дурсдаг хэвээр.
2026-01-07
Соёлын төв өргөөгөөр “сор залчих” вий дээ
Хотын дарга Х.Нямбаатар Монгол Улсын түүх, соёлын томоохон цогцолбор болсон Соёлын төв өргөө (СТӨ)-г нурааж, оронд нь тэнгэр баганадсан өндөр барилга сүндэрлүүлэхээр “атгаг” санаа өвөрлөн яваа бололтой. Бүр хоёр блок бүхий 50 давхар барилга барих зураг, төсөл боловсруулахыг орлогч Т.Даваадалайдаа оны өмнөхөн буюу арванхоёрдугаар сарын 30-нд даалгасан баримт ил болов. Нийслэлийн удирдах ажилтнуудын шуурхай зөвлөгөөн эл өдөр болсон бөгөөд Засаг даргын эдийн засгийн хөгжил, дэд бүтцийн асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогч Т.Даваадалай эл үүргийг хүлээж, Засаг даргын зөвлөлийн хуралд саналыг танилцуулахаар тогтсон юм байна.
2026-01-07
Зүүний үзүүр дээр суусан Ерөнхий сайд
Г.Занданшатарын Засгийн газар байгуулагдаад хагас жил болж байна. Өмнөх Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ бодит үнэнийг нууж, цаасан дээрх сайхан тоог дөвийлгөхөөс өөр ажил хийлгүй явсаар эдийн засгийг хүндрүүлж орхисон нь нууц биш. Түүний үлдээсэн “балаг”-ийг цэвэрлэж, уруудаж эхэлсэн хүндхэн эдийн засгийг сэргээх үүргийг Г.Занданшатар хүлээсэн юм.
2026-01-07
Ёс зүйг үлгэрлэх ёстой шүүгч нар ёсгүй авирласаар л байх уу
Шүүгчийн ажил бол хүний эрх, эрх чөлөө, хуулийг дээдлэн чанд сахиж, ёс зүйг эрхэмлэн ажиллахаар тангараг өргөсөн, хуульчдын дундаас шилдэг нь байхыг шаарддаг мэргэжил. Гэтэл Монгол Улсын нийт шүүхийн 500 гаруй шүүгчээс ажил, мэргэжлийнхээ нэр хүндийг хөсөр хаяж, шороотой хутгах явдал удаа дараа гарсаар байна. Хэдэн жилийн өмнө “Салхитын мөнгөний ордын” гэх дуулиант хэрэгт олон хуульч буюу шүүгч, өмгөөлөгч зэрэг ажил эрхэлж байсан хүмүүс холбогдож, цөөнгүйг нь шүүх гэм буруутай гэж дүгнэн ял шийтгэснийг уншигчид санаж буй нь лавтай. Түүнээс хойш хээл хахууль авсан хэрэгт нэг бус шүүгч холбогдон ял шийтгүүлж ч байсан. Цар тахлын хөл хорионы үед нэр бүхий шүүгч нар “шоудсан” нь орцны хяналтын камерын бичлэгт үлдэн дуулиан тарьж, заримд нь сахилгын шийтгэл оноосныг ч иргэд мартаагүй.
2026-01-06
Энэ онд ЭМДС-г үр ашигтай ажиллуулж чадах уу
Иргэд улсын эмнэлэгтээ үзүүлж чадахгүйд хүртлээ эрүүл мэндийн салбар шалдаа буучихсан байгаа. Яг ийм нөхцөл байдалтай сүүлийн 2-3 жилийг үджээ. Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар (ЭМДЕГ)ынхан сан дампуурсныг эхэндээ олон нийтээс нууцалсан ч эцэстээ үнэнд гүйцэгдэж, 2024 оны аравдугаар сараас хувийн эмнэлгүүдтэй байгуулсан гэрээгээ цуцалж, улсынх нь нэг удаагийн бээлий, хэрэглэлээ ч авч чадахаа больсон. Үйл ажиллагаа нь ингэж доголдсоор оны эцэс гэхэд үндсэндээ “үүдээ барьцгаасан”.
2026-01-05
Монголын органик хүнсний ирээдүй Сэлэнгэ, Дарханд “бойжиж” байна
Сүүлийн арван жилд дэлхий нийтээр “органик” гэх ойлголт хэрэглээний шинэ чиг хандлагаас давж, хүнсний аюулгүй байдал, эрүүл мэнд, байгаль орчны тогтвортой байдлын үндсэн бодлого болон хувираад байна. Химийн гаралтай бордоо, пестицидэд суурилсан эрчимжсэн, уламжлалт үйлдвэрлэл ургацын хэмжээг богино хугацаанд нэмэгдүүлдэг ч хөрс доройтох, ундны ус бохирдох, хүнсний бүтээгдэхүүнд үлдэгдэл бодис хуримтлагдах эрсдэлийг дагуулсаар ирсэн. Ийм нөхцөлд органик хөдөө аж ахуй нь “альтернатив” бус, ирээдүйн хөгжил рүү дөтлөх чухал зам болохыг олон улсын туршлага ч харуулж буй.
2025-12-30
Асуух нь сэтгүүлчийн эрх, хариулах нь даргын үүрэг
“Чи хаанаас явж байгаа юм, худлаа ярьдгаа боль”, “Хэний захиалгаар юу асууж байна, шууд хэлчих, миний дүү”, “Женкогийн бууны нохой, чамд яриа өгөхгүй” гэж асуулт асуусан сэтгүүлчид рүү дайрч, үг хэлээр доромжилж, хэт субъектив ханддаг хүн бол хотын дарга Х.Нямбаатар.
2025-12-29
Назгайрсан, нанчилдсан намрын чуулган
Парламентын энэ намрын чуулганыг анх удаа есдүгээр сарын 15-нд буюу уламжлалт хугацаанаас 15 хоногийн өмнө нээсэн билээ. Өнгөрсөн долоодугаар сард УИХ-ын тухай хуулийн 17.1-т өөрчлөлт оруулж баталсан тул цаашид ч ийм жишгээр явах юм. Нэг чуулган ажлын 75-аас доошгүй өдөр хуралдах ёстой. Энэ долоо хоногт 75 өдөр нь дуусаж байна. Тиймээс намрын чуулганыг өнөөдөр завсарлуулах магадлалтай. Ийм мэдээлэл сарын өмнөөс л дуулдсан билээ. Улмаар оны дараа “түр зуур” цуглах бололтой.
2025-12-26
“Эрдэнэс Тавантолгой” дахиад авлигачдын үүр болох уу
Ашигт малтмалын олборлолт, экспортоос хамааралтай манай эдийн засгийн нэг гол хөдөлгөгч хүч болсон “Эрдэнэс Тавантолгой” компанийг авлигачид удирдаж, ихээхэн хэмжээний хөрөнгө мөнгийг нь завшиж байсныг хэдэн жилийн өмнө илчлэн зарлаж байв. Түүнээс хойш “Нүүрсний” гэх тодотголтой эрүүгийн олон ч хэргийг АТГ-ынхан цагдаа, тагнуулын байгууллагатай хамтран шалгаж, прокурор яллах дүгнэлт үйлдэн шүүхээр шийдвэрлүүлсэн билээ.
2025-12-25
ОНЫ ОНЦЛОХ ҮЙЛ ЯВДАЛ 2025: Улс төр “халуурч”, залуус цойлсон жил
Авлигатай тэмцэхээ мэдэгдэж, “5Ш” ажиллагаа хэмээх гоё нэртэй хөтөлбөр хэрэгжүүлж явсан Ерөнхий сайд асан Л.ОюунЭрдэнэ үнэндээ өөрөө үүнийхээ “гол дүр” байсныг бид өнгөрсөн тавдугаар сард мэдсэн билээ. Түүний бэр найз залуугийнхаа өгсөн тансаг бэлгүүдийг гайхуулах гэж 20 сая төгрөг хүлээн авсан гүйлгээний баримт, үнэтэй цүнх, бөгж, тэрбум гаруй төгрөгийн өртөгтэй машиныхаа зургийг нийгмийн сүлжээнд дэлгэсэн юм. Мөн “Seven nuga” хэмээх үнэтэй амралтын газрыг бүтнээр нь түрээсэлж, нисдэг тэрэг хөлөглөн очиж, салют буудуулан сүй тавих ёслолоо зохион байгуулсан зургуудаа харуулсан.
2025-12-25
Технологийн “сүүдэр”-т үлдэгсэд
Дэлхий даяар хүмүүс хиймэл оюуны талаар өөдрөг хандлагатай байна. НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн 2025 оны Хүний хөгжлийн илтгэлийн тайланд дурдсанаар судалгаанд оролцсон 10 хүн тутмын зургаа нь хиймэл оюун нэвтэрснээр шинэ ажлын байрууд бий болж, бүтээмжид эергээр нөлөөлнө гэж үзэж буйгаа илэрхийлжээ. Ялангуяа хүний хөгжлийн индекс (ХХИ) бага орнуудын хувьд судалгаанд оролцсон нийт хүний 70 хувь нь хиймэл оюун тэдний ажлын үр бүтээмжийг нэмэгдүүлнэ гэж үзсэн бол гуравны хоёр нь ирэх жилд боловсрол, эрүүл мэндийн чиглэлээр ашиглах хүлээлттэй буйгаа илэрхийлжээ.
2025-12-24
Систем нь сайн ажилладаг улсад удирдлага солигдсон ч бодлого нь үргэлжилдэг
Эрүүл мэнд, боловсрол, эдийн засаг, нийгмийн хамгаалал гээд улс орны суурь салбарууд засаг төр солигдсон ч хэвийн, тасралтгүй ажиллаж байх ёстой. Ардчилсан засаглалтай, тогтвортой хөгжиж буй улс орнуудын баримталдаг хамгийн энгийн, бас чухал зарчим нь энэ. Өөрөөр хэлбэл, улсын хөгжил, иргэдийн амьдралын чанар, нийгмийн үйлчилгээнүүд бүгд систем буюу тогтолцооны тогтвортой байдлаас шууд хамаардаг. Улс төрийн аливаа нөхцөл, засаглалын байдлаас үл хамааран доголдолгүй явах ёстой гэсэн л санаа. Гэвч манайд уг зарчим онолын түвшинд яригдсаар, бодит амьдралд хэрэгжилгүй өнөөдөртэй золгожээ. Үндсэндээ Монгол төрийн засаглалын хамгийн эмзэг, сул тал бол систем нь хувь хүнээс буюу эрх мэдэлтнүүдээс хэт хамааралтай явж ирсэнд учир байгаа юм.
2025-12-24
Засгийн газар хагас жилд хоёр дахиа огцрох уу
Нам доторх бүлэглэлүүддээ “бялуу” хувааж, Засгийн газраа удаан тогтоох баталгаа гаргах гэсэн биш Ерөнхий сайд Г.Занданшатар танхимаа унагаах нөхцөл бүрдүүлэв. Тэрбээр 128 бүтээмж, хяналтын менежер болон сайдуудын зөвлөхийн орон тоог цомхотгож, оронд нь 16 дэд сайд томилсон юм. Уг нь цомхотгоод л зогссон бол байдал өнөөдрийн түвшинд хүрэхгүй байлаа. Эдийн засаг хүнд байхад төрийн албыг цомхон болгохын оронд даргын тоо нэмснийг сөрөг хүчнийхэн шүүмжилж, уг шийдвэрээ эргэн харахгүй бол Засгийн газрыг огцруулах санал оруулахаа мэдэгдсэн.
2025-12-23
Даатгал хэмээх дархлаатай болох сон
Одоогоос хоёр жилийн өмнө Баянзүрх дүүргийн 26 дугаар хороо, “Дүнжингарав” худалдааны төвийн ойролцоо аймшигтай дэлбэрэлт болсон. Нийгэм даяараа уй гашууд автаж, аюултай ачаа тээвэр болон галын аюулгүй байдал, газар олголтын алдаа, хариуцлага зэрэг олон асуудал хөндсөн. Харин эдгээртэй эн тэнцэхүйц чухал асуудал нь даатгал гэдгийг хүмүүс ойлгож үлдсэн үү, үгүй юу бүү мэд. Харамсалтай нь, дээрх осолд өртөн амиа алдан, эд хөрөнгөөрөө хохирсон иргэдийн дунд амь насны даатгалтай хүн байхгүй, ипотекийн зээлтэй нь эд хөрөнгийн болон амь насны даатгал хийлгүүлээгүй байжээ. Харин албан журмын буюу жолоочийн хариуцлагын даатгалаас таван сая төгрөгийн нөхөн олговор олгосон гэдгийг л даатгалын мэргэжилтэн дурдсан.
2025-12-22
Улсад үдийн хоолны бодлого байтугай хоол зүйчгүй сургууль ч олон байна
Манай улсын хүүхдэд чиглэсэн төрийн үйлчилгээнүүд хүртээмж муутай, чанар, стандарт төдийлөн хангадаггүй учраас үргэлж хэл ам дагуулдаг, хөндүүр сэдэв байсаар ирэв. Тэдгээрийн нэг нь яахын аргагүй сурагчдын үдийн хоол юм. Чанар, шимт тэжээллэг байдал, төсөв санхүүжилт, хүний нөөц гээд үдийн хоол тойрсон маргаан, шүүмжлэл хэрэгжүүлж эхэлсэн 2006 оноос хойш л тасраагүй. Тэгвэл эл хөтөлбөрийг өдий болтол хүүхдийн эрүүл мэндэд ээлтэйгээр хэрэгжүүлж чадахгүй байгаагийн цаад шалтгаан нь нэгдсэн бодлого, тоног төхөөрөмж, байр савны хүрэлцээгүйтэй холбон тайлбарлах хүн олон. Адаглаад л төрийн өмчийн ерөнхий боловсролын 700 гаруй сургуулийн олонх нь жишиг гал тогоогүй хэвээр байна.
2025-12-22
Сонгуулиар л “амь ордог” хэсгийн ахлагч нэртэй намын ухуулагчдыг цомхотгоё
Сонгуулиар л “амь орж”, бусад үед нь бараг юу ч хийдэггүй, сул цалин авдаг хорооны хэсгийн ахлагч нэртэй намын ухуулагчдыг цомхотгож, төсвийн мөнгийг хэмнэх нь зүйтэй хэмээн иргэд үзэж байна. Ингэж хэлэх болсон нь ч учиртай. УИХ-ын гишүүн Ч.Лодойсамбуу энэ сарын 11-нд мэдээлэл хийхдээ “2024 оны сонгуулиар хэсгийн ахлагчид яг ямар ажил хийдгийг нүдээр харсан. Тэд хорооныхоо айл өрхийг “цэнхэр, улаанаар” ялгадаг л ажилтай юм билээ. Цэнхэр нь АН, улаан нь МАН-ыг дэмждэг гэдгийг илэрхийлж буй. “Цэнхэр” айлд бол төрийн үйлчилгээг тэр бүр хүртээхгүй, хавчдаг. Харин “улаан”-уудаа халамж, дэмжлэгт хамруулах, шагнал урамшуулалд тодорхойлох зэргээр тойглож иржээ.
2025-12-19
